фл. Тилдирмоқ феълининг орттирма нисбати.
Қидирув
«тилдиртирмоқ» бўйича 144 та натижа
Филтр
Луғат мақолалари
144 тафл. 1. Пичоқ ва шу кабиларни тиғли нарса билан узунасига кесмоқ, қирқмоқ, ёрмоқ.
Насимийни тириклайин товонидан тилишган ва терисини шилишган. — Миртемир, Дўстлар даврасида
Этларимни ништар билан тилсинлар мен сиздан ажралмайман. — Ҳамза, Бой ила хизматчи
Жилғанинг бошидан оёғигача сўқа билан тилиб, ариқ очилса-да, тоғолча билан ёнғоқ экилса С. — Анорбоев, Оқсой
Қонли кўйлакни Қоратой эҳтиёт билан тилиб, ярани очди. — Ойбек, Танланган асарлар
2. Тилим-тилим қилиб кесмоқ; тилимламоқ.
Қовунни тилиб қўймоқ. Гўштни тилиб тузламоқ.
Шаҳарда қоровуллик қиламанми, қовун тилиб сотаманми — менинг ишим. — Муштум
3. Ёғоч ёки тахтани узунасига арраламоқ.
Бир куни меҳнат дарсида битта кўзлик тахтани тилаётиб, электр аррани синдириб қўйдик. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ
Симёғочлар ҳам, тилса, жуда сўрибоп экан. — А. Мухтор, Чинор
4. Тирнаб ёки юлиб, узун из ҳосил қилмоқ.
Стол устидаги бир тахта ойна майда-майда бўлиб, Саидийнинг билак ва панжаларини тилди. — А. Қаҳҳор, Сароб
Саломат бутун кучини йиғиб, боғма-боғ ошиб кетди. Тиканлар оёғини тилди. — С. Аҳмад, Ҳукм
- Бағрини (ёки кўксини, юрагини, қалбини) тилмоқ Юрагини доғламоқ, яраламоқ, вайрон қилмоқ. Рангимизга қон кирди, Душман бағрин тилибди. — ҚўшиқларНега энди қалбимни тилдинг?! Нега қилдинг севгига ошно — Сайёр
ТИЛ ' оғиз бўшлиғида пастки жағга ёпишган, таъм-маза билишга, нутқ товушларини ҳосил қилишга хизмат қиладиган аъзо'. Айцам, т и л и м куяди, айтмасам — дилим (Мақол). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу от асли ' гапир-' маъно — сини англатган ти- феълидан (ПДП, 429) -л қўшимчаси билан ясалган (ЭСТЯ, III, 229): ти- + л = тил
1. анат. Оғиз бўшлиғида жойлашган, таъм-маза билиш, оғизга овқат олиш, ялаш лар учун хизмат қиладиган мускулли аъзо
Иссиқдан итнинг тили осилган
Айцам, тилим куяди, айтмасам - дилим — Мақол
Ўлгудай тахир экан, тилимни ёргудай, оғзимни куйдиргудай бўлди — Мирзакалон Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
Ниҳоят, гапира-гапира қақраган лабларини тили билан ялаб, Лутфинисо жим бўлди — Ойбек, Танланган асарлар
бузоқчалар бўйинларини чўзиб, унга [раисга] тилларини кўрсатишди — "Муштум"
2. кўчма Асбоб, механизм ва шу кабиларнинг осилиб, қимирлаб турадиган қисми
Соатнинг тили. Компаснинг тили
Қўнғироқнинг тили
3. кўчмапоет. Тиғга ўхшаш, учли нарса
Шамол кучайиб, оловнинг тили яна ҳам узунлашди — Саид Аҳмад, Уфқ
Тепага кўтарилган қуёш ўтли тили билан ер бағридаги барча намни сўриб оларди — Шароф Рашидов, Бўрондан кучли
Қуёш ҳароратидан баҳраманд бўлган