Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«toping» boʻyicha 172 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

149 ta
toʻp turkcha
Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat · yana 10 ta lugʻatda

1. Birçok spor oyunlarında kullanılan türlü büyüklükte, genellikle kauçuktan yapılmış toparlak.TOʻP, KOPTOK

2. Gülle veya şarpanel atan büyük, ateşli silah.TOʻP(zambarak)

Toʻliq maqola →
topmoq
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

fl. 1. Yoʻqotgan, umuman, qidirilayotgan (qidiruvda boʻlgan) narsa yoki shaxsni duch keltirmoq, koʻzga ilintirmoq, uchratmoq.

Soʻray-soʻray topdim, tezroq qaytay, uka. — Oybek, Tanlangan asarlar

Choʻntaklarini algʻoq-dalgʻoq qilib qidirar, topa olmay xijolat boʻlardi. — A. Ubaydullayev, Qonli izdan

Oʻn botirning hujjatlarini olganda, Ahmetgalining onasiga yubormoqchi boʻlgan surati bilan xatni topdilar. — T. Rustamov, Mangu jasorat

Oʻzimga oʻxshash oʻqimishli, bopini oʻzim topaman. — Mushtum

2. Nogahon koʻzi tushib qoʻlga kiritmoq; topib olmoq.

Bu qamchinni kelayotib koʻchadan topdim.

Rustamning birinchi xatini adabiyot kitobi orasidan topib olgan kuni allaqanday tuygʻudan boshim aylanib ketgan edi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

3. Qidirish, kuzatish, izlanish natijasida kashf etmoq, ochmoq.

Geologlar yangi-yangi yer boyliklarini topmoqda.

Foydali qazilmalar konlarini topish iqtisodiy rivojlanish surʼatini jadallashtirishga koʻmaklashadi. — Gazetadan

Meli polvon xijolat chekdi, lekin kulgiga parvo qilmaganday, dutorga achchiq qilib soʻzladi: — Seni oʻylab topgan Aflotunni koʻp aqlli odam oʻtgan deydilar-u — P. Tursun, Oʻqituvchi

4. Nomaʼlum boʻlgan narsani aniqlamoq, nima ekanini belgilamoq, tayin etmoq.

Topishmoqqa toʻgʻri javob topmoq.

Burungi zamonlarda Ibn Sino, Luqmon Hakim oʻtgan. Ular har bir kasalga davo topgan. — Oybek, Tanlangan asarlar

Dili yaqin odamlar bir-birining koʻnglidagini darrov topadi. — F. Musajonov, Himmat

Aqlli toʻngakka nozik yerini, yoriladigan yerini topib turib bolta uradi — aqli bilan yoradi — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

5. Umuman, ish-mehnat, biror sabab va shu kabilar bilan ega boʻlmoq, erishmoq.

Botir topsa, barcha yer, Baxil topsa, bosib yer. — Maqol

Mehnat qilib topganing, Qand-u asal totganing. — Maqol

Mayli, ishlayver, biroq topganingni ochkoʻz cholning qoʻyniga solaverma. — Oybek, Ulugʻ yoʻl

Bizlar misqollab obroʻ topamiz, oʻgʻillarimiz botmonlab bu obroʻyni toʻkadilar! — Mirmuhsin, Meʼmor

Buvam farzand koʻrmay-koʻrmay, qariganlarida topgan yolgʻiz oʻgʻillari dadam ekan [dedi Said]. — E. Raimov, Ajab qishloq

6. Baʼzi soʻzlar bilan birikib (baʼzi birikmalar tarkibida), shu soʻzdan angla-shilgan narsaning yuz berishi, yuzaga kelishi maʼnosini bildiradi.

Tashkil topmoq. Qaror topmoq. Rivoj topmoq. Kamol topmoq. Baraka topmoq. Lazzat topmoq. Ozor topmoq. Najot topmoq. Dardiga davo topmoq.

Tabib qoʻy jigarini xom kabob qilib, bujgʻun sepib yeng degan ekan, bir-ikki qipti, lekin shifo topmabdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Anzirat xolaning bu gapidan keyin u mojaroning eng xunuk oqibati barham topganday yengil tortdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

7. Hisoblamoq, deb bilmoq maʼnosini bildiradi.

Maʼqul topmoq. Muvofiq topmoq.

