Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«toʻgʻrida» boʻyicha 99 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

50 ta
toʻgʻri
Izohli lugʻat · yana 7 ta lugʻatda

sft. 1. Egri emas, qingʻir yeri yoʻq; tik, adil.

Toʻgʻri chiziq. Toʻgʻri sim. Toʻgʻri yogʻoch.

(Kumushning] Toʻgʻri qomatiga yerdan bichib olingan mudhish xotinning qoʻllari zoʻrgʻa yetdi-da, esonmisiz, omonmisiz, poshsha-qiz, deb soʻrashdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Ehtiyot yuzasidan [Yoʻlchi\ toʻgʻri yoʻlni qoʻyib, aylanma yoʻllar bilan namozgar vaqtida Shoqosimnikiga [Gulnorni] boshlab keldi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Mirzakarimboyning yeri oxirida baland, toʻgʻri oʻsgan, uchlari bir-biriga tutashgan qator teraklar jim-gina titraydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Xatodan xoli, yanglishi, notoʻgʻri yeri yoʻq; bexato.

Toʻgʻri javob. Toʻgʻri fikr. Toʻgʻri maslahat. Masalani yechishning toʻgʻri yoʻli. Asliga toʻgʻri nusxa. Bilmagandan bilgan yaxshi, Toʻgʻri ishni qilgan yaxshi. — Maqol

— Bir narsaga oldindan hukm etish toʻgʻri emas, Abdishukur, — salmoqlab dedi Mirzakarimboy. — Oybek, Tanlangan asarlar

Bunday joylarda hamma vaqt ham koʻz bilan toʻgʻri chamalab boʻlmaydi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

3. Haqiqatdan iborat; chin, rost, haq.

Toʻgʻri hukm. Toʻgʻri til tosh yorar, Egri til bosh yorar. — Maqol

Toʻgʻri soʻzning toʻqmogʻi bor. — Maqol

Boshingga qilich kelsa ham, toʻgʻri soʻzla! — Maqol

Toʻgʻri gapim tugʻganimga yoqmaydi, deganlari bejiz emas ekan-da. — N. Safarov, Sohib changal

4. Belgili talab, qoida va shu kabilarga javob beradigan; mos keladigan; qoidali.

Ketmonni toʻgʻri ushla. Egri koʻchada yursang ham, toʻgʻri yur. — Maqol

Men toʻgʻri oʻqiy olmasam, tunov kundagidek kulasiz. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

5. Quvlik-shumlik, qingʻirlik va shu kabilarni bilmaydigan; odob, axloq doirasidan chiqmaydigan, unga zid ish tutmaydigan; ha-lol, vijdonli, insofli.

Toʻgʻri odam. Toʻgʻri ayol. Toʻgʻri kishi tili egridan or qiladi. — Maqol

Dili toʻgʻrining — tili toʻgʻri. — Maqol

Egri ozar, toʻgʻri toʻzar. — Maqol

Surishtirsang, hamma boy bir tekisda insof-siz. Toʻgʻri odam boy boʻlmaydi shekilli, man oʻzim shu fikrdaman. — Oybek, Tanlangan asarlar

Bizning koʻzimizga sovuq koʻringan qipchoqvachcha Normuhammadning el uchun qilib turgan toʻgʻri xizmatini men oʻz umrimdagi Toshkent beklari orasida birinchi martaba koʻraman. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Ogʻayni, bizga toʻgʻri toshingizni qoʻysangiz boʻlar edi. — N. Safarov, Hayot maktabi

6. Toʻgʻridan-toʻgʻri amalga oshiriladigan, boʻladigan; bevosita, vositasiz.

Toʻgʻri saylovlar. Toʻgʻri soliqlar.

7. (urgʻu birinchi boʻgʻinda) Toʻgʻridan-toʻgʻri, toʻppa-toʻgʻri, boshqasiga, boshqa tomonga chalgʻimay.

