Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«tilma» boʻyicha 244 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

172 ta
tilma
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

ot Tilimlab kesib hosil qilingan.

Tilma joʻyak.

Tilma zovurdan chiqib, tuproq uyumidan sakrab oʻtgan Alijon qaytarma etigiga yopishgan tuproqni jahl bilan qoqdi. — H. Nuʼmon, Fasllar

Toʻliq maqola →
tilmoq
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

fl. 1. Pichoq va shu kabilarni tigʻli narsa bilan uzunasiga kesmoq, qirqmoq, yormoq.

Nasimiyni tiriklayin tovonidan tilishgan va terisini shilishgan. — Mirtemir, Doʻstlar davrasida

Etlarimni nishtar bilan tilsinlar men sizdan ajralmayman. — Hamza, Boy ila xizmatchi

Jilgʻaning boshidan oyogʻigacha soʻqa bilan tilib, ariq ochilsa-da, togʻolcha bilan yongʻoq ekilsa S. — Anorboyev, Oqsoy

Qonli koʻylakni Qoratoy ehtiyot bilan tilib, yarani ochdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Tilim-tilim qilib kesmoq; tilimlamoq.

Qovunni tilib qoʻymoq. Goʻshtni tilib tuzlamoq.

Shaharda qorovullik qilamanmi, qovun tilib sotamanmi — mening ishim. — Mushtum

3. Yogʻoch yoki taxtani uzunasiga arralamoq.

Bir kuni mehnat darsida bitta koʻzlik taxtani tilayotib, elektr arrani sindirib qoʻydik. — E. Raimov, Ajab qishloq

Simyogʻochlar ham, tilsa, juda soʻribop ekan. — A. Muxtor, Chinor

4. Tirnab yoki yulib, uzun iz hosil qilmoq.

Stol ustidagi bir taxta oyna mayda-mayda boʻlib, Saidiyning bilak va panjalarini tildi. — A. Qahhor, Sarob

Salomat butun kuchini yigʻib, bogʻma-bogʻ oshib ketdi. Tikanlar oyogʻini tildi. — S. Ahmad, Hukm

  • Bagʻrini (yoki koʻksini, yuragini, qalbini) tilmoq Yuragini dogʻlamoq, yaralamoq, vayron qilmoq. Rangimizga qon kirdi, Dushman bagʻrin tilibdi. — QoʻshiqlarNega endi qalbimni tilding?! Nega qilding sevgiga oshno — Sayyor
Toʻliq maqola →
til
Izohli lugʻat · yana 11 ta lugʻatda

TIL ' ogʻiz boʻshligʻida pastki jagʻga yopishgan, taʼm-maza bilishga, nutq tovushlarini hosil qilishga xizmat qiladigan aʼzo'. Aytsam, t i l i m kuyadi, aytmasam — dilim (Maqol). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli ' gapir-' maʼno — sini anglatgan ti- feʼlidan (ПДП, 429) -l qoʻshimchasi bilan yasalgan (ЭСТЯ, III, 229): ti- + l = til

1. Ogʻiz boʻshligʻida joylashgan, taʼm-maza bilish, ogʻizga ovqat olish, yalash lar uchun xizmat qiladigan muskulli aʼzo

Issiqdan itning tili osilgan

Aytsam, tilim kuyadi, aytmasam - dilim — Maqol

Oʻlguday taxir ekan, tilimni yorguday, ogʻzimni kuydirguday boʻldi — Mirzakalon Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Nihoyat, gapira-gapira qaqragan lablarini tili bilan yalab, Lutfiniso jim boʻldi — Oybek, Tanlangan asarlar

buzoqchalar boʻyinlarini choʻzib, unga [raisga] tillarini koʻrsatishdi — "Mushtum"

2. Asbob, mexanizm va shu kabilarning osilib, qimirlab turadigan qismi

Soatning tili. Kompasning tili

Qoʻngʻiroqning tili

3. Tigʻga oʻxshash, uchli narsa

Shamol kuchayib, olovning tili yana ham uzunlashdi — Said Ahmad, Ufq

Tepaga koʻtarilgan quyosh oʻtli tili bilan yer bagʻridagi barcha namni soʻrib olardi — Sharof Rashidov, Boʻrondan kuchli

Quyosh haroratidan bahramand boʻlgan maysa, Qiyoq tillarin choʻzib, nurga qasida kuylar — Gʻafur Gʻulom

Toʻliq maqola →
TILMÄČÏ

oʻzbekchatarjimonruschaпереводчикinglizchatranslator

Uqušqa biligkä bu tilmäči til Uquvga, bilimga tilmoch–butil – Переводчиком разума и знаний является язык–The translator of the mind and knowledge is the language

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 172 →

Taʼriflar ichida

1 ta
qaytarma

qaytarma Qaytarib, qayirib, buklab qoʻyiladigan, qayirma. U [Avaz] uyiga yetib borib, chiroqni yoqdi, qaytarma yoqa kamzulini yechdi. J. Sharipov, Xorazm Tilma zovurdan c

Ertaklar

54 ta
Ahmoq joʻralar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Arab laqqi
Xalq ogʻzaki ijodi

Kambagʻal chol Arab laqqi podshoh saroyida xizmat qilib yuradi. Uning hayoti kutilmaganda yaxshi tomonga oʻzgaradi va boyib ketadi.

Bale, bale, bale
Xalq ogʻzaki ijodi

Chol bilan kampirning katta tarvuz yetishtirishi va uni podshohga sovgʻa qilishi bilan boshlanadigan ushbu ertakda, cholning topqirligi va adolat talabi markazi

Besh jonlini bejon qilgan Bahodir
Xalq ogʻzaki ijodi

Qoʻrqoq va dangasa Bahodirning tasodifan qahramonga aylanishi haqidagi ertak. Uning omadi va ayyorligi uni turli xavfli vaziyatlardan qanday qutqarishi tasvirla

Bir kosa zahar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir chol bilan kampirning yovvoyilashgan mushugi ularning joniga tegadi. Mushuk chakalakzorda tulki bilan doʻstlashib, birgalikda quyonni aldamoqchi boʻlishadi.

Hammasini koʻrish · 54 →

Sheva materiallari

17 ta
batïl
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · ishlatilmay turgan narsa; qarovsiz qolgan narsa
bekashak shadabur arra
Fargʻona viloyati · bekashak shadabur arra

Chilangarlikda ustki zehiga kashak oʻrnatilmaydigan, ramkali shadaga oʻrnatiladigan arra turi

bäykäm
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · oʻng va chap juftlari ajratilmaydigan oyoq kiyimi
chatilmaq
Xorazm viloyati · aldanmoq

aldanmoq

nogupta
Qashqadaryo viloyati · nomi aytilmaydigan (narsa)

Hammasini koʻrish · 17 →