Қидирув

фл. 1. Тўқима газмол ёки буюм ясамоқ, тайёрламоқ.

Чит тўқимоқ. Пайпоқ тўқимоқ. Замбил тўқимоқ. Тўқилган рўмол. Мулла билганин ўқир, Бўзчи билганин тўқир. — Мақол

Элликбоши майин тўқилган чакмонини ечди, тухумдай силлиқ ва оппоқ сал-ласини олиб, қозиққа илди. — Ойбек, Танланган асарлар

Ўзинг тўқиб кетган катта саватда Тўлатиб шафтоли узиб чиқаман. — Ғ. Ғулом

2. кўчма Ижод этмоқ, ёзмоқ; басталамоқ.

Шеър тўқимоқ. Қўшиқ тўқимоқ.

Сўзини ўзим ёзганман, оҳангини Анорхон тўқиди. — И. Раҳим, Ихлос

Вой, у чалган дуторни, тўқиган ғазалларни эшицангиз! — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Санъаткор фақат қизиқчиликларнигина эмас, балки кичик кулгили ҳикояларни ҳам тўқирди. — Т. Обидов, Юсуфжон қизиқ

3. кўчма Ёʻқ ердан ўйлаб чиқармоқ; сўқмоқ, уйдирмоқ.

Гап тўқимоқ. Иғво тўқимоқ. Билган ўқир, билмаган тўқир. — Мақол

Ҳаммаси бўлган гапда. Бўлмаса, ёлғонни шундай тўқиб бўладими-я, ўртоқ Дўсматов? — П. Турсун, Ўқитувчи

Минг бир кечанинг Шаҳризодаси афсона тўқиб, ўлимдан қутулиб қолгандай, Мухторхон ҳам юқоридаги сингари ривоятлар паноҳида омон юрибди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

от 1. айн. Васса.

Бу уй илгари бедахона бўлганидан, дарчаси ҳам ёʻқ, токчаси ҳам ёʻқ, тоқиси ҳам ёʻқ эди. — Ойбек, Танланган асарлар

2. айн. Тоқ ИИ.

Кичкинагина эшикдан олиб ўтиб, шу эшикча ёнидаги торгина, лекин тоқиларига ранго-ранг гуллар ўйилган хонага олиб кирдилар. — Х. Тўхтабоев, Йиллар ва ёʻллар

3. Қоровулларнинг шақилдоғи.

Бозор то-монда қоровулнинг тоқиси шақиллади. — С. Анорбоев, Меҳр

[Гулбодом] Узоқдан қоровул тоқисининг овозини эшитди. — С. Кароматов, Бир томчи қон

4. Кўйлакнинг елка қисмига ичидан қўйилган астар.

Тоқи кўйлакнинг елкасини тез йиртилишдан сақлайди.

bilip-bilmey gáp aytıw, oylap-toqıp aytıw, ózinshe

от 1. Жазлиқ ёки эгар остига қўйиладиган, одатда кигиздан қилинадиган от-улов абзали.

Кигиз тўқим. Эшакка — тўқим, одамга — либос. — Мақол

Оқтойнинг устида эски олача кўрпачадан тўқим, суяк Қоши учиб кетган эгар, қандайдир дарвоза ҳалқаси илинган узанги. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар

Соқи дарҳол Сариқ саманга якка тўқим солиб, жуганлаб, миниб чиқиб кетди. — Бўтакўз

2. шв. Тандир ёки ўчоқнинг намат ёки матодан қилинган ёпиғи.

3. кўчма (3-шахс эгалик қўшимчаси билан) Кийиниш ва бошқалар жиҳатдан қиёфаси.

Қарасам, тўқими ўзгарган: қошларида ўсма, кўзларида сурма бўйнини дока билан боғлаб олибди. “Нима қилди, томоғинг оғридими? десам, Эшик қисиб олди, деб хир-хир кулади. — А. Қаҳҳор, Асарлар

Азимхўжаев катта кўчанинг оғзида турса, тўқими бошқачароқ бир жувон келаверди. — Шуҳрат, Жаннат қидирганлар

тўқишмоқ, жанжаллашмоқ, курашмоқрусчасражатьсяинглизчаfight

Яйïŋ сü телим туца азрақ сениŋ, тоқïšқа эвинмä ярай кўр анïŋ Dushman qo‘shinining soni ko‘p bo‘lsa-yu, seniki oz bo‘lsa, to‘qnashuvga shoshilma, hozirligingni ko‘r – Если твой враг располагает большим войском, а ты малым, не спеши вступать в сражение, прими соответствующие меры – If your enemy has a large army, and you are small, do not rush to engage in battle, take appropriate measures

от 1. Тўқиб ясалган, тўқилган.

Шавкат Зокир билан индамай кўришди-да, тўқима стулни четроққа суриб ўтирди. — П. Қодиров, Уч илдиз

Тўқима шляпа кийган Раъно онасининг кўзига бошқача кўриниб кетди. — Ҳ. Назир, Чўл ҳавоси

2. от. махс. Газмол, газлама.

Шойи тўқималар. Тўқималар виставкаси.

3. от биол. Ўзаро боғланган ва организм-да белгили бир ҳаётий вазифани бажарадиган ҳужайралар тизими.

Нерв тўқималари. Суяк тўқималари.

Дарвоқе, оғриққа чидамли ва чидамсиз ҳужайралар ҳамда тўқималар бўлади. — Фан ва турмуш

4. от ад. Бадиий асарнинг асосий мазмунини ва ундаги қаҳрамонларнинг харак-терини очиб берадиган, ўзаро узвий боғланган воқеа-ҳодисалар мажмуи, тўқилма, сюжет.

Уйғур постановкага халқ шоири — баёнчи ролини киритди, баёнчи ҳар бир кўриниш олдидан, тингловчиларга воқеа-ҳодисалар, Фарҳоднинг саргузаштлари тўғрисида сўзлаб бериб, песа тўқимасини тўлдириб борди. — Ҳ. Носирова, Мен ўзбек қизиман

5. Ёʻқ ердан тўқиб, ўйлаб чиқарилган; уйдирма.

Тўқима гап. Тўқима образлар.

Уни ўқиб, дастлаб кўплар ҳайратга тушган, бу воқеани шунчаки тўқима, фантазия деб ўйлаган эди. — У. Норматов, Талант тарбияси

Афсуски, ссенарий муаллифлари ва постановкачи-режиссёр ижодий тўқимага ҳаддан зиёд ўрин бериб, қаҳрамон бошидан кечирган чинакам реал жанговар эпизодлар ўрнига, тўқима, ясама ҳолатлар киритишган. — С. Хўжаев, Ўзбек тарихий филмлари