Mehmonlar toʻgʻri biznikiga tushdi. Toʻgʻri raisning oʻziga uchrashdim.

Nasiyaga boʻlsa ham goʻshtning lahim joylaridan yegan yaxshi boʻlar ekan-u, keyin haqini toʻlashni bilmay garang boʻlib, koʻchadan toʻgʻri oʻtolmay yurgan yomon ekan. — P. Tursun, Oʻqituvchi

— Bu kishi hidlab oʻtirmaydi, toʻgʻri yeydi-qoʻyadi, — dedi va qoyil qilganiga ishonib, hammadan balandroq qahqaha urdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

8. Durust, haqiqatan ham, darhaqiqat.

Toʻgʻri, jon shirin, har kim oʻz jonini ayaydi, lekin odamning yuragida boshqalarga mehr boʻlishi kerak. — Oybek, Tanlangan asarlar

9. (egalik, oʻrin-payt va chiqish kelishiklari shakllarida — toʻgʻrida, toʻgʻrisida, toʻgʻrisidan) Oidlik, tegishlilik, sabab, makon kabi maʼnolarni bildiradi; haqida, yuzasidan, sababli, jihatdan.

Bu toʻgʻrida rahbarlar bilan maslahatlashmoq. Pul toʻgʻrisidan bir oz qiynalib qolibdi. Ertaga boʻladigan majlisdagi masalalar toʻgʻrisida kelishib oldik.

Fazliddin bu kecha xursand edi. Har toʻgʻrida soʻzlar, kular edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Sizni sirtdan tanirdim, siz toʻgʻringizda koʻp eshitganman. — K. Yashin, Hamza

Toʻlagan binokorlik toʻgʻrisida bir gapga tushib ketsa, uni toʻxtatish xiyla qiyin ekanini bilgani uchun Boʻtaboy ham qoʻyib berdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

  • Toʻgʻri boʻlmoq 1. Toʻgʻri shaklga, holga kelmoq, toʻgʻrilanmoq. Yoʻl toʻgʻri boʻldi;Toʻgʻri boʻlsa bu gaplar, Turmay qanot qoqayin. Butun vujudim bilan Bir sel kabi oqayin! — GʻayratiyBu toʻgʻrida raisimizni tanqid qilish bir tomondan toʻgʻri boʻlsa, ikkinchi tomondan toʻgʻri emas. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariToʻgʻri boʻlsang, oʻsib borib, gul boʻla-san, Egri boʻlsang, oʻsib borib, kul boʻlasan. — MaqolSen toʻgʻri boʻlganingda, bu taʼnalar nima edi menga! — N. Safarov, Hayot maktabiBir mahal Soli sovuq, ikki bukilib, mingboshiga toʻgʻri boʻldi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
  • Toʻgʻri kelmoq 1. Muvofiq, mos kelmoq. — Bu gap haqiqatga toʻgʻri kelmaydi. Aqlga toʻgʻri kelmaydigan ish. Uydagi gap bozorga toʻgʻri kelmaydi. — MaqolQabul boʻlmagan duo uchun meni gunohkor sanaysizlarmi? Bu durust emas, bu shariatga toʻgʻri kelmaydi. — S. Ayniy, QullarPalto bir nomer katta, menga toʻgʻri kelmaydi. Etik oyogʻimga toʻgʻri keldi;Hamroyev kechki ovqatdan keyin birpas choʻzilmoqchi boʻlgan edi, toʻgʻri kelmadi: narigi uy toʻpolon — bolalar bir-birini yostiq bilan urib oʻynayotibdi. — A. Qahhor, Ayb kimda— Oʻgʻlim, — deb qichqirdi kulib dadasi, — kimniki oldi? — Tohir gupchakning jiyroni. Ot bolasi unga toʻgʻri kelmas ekan. — Oybek, Tanlangan asarlarToʻgʻri kelgan kishi bilan salomlashmoq.Ikki tomondan teshishga-ku teshamiz, toʻgʻri kelmay qolsa nima boʻladi? — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otgunchaIshqilib, Abdulla pochchamning ziyofatiga toʻgʻri kelmasin. — Oybek, Tanlangan asarlar[Otabek] Saroydan ancha uzoqlashgan edi, qarshidan keluvchi Rahmatni koʻrdi va chor-nochor soʻrashmoqqa toʻgʻri keldi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Toʻgʻri qilmoq 1. Toʻgʻri shaklga, holga keltirmoq, toʻgʻrilamoq. Daryo oʻzanini toʻgʻri qildik;Oʻqishga kirib toʻgʻri qilding;Chatoq ishlarni menga toʻgʻri qilavering.Hali ham siz quruq qolmaysiz, umidim borki, sizni Vobkent qoziligiga toʻgʻri qilsam. — S. Ayniy, Qullar
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 50 →