Uning soʻzlaridagi qishloqcha soddalik va toʻgʻrilik (bu xususiyatni kambagʻal odamlarda katta fazilat deb topar edi boy) unga juda yoqdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

  • Topgani yoki topgan gapi, topgan odami, topgan narsasi Faqat aytilgan ish-harakat, gap-soʻz, kimsa yoki narsanigina bilish, boshqasi bilan ishi yoʻqlik, boshqasini tan olmaslikni qayd etadi. Ularda [Kumush va onasida] epaqali bir miya, Hasanaliga yoʻl koʻrsatadigan ixtiyor qolmagan, topganlari faqat yigʻi edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarIkki dunyoda ham oʻgʻlingiz yorilib: Xotin olib ber, demaydi. Topib olgani kitob, ayb oʻzingizda. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
  • Ifodasini (yoki aksini) topmoq Aks etmoq, bor boʻlmoq, ifodalanmoq. Shoirning bu vaqtlardagi hayoti, musofirlik, gʻarib-u bekas-lik iztiroblari uning asarlarida oʻz ifodasini topdi. — OʻTABarqaror juft soʻzlar orfografik, qiyosiy, izohli lugʻatlar-da oʻz ifodasini topishi shart. — OʻTAHurufiylarning aqidasicha, koinot abadulabad, ilohiy ibtido odamda oʻz aksini topgan — Mirmuhsin, Meʼmor
  • Koʻnglini topmoq Kishi koʻnglini topish oson hunar emas. — Shukrullo, Javohirlar sandigʻi
  • Fano topmoq Bu kun poytaxt maʼyus turadi: Fano topmish Muhammad Sulton. — M. Ali, Gumbazdagi nur
  • Esini topmoq Yusufbek hoji xotinining soʻzini bu gal ham elamaydir, faqat: — Qoʻya ber, xotin, oʻzi sogʻ boʻlsa, bir kun esini topar, — deb qoʻyadir. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Oʻzini qoʻyishga (yoki qoʻyarga, qoʻygani) joy topolmaslik Nima qilishini bilmay, nihoyatda noqulay va bezovta holatga tushmoq. Obidov oʻzini qoʻyarga joy topolmay qoldi. — S. Zunnunova, Yangi direktor
Toʻliq maqola →
topaz
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot Turli rangda boʻladigan qimmatbaho qattiq tosh, mineral.

Topaz koʻzli uzuk.

Misrliklar shisha buyumlarni qimmatbaho yonartoshlarga: yoqut, zumrad, topaz, feruza marvarid va boshqalarga oʻxshatib yasar edilar. — M. Aminjonova, Shishaning kashf etilish tarixidan

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 149 →

Taʼriflar ichida

6 ta
mengzamoq

mengza shv. Oʻxshamoq, oʻxshatmoq. Oʻzini oynaga solib kuldi: — Shu turishda kimga mengzayman, toping-chi? S. Siyoyev, Yorugʻlik Jamoling mengzadim osmonda oyga, Qoshingn

dorugʻa

dorug‘a tar. Shahar posbonlari sardori; bosh mirshab, shahar idorasi boshligʻi. Anov qashqa yoʻrgʻada jilpanglagan amaldor shahar dorugʻasining amakivachchasi Shodi bedod

kamol

kamol Har jihatdan toʻkislik; mukammallik, yetuklik. Kamtarga — kamol, manmanga — zavol. Maqol Yetimlik ayb emas, inson uchun fazl-u kamol lozim. A.Qodiriy, Mehrobdan cha

uya

uya Yovvoyi hayvonlar, qushlar va hasharotlarning yashash va koʻpayish uchun moslab yasagan joyi, uyi; in. Qaldirgʻoch uyasi. Arining uyasi. Yumronqoziqning uyasi. Boʻri

baraka

baraka Biror narsaning (asosan, noz-u neʼmatlar, ekin hosili) kutilgan darajadan moʻlligi, serobligi. Baraka koʻtarildi. Baraka yoʻqoldi. Janjalli uyda baraka boʻlmas. Ma

kam

kam Talab, meʼyor yoki odatdagiga nisbatan miqdori yetarli boʻlmagan; oz. Kam yerli dehqon ( tar. Chorshanba kuni dalaga qoʻsh chiqishi kerak. Lekin, haqiqatga qaraganda,

Ertaklar

17 ta
Aqlli qiz (2)
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻil va bir qizi bor otaning koʻzlari ojiz boʻlib qoladi. Qiz otasining koʻzini ochish uchun dori izlab, koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtadi va oxir-oq

Dunyoda nima lazzatli?
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda Husayn mirzo oʻz vazirlaridan dunyodagi eng lazzatli nima ekanligini soʻraydi. Vazirlar bu savolga javob topa olmay, Alisher Navoiyga murojaat qil

Eshagim yosh edi
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda adolatli podshohning donoligi va kambagʻal odamning eshakka nisbatan munosabati tasvirlanadi. Podshohning qarori barchaga ibrat boʻladi.

Hakim baliqchining oʻgʻli
Xalq ogʻzaki ijodi

Kambagʻal baliqchi cholning oʻgʻli vazirning hiylalari tufayli podshohning qiyin topshiriqlarini bajarishga majbur boʻladi. Uning sarguzashtlari davomida kutilm

Hasan va Zuhra
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda podshohning farzandsizligi va uning yangi xotinidan tugʻilgan bolalarga nisbatan qilingan makr-hiylalar hikoya qilinadi. Hasan va Zuhra ismli egizakl

Ikki qargʻa
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda ikkita dangasa qargʻaning tekin ovqat topish uchun hiyla ishlatgani haqida hikoya qilinadi. Ular boshqa qushning iniga kirib, oʻzlarini uning bolalar

Hammasini koʻrish · 17 →