Hayot Foundation лойиҳаси
Лойиҳа ҳақида
Ўз
Ўз

Қидирув

«тилса» бўйича 150 та натижа

Филтр
Бўлим
Луғатлар Эртаклар
Луғат тури
Изоҳли Таржима Терминологик Фразеологик
Тилдан
Ўзбекча Русча Инглизча Қорақалпоқча Лотинча Туркча
Тилга
Ўзбекча Русча Инглизча Қорақалпоқча Немисча Франсузча Арабча Қозоқча Туркманча Туркча Форсча

Луғат мақолалари

145 та
тилмоқ
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

фл. 1. Пичоқ ва шу кабиларни тиғли нарса билан узунасига кесмоқ, қирқмоқ, ёрмоқ.

Насимийни тириклайин товонидан тилишган ва терисини шилишган. — Миртемир, Дўстлар даврасида

Этларимни ништар билан тилсинлар мен сиздан ажралмайман. — Ҳамза, Бой ила хизматчи

Жилғанинг бошидан оёғигача сўқа билан тилиб, ариқ очилса-да, тоғолча билан ёнғоқ экилса С. — Анорбоев, Оқсой

Қонли кўйлакни Қоратой эҳтиёт билан тилиб, ярани очди. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Тилим-тилим қилиб кесмоқ; тилимламоқ.

Қовунни тилиб қўймоқ. Гўштни тилиб тузламоқ.

Шаҳарда қоровуллик қиламанми, қовун тилиб сотаманми — менинг ишим. — Муштум

3. Ёғоч ёки тахтани узунасига арраламоқ.

Бир куни меҳнат дарсида битта кўзлик тахтани тилаётиб, электр аррани синдириб қўйдик. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ

Симёғочлар ҳам, тилса, жуда сўрибоп экан. — А. Мухтор, Чинор

4. Тирнаб ёки юлиб, узун из ҳосил қилмоқ.

Стол устидаги бир тахта ойна майда-майда бўлиб, Саидийнинг билак ва панжаларини тилди. — А. Қаҳҳор, Сароб

Саломат бутун кучини йиғиб, боғма-боғ ошиб кетди. Тиканлар оёғини тилди. — С. Аҳмад, Ҳукм

  • Бағрини (ёки кўксини, юрагини, қалбини) тилмоқ Юрагини доғламоқ, яраламоқ, вайрон қилмоқ. Рангимизга қон кирди, Душман бағрин тилибди. — ҚўшиқларНега энди қалбимни тилдинг?! Нега қилдинг севгига ошно — Сайёр
Тўлиқ мақола →
тил
Изоҳли луғат · яна 11 та луғатда

ТИЛ ' оғиз бўшлиғида пастки жағга ёпишган, таъм-маза билишга, нутқ товушларини ҳосил қилишга хизмат қиладиган аъзо'. Айцам, т и л и м куяди, айтмасам — дилим (Мақол). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу от асли ' гапир-' маъно — сини англатган ти- феълидан (ПДП, 429) -л қўшимчаси билан ясалган (ЭСТЯ, III, 229): ти- + л = тил

1. анат. Оғиз бўшлиғида жойлашган, таъм-маза билиш, оғизга овқат олиш, ялаш лар учун хизмат қиладиган мускулли аъзо

Иссиқдан итнинг тили осилган

Айцам, тилим куяди, айтмасам - дилим — Мақол

Ўлгудай тахир экан, тилимни ёргудай, оғзимни куйдиргудай бўлди — Мирзакалон Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Ниҳоят, гапира-гапира қақраган лабларини тили билан ялаб, Лутфинисо жим бўлди — Ойбек, Танланган асарлар

бузоқчалар бўйинларини чўзиб, унга [раисга] тилларини кўрсатишди — "Муштум"

2. кўчма Асбоб, механизм ва шу кабиларнинг осилиб, қимирлаб турадиган қисми

Соатнинг тили. Компаснинг тили

Қўнғироқнинг тили

3. кўчмапоет. Тиғга ўхшаш, учли нарса

Шамол кучайиб, оловнинг тили яна ҳам узунлашди — Саид Аҳмад, Уфқ

Тепага кўтарилган қуёш ўтли тили билан ер бағридаги барча намни сўриб оларди — Шароф Рашидов, Бўрондан кучли

Қуёш ҳароратидан баҳраманд бўлган майса, Қиёқ тилларин чўзиб, нурга қасида куйлар — Ғафур Ғулом

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 145 →

Таърифлар ичида

3 та
тўхтамоқ

тўхта Давом этмай қўймоқ, давомдан қолмоқ. Иш тўхтади. Гап тўхтади. Отишма тўхтади. Шамол тўхтади. Ёмғир тўхтади. Сув тўхтади. Оёқ товуши тўхтаб, нариги й

тилмоқ

тил Пичоқ ва шу кабиларни тиғли нарса билан узунасига кесмоқ, қирқмоқ, ёрмоқ. Насимийни тириклайин товонидан тилишган ва терисини шилишган. Миртемир, Дўстлар давр

тилмоқ

тил Пичоқ ва шу кабиларни тиғли нарса билан узунасига кесмоқ, қирқмоқ, ёрмоқ. Насимийни тириклайин товонидан тилишган ва терисини шилишган. Миртемир, Дўстлар давр

Эртаклар

2 та
Жонон пиёла
Халқ оғзаки ижоди

Қўқон подшосининг қимматбаҳо пиёласи синиб қолади ва уни тузатишга ҳеч ким қодир бўлмайди. Фақатгина бир кал шогирд ўзининг ақл-заковати билан бу муаммо

Учар гилам
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда камбағал йигитнинг ўз ақл-заковати ва топқирлиги билан подшоҳнинг қизига уйланишга эришгани ҳикоя қилинади. У учта сирли чолнинг жумбоқлар