Қидирув

фл. 1. Пичоқ ва шу кабиларни тиғли нарса билан узунасига кесмоқ, қирқмоқ, ёрмоқ.

Насимийни тириклайин товонидан тилишган ва терисини шилишган. — Миртемир, Дўстлар даврасида

Этларимни ништар билан тилсинлар мен сиздан ажралмайман. — Ҳамза, Бой ила хизматчи

Жилғанинг бошидан оёғигача сўқа билан тилиб, ариқ очилса-да, тоғолча билан ёнғоқ экилса С. — Анорбоев, Оқсой

Қонли кўйлакни Қоратой эҳтиёт билан тилиб, ярани очди. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Тилим-тилим қилиб кесмоқ; тилимламоқ.

Қовунни тилиб қўймоқ. Гўштни тилиб тузламоқ.

Шаҳарда қоровуллик қиламанми, қовун тилиб сотаманми — менинг ишим. — Муштум

3. Ёғоч ёки тахтани узунасига арраламоқ.

Бир куни меҳнат дарсида битта кўзлик тахтани тилаётиб, электр аррани синдириб қўйдик. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ

Симёғочлар ҳам, тилса, жуда сўрибоп экан. — А. Мухтор, Чинор

4. Тирнаб ёки юлиб, узун из ҳосил қилмоқ.

Стол устидаги бир тахта ойна майда-майда бўлиб, Саидийнинг билак ва панжаларини тилди. — А. Қаҳҳор, Сароб

Саломат бутун кучини йиғиб, боғма-боғ ошиб кетди. Тиканлар оёғини тилди. — С. Аҳмад, Ҳукм

1. анат. Оғиз бўшлиғида жойлашган, таъм-маза билиш, оғизга овқат олиш, ялаш лар учун хизмат қиладиган мускулли аъзо

Иссиқдан итнинг тили осилган

Айцам, тилим куяди, айтмасам - дилим — Мақол

Ўлгудай тахир экан, тилимни ёргудай, оғзимни куйдиргудай бўлди — Мирзакалон Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Ниҳоят, гапира-гапира қақраган лабларини тили билан ялаб, Лутфинисо жим бўлди — Ойбек, Танланган асарлар

бузоқчалар бўйинларини чўзиб, унга [раисга] тилларини кўрсатишди — "Муштум"

2. кўчма Асбоб, механизм ва шу кабиларнинг осилиб, қимирлаб турадиган қисми

Соатнинг тили. Компаснинг тили

Қўнғироқнинг тили

3. кўчмапоет. Тиғга ўхшаш, учли нарса

Шамол кучайиб, оловнинг тили яна ҳам узунлашди — Саид Аҳмад, Уфқ

Тепага кўтарилган қуёш ўтли тили билан ер бағридаги барча намни сўриб оларди — Шароф Рашидов, Бўрондан кучли

Қуёш ҳароратидан баҳраманд бўлган майса, Қиёқ тилларин чўзиб, нурга қасида куйлар — Ғафур Ғулом

фл. Тилмоқ феълининг мажҳул нисбати.

Не будь героем на язык, а будь героем сам.

погов. язык птицы понимает птица, рыбак рыбака видит издалека.

Рус тилидан кирган сўзларқозоқчаОрыс тілінен кірген сөздертуркманчаRus dilinden giren sözlerрусчазаимствованные из русского языка