Taʼriflar ichida

42 ta
iblisona

iblisona rvsh. Iblislarga, malʼunlarga xos; razilona, iblislarcha. Men bu iblisona aldovga uchib, bu toʻgʻrida na senga va na Normuhammad qushbegiga ogʻiz ochmadim. A. Qo

qatʼiyatsiz

qatʼiyatsiz Oʻz fikrida, soʻzida, azm-u qarorida qatʼiyat bilan turolmaydigan; beqaror. Noaniq, betayin. Bu toʻgʻrida qatʼiyatsiz, mujmal javoblar berishdan toʻyingan Raʼ

beshta

beshta Besh dona, besh nafar. Beshta qalam. Beshta narsa. Beshta odam. Bu toʻgʻrida ham talay tortishish borgandan soʻng, oxiri beshta qoʻl mashina belgilanib, taklifi ha

allamahal

allamahal ayn. Allavaqt. Bolalar uxlab qoldi-yu, kattalar allamahalgacha uxlashmadi. H. Gʻulom, Mashʼal Allamahalda Davlatyor Elmurodni hujrasiga uzatib qoʻyar, ular yoʻl

toʻyinmoq

to‘yin Obdan toʻymoq. Bu toʻgʻrida qatʼiyatsiz, mujmal javoblar berishdan toʻyingan Raʼno Anvardan koʻz olmay turar edi. A. Qodiriy, Mehrobdan chayon maxs. Yetarli miqdor

pravleniye

pravleniye esk. Kolxoz pravleniyesi. s.t. Shunday organ aʼzolari yoki majlisi, yigʻilishi. Ishni pravleniyeda hal qilmoq. Xoʻp, bu toʻgʻrida ertaga pravleniyeda gaplasham

Hammasini koʻrish · 42 →

Ertaklar

7 ta
Ayiqpolvon
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Mislabu
Xalq ogʻzaki ijodi

Zolim podshohning farzandsizligi va toʻtiqushning sarguzashtlari orqali boshlangan bu ertak, goʻzal Mislabuni izlab topish yoʻlidagi qiyinchiliklar va podshohni

Ota vasiyati
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda otasidan qolgan vasiyatga koʻra xum-xum tillalar izlagan yigitning sarguzashtlari hikoya qilinadi. Ertak mehnatning qadr-qimmati va uning inson ha

Qirq yolgʻon
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda boyning uch o'g'lidan kenjasi otasidan qolgan merosga qanoat qilmay, musofirchilikka otlanadi. U o'zining zukkoligi va topqirligi bilan turli qiyi

Sherzod va Gulshod
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda podshoh farzandi Sherzodning tugʻilishidan boshlab, uning sher tomonidan tarbiyalanishi va taxt uchun kurashlari hikoya qilinadi. Qahramonlik, adolat

Shoir sevgisi
Xalq ogʻzaki ijodi

Navoiy va bir qiz oʻrtasidagi muhabbat qissasi Husayn Boyqaro tomonidan fosh etiladi. Podshohning aralashuvi ularning taqdirini oʻzgartirib yuboradi.

Hammasini koʻrish · 7 →