Qidiruv

ot 1. Yigirish, gazmol toʻqish va shu kabilar maqsadlar uchun ishlatiladigan juda ingichka, puxta tabiiy yoki sunʼiy material.

Ipak tolasi. Jun tolasi. Sunʼiy tola.

Biz tergan paxtaning har bir tolasin Yovuzlar boʻyniga aylagil sirtmoq. — Gʻayratiy

2. Soch, soqol kabilarning har bir moʻyi.

Ayt, bu soching tolasimu, Jon ipin bir bandimu? E. Vohidov.

Uni quchoqlab oʻpgisi, har bir tolasi ogʻir mehnat, alam bilan sugʻorilgan oppoq soqolini koʻzlariga surtgisi keldi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. kam qoʻll. Kokil, zulf.

4. koʻchma Umuman, tolaga oʻxshash narsa haqida.

Oʻrgimchak toʻqir oq tolalar, xonqizi boradi mehmonga. — Sh. Rahmon, Yurak qirralari

Poliefir tolasidan ishlangan sunʼiy qon tomirlar arteriya tomirlari torayib qolgan bemorlarga yordam berishda qoʻllanmoq-da. — Fan va turmush

Ogʻriq — jagʻ tolalarining isyoni boʻlib, biror aʼzo yoki vujudning dod-faryodidan darak beradi. — Fan va turmush

fl. 1. ayn. Toliqmoq 1.

Belim tolib ketdi. Qoʻlim tolib, chamadonni tashlab yuborayozdim. Kitob oʻqiyverib, koʻzim tolib ketdi.

Razzoqning ishi yana koʻpaydi. Umurzoq ota esa uning yoʻlini poylayverib toldi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Bektemir goʻdakni yerga qoʻyib, tolgan bilagini uqaladi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Ularga qaray-qaray, Bashirjonning boʻyni tolib ketdi. — N. Aminov, Suvarak

2. Ayrim soʻzlar bilan birikib, shu soʻzdan anglashilgan narsaga berilmoq, u bilan band boʻlmoq maʼnosini bildiradi.

Xayolga tolmoq. Oʻyga tolmoq.

Sultonali mirzo Gulshanning oʻrdaga ketganligini eshitib, sillasi quridi, bir necha vaqt fikrga tolib qoldi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

1. Ingichka uzun bargli, surx novda otib oʻsadigan daraxt yoki buta, (asosan soya-salqini, poyasi, poyasidan esa turli narsalar tayyorlash uchun ekiladi)

Qora tol. Sambit tol. Bir tup tok eksang, bir tup tol — Maqol

Terak ekmay, tolni ek, tolning soyasi yaxshi — "Qoʻshiqlar"

Soy boʻyidagi aksariyat azim tup tollarning tagi choyxona — K. Yashin, Hamza

2. Majnun tol q. majnuntol. . o. Siz (yoki u) aytgan tollar kesilib ketgan Zamon, u bilan bogʻliq holda shart-sharoitlar oʻzgarib ketganligini bildiradi, qayd etadi. . Tol bargak q. bargak III

Gʻulomjon.. majnun tolning ham bir mahallar suvga choʻzilgan, suv yetay-yetay deb qolgan uzun, nozik novdsiarini esladi — M. Ismoiliy, Fargona

Sarvi xola qizining ixtiyori oʻzidaligini, hozirgi zamonlar boshqaligini, u aytgan tollar kesilib ketganligini qayta-qayta takrorlab, jagʻi ogʻri- — S. Abduqahhor, Sanamay sakkiz dema

Kechagina tol bargak oʻynab, Tom boshida erkin yurganding — Yu. Hamdam

fl. 1. Olingan, xarid qilingan, foydalanilgan va shu kabilar narsalar evaziga tegishli miqdorda pul, haq bermoq.

Kassaga naqd pul toʻlab, narsa olmoq. Kira haqi toʻlamoq. Arzon toʻlamoq.

Bu narsalaringiz menda garov turadi, qachonki pul topsangiz, mening yarogʻ uchun toʻlagan pulimni berib, narsalaringizni olasizlar. — S. Ayniy, Qullar

2. Olingan pulni, qarzni qaytarmoq, uzmoq; zimmasidagi pul, toʻlov majburiyatini ado etmoq.

Soliq toʻlamoq. Badal toʻlamoq. Jarima toʻlamoq.

Bugun qarzlaringni toʻlaysanlar — men tinch, senlar tinch. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

3. Yetkazilgan zararning muzdini bermoq, oʻrnini toʻldirmoq.

Tovon toʻlamoq. Xun toʻlamoq.

— Voy, [qoʻgʻirchogʻim] kasal boʻlib qolibdi, toʻlab berasan, — dedi Muhayyo Manzuraga. — N. Yoqubov, Kichkina doktor

sft. 1. Tolaga ega boʻlgan, tolasi bor.

Ingichka tolali paxta. Uzun tolali zigʻir.

2. Tola beradigan.

Tolali texnika oʻsimliklari.

3. Tolalardan tuzilgan.

Yogʻoch tolali plastmassa.

4. tex. Tuzilishida tola boʻlgan.

Choʻgʻlanma tolali elektr lampa.

ot Tola yetishtiruvchi.

Shahrisabz tolachilari Shukur Berdiyev nomini hurmat bilan tilga oladilar. — Gazetadan