Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«tirik» boʻyicha 288 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

24 ta
tirik
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

sft. 1. Oʻlmagan, hali yashab turgan; hayot, barhayot.

Ikkita tirik katta baliqning boʻgʻzidan kanop oʻtkazib, hovuzga tashlab qoʻyildi. — Mirmuhsin, Soʻgal

E, onajonginam, qani endi, sen ham shu yerda tirik boʻlsang-u, oʻz oʻgʻlingning qanday odam boʻlganini koʻrsang, deb xayol qildi [Elmurod]. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Alhamdulilloh, koʻrdim, tirik ekansan, noqobil bolam. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Oʻsimlik yoki hayvonot dunyosiga oid; jonli.

Tirik tabiat. Tirik organizm.

3. Oʻzining yangi vaqtdagi koʻrinishini, tarovatini yoʻqotmagan, soʻlmagan (oʻsimlik, uning guli, mevasi va shu kabilar haqida).

Sabzining tirik-tirigini terib olmoq. Bodring suvda tirik turadi.

4. Kuch-quvvatini yoʻqotmagan; bardam, tetik.

[Buvim] Tirikkina kampir, hassa tutmaydi. — Oybek, Bolalik

5. Tiyrak; sergʻayrat, harakatchan.

Hamida oʻn olti yoshlardagi tirik, quvnoq qiz. — A. Qahhor, Adabiyot muallimi

6. Yashayotgan, saqlanib qolgan, jonli, barhayot.

Azim togʻa bilan suhbatlashgan odam uni tirik tarix deydi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

Bu taxt-u saltanatlar benom-u nishon yoʻqolur, faqat meʼmor-u musavvirlar yaratgan zoʻr sanʼat asarlari tirik qolur, degan aqidalar bizga maʼlum. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

7. Yaxshi pishib yetilmagan (asosan ovqatga solingan don haqida).

Mastavaning guruchi tirik, bir oz qaynasin. Mosh hali tirik.

Xayolim qochib, kabobni qayish qilib qoʻyibman. Osh ham tirik boʻlibdi. — P. Qodirov, Qadrim

  • Koʻz tirigida Hayot vaqtida, hayotligida, oʻlmasdan. [Ona:] Koʻzimning tirigida orzu-havasini koʻrsam, deyman bolaginamning. — I. Rahim, Chin muhabbatEndi koʻzimning tirigida eng kichik Yusufjon ukangni ham xatna qildirib qoʻysam, deyman. — Boʻtakoʻz
  • Tirik vazn Hayvonning tiriklayin tortilgandagi ogʻirligi. Goʻshtga topshirilgan har bir qoramolning tirik vazni oʻrtacha 400 kilo-grammga yetdi. — Gazetadan
  • Tirik yetim Ota-onasi oʻlmagan, ammo ulardan biror sabab bilan judo boʻlgan bola haqida. [Sharofat:] Bolam tirik yetim boʻlmasin, deb keldim. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Tirik jon Yashab turgan inson haqida, unga nisbatan qoʻllanadi. Hay, mayli, tirik jon nimalarni koʻrmaydi! Nima boʻlsa, koʻraveramiz! — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Tirik tovon
Toʻliq maqola →
tiriklik
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

ot 1. Tirik holda (hayot) ekanlik.

[Gulnor:] U tirikligimni, siz bilan bir yoqqa qochganligimni sekingina oyimga soʻzla-sin. — Oybek, Tanlangan asarlar

Tirikligida uni koʻp urib azoblagan va uning dunyoga kelgani uchun xudodan ham norozi boʻlgan Buviniso endi farzandining jasadi ustida koʻzlaridan sel-sel yosh toʻkardi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

2. Hayot, yashash jarayoni, holati.

Sevgisiz tiriklik anduh, befarah, Mangu sharofatli maʼraka bu kun. — R. Parfi, Koʻzlar

