Поиск

sft. Tori boʻlgan, tor tufayli ovoz beradigan.

Torli musiqa asbobi. Toʻrt torli tanbur. Sim torli dutor.

Chang — oʻzbek xalq cholgʻu asboblari orasida eng koʻp torlisi hisoblanadi. — Gazetadan

sft. 1. Eni, kengligi uncha katta boʻlmagan; ensiz, kambar.

Tor lenta. Top koʻcha. Top yoʻlak.

U baland boʻyli, peshonasi tor, oʻtkir yuzli, beti ham soqoliday qop-qora kishi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Hajmi, sigʻimi uncha katta boʻlmagan; siqiq.

Tor uy. Tor kiyim.

Qoratoy turdi, tor va dim hovlida boʻgʻilgan kabi, eski, yirtiq koʻylagi bilan yelpindi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Ushbu keng dunyo koʻzimga boʻldi tor! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Avaz yarim soatcha dam tortib oʻtirdi-yu, bu tor, nim-qorongʻi ustaxonadan zerikib chiqib ketdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Domla, boshida chamandagul doʻppi, egnida kalta va tor katak koʻylak. — A. Qahhor, Toʻyda aza

3. koʻchma Chegarasi, koʻlami uncha katta boʻlmagan, chekli.

Tor soha. Tor doirada qoʻllanadigan soʻzlar.

4. koʻchma Juda qattiq, baxil odam haqi-da.

Torga tor dunyo, kengga keng dunyo. — Maqol

5. Doʻppi tor kelmoq Noqulay, nochor, tang ahvolda qolmoq, ahvoli mushkullashmoq.

Baʼzi qallob odamlar uchun nima koʻp — vaj-korson koʻp. Doʻppi tor kelganda, ogʻizlariga kelganni qaytarishmaydi. — Gazetadan

Doʻppi tor keldimi, darrov Joʻraboyevning panohiga tiqilishadi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

Yolgʻon chiqib gapi, doʻppi tor kelsa, Hech kim yoʻgʻin poylab soʻraydi uzr! — S. Abduqahhor

koʻzi tor savdogarlarni satira ostiga oladi. — Mushtum

Oʻzlariyam oʻlguncha koʻzi tor, ziqna odam, pul boʻlsa-boʻlgani — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

ot 1. Tor holatga egalik. Yoʻlning torligi. Uyning torligi. Menga eshik torlik qildi.

Endi Gʻiyosiddinga Andijon torlik qildi. — S. Ahmad, Hukm

Kampirning torgina hovlisiga u goʻyo uchib kirdi. Hovlining torligi ham bilinmadi unga. — Guldasta

2. koʻchma Oʻtaketgan qattiqlik, xasislik.

[Kuyov] Oʻta ziqnalikdan, torlikdan, damlab ichadigan choylarini ham oʻlchab beradigan boʻldi, tiyinlarini tuflab tugdi. — Sh. Gʻulomov, Sahroda

ot 1. tar. Yuqori tabaqaga mansub kishi; zodagon, oqsuyak, aristokrat.

Bu ikki qavatli katta hovli Azlarxon toʻraning hovlisi edi. — Oydin, Hazil emish

2. tar. Xonlar davrida va chor Rossiyasi davrida Turkistonda katta amaldor, hokim.

Unga javob qilmay, hokimdan soʻradi: — Nima qilaylik boʻlmasa, toʻram? — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Ellikboshi oʻyladi: Mahkamaga borib, Hakimboyvachchaning obroʻsini dastak qilaman. Toʻralarning ogʻziga urish uchun pulni boyvachcha beradi. Mandan nima ketadi, Qabul qilaveray. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Hurmat yuzasidan yoki ulugʻlab, kishilarning nomiga, unvoniga, mansabiga, shuningdek, koʻchma maʼnoda baʼzi narsalarni bildiruvchi soʻzlarga qoʻshib ishlatiladigan soʻz.

[Sodiq:] Ha-ha-ha, balli, Mutal toʻram! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

[Mulladoʻst oʻziga oʻzi:] Obbo, hay bu kun-erta yor-yor, childirma baka-bang, qiblaga qarab kuyov toʻram oʻtiradilar. — Hamza, Maysaraning ishi

Qudrat aka, palovxon toʻra oʻzlarini juda aziz qilib qoʻydilar, qarzdormiz. — N. Safarov, Uygʻonish

Mana, yoniga konyak toʻrani qoʻyib, toʻngʻich hosil bilan dasturxonni bezatdim. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

4. koʻchma Rasmiyatchi, rasmiyatparast, byurokrat.

Boshqarma idorasiga joylashib qolgan ikki-uchta oʻzbilarmon toʻraning beboshligi tufayli ishlar ketga ketgandi. — Sh. Gʻulomov, Yorqin ufqlar

5. Toʻra (erkaklar ismi).

ot Toʻqayzor, botqoqlik yerlardagi oʻsimlik qoldiqlarining tabiiy chirishidan hosil boʻlgan zich massa; foydali qazilma (yoqilgʻi, oʻgit, xomashyo sifatida ishlatiladi).

Torf qazib olish.

ot Odam tanasining yelkasidan sonigacha boʻlgan qismi va shu qismni ifodalagan haykal.