Uni tark etgan tiriklik nishonalari qaytdi, ogʻzidan chiqqan birinchi soʻz: Voy oʻlay! nidosi boʻldi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Tiriklik — mavj urib, toʻlqinlanib oqayotgan zoʻr bir daryo. Bu daryoda suzmaydigan odam yoʻq. — N. Safarov, Olovli izlar

3. Kun kechirish, yashash, tirikchilik; hayot.

Choʻntaklarida hemiri qolmagan aka-uka tiriklik toʻgʻrisida oʻylay boshladilar. — M. Osim, Tilsiz guvoh

Oʻrnimdan turib, otam ekib ketgan yarim tanobcha yerdagi joʻxorini qayirib olishga va buni pishirib, tiriklik oʻtkazishga erinar edim. — Gʻ. Gʻulom, Tirilgan murda

  • Koʻz tirikligida Koʻzim tirikligida shu qizimning ham hayotini tinchitib, toʻyini oʻtkazsam, armon boʻlmasdi. — Mirmuhsin, Umid
Toʻliq maqola →
tiriklayin
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

rvsh. Tirik holida, tirikligicha; oʻlmasdan yoki oʻldirmasdan.

Quyonni tiriklay(in) tutmoq.

Qutulmadim qaygʻu, kulfat, alamdan, Tiriklay ayrildim ikki bolamdan. — Shirin bilan Shakar

yuzdan ortiq aziz ota-onalarni tiriklayin kuydiribdi vahshiylar. — T. Rustamov, Mangu jasorat

Agar shamol qoʻzgʻalsa, qum odamlarni tiriklay koʻmadi. — A. Qahhor, Asarlar

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 24 →

Taʼriflar ichida

177 ta
yoʻq

yo‘q Mavjud emas; zid. bor 1. Oʻzingda yoʻq — olamda yoʻq. Maqol Bu atrofda bironta xonadon yoʻq. Korxonada oziq-ovqat mahsulotlari bilan savdo qiluvchi magazin yoʻq. Gaz

ish

ish 1 Inson faoliyati bilan bogʻliq, uning mehnati bilan amalga oshadigan, bajariladigan narsa. Dalada ish koʻp. Bor-yoʻgʻi bir kunlik ish qoldi. Ishlayman deganga ish to

ish

ish 1 Inson faoliyati bilan bogʻliq, uning mehnati bilan amalga oshadigan, bajariladigan narsa. Dalada ish koʻp. Bor-yoʻgʻi bir kunlik ish qoldi. Ishlayman deganga ish to

Hammasini koʻrish · 177 →

Ertaklar

68 ta
Ahmoq joʻralar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Aqlli ilon
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda bir chol va uning uyida yashovchi ilon haqida hikoya qilinadi. Ilonning bolasi tushib qolgach, chol uni qutqaradi va ilonning aqlliligiga guvoh boʻla

Aqlli olmaxon
Xalq ogʻzaki ijodi

Qahraton qishda boʻri olmaxonning uyiga kirishga harakat qiladi. Ammo aqlli olmaxon uni aldab, oʻzini himoya qilish uchun ayyorona reja tuzadi.

Aqlli, idrokli, zehnli
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch aka-uka otasidan qolgan oltinni boʻlishish uchun yoʻlga chiqadi. Yoʻlda uch yigit oʻzlarining aql-idroki bilan bir tuyakash va qozini hayratda qoldiradi.

Ayyor tulki
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda ayyor tulkining oʻz birodarlarini aldayotgani va buning oqibatida barcha tulkilarning qanday qilib ovchilar qoʻliga tushgani hikoya qilinadi. Unda ma

Baxtli kal
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻtinchi kalning sarguzashtlari, uning topqirligi va sehrli kuchlar yordamida qiyinchiliklarni yengib oʻtishi hikoya qilinadi. Kal podshohning hiylal

Hammasini koʻrish · 68 →

Sheva materiallari

19 ta
di:r'
Xorazm viloyati · tirik
di:ri
Xorazm viloyati · tirik
ilishtirik
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · doʻlana

doʻlana

oʻtirik
Samarqand viloyati · yolgʻon

Hammasini koʻrish · 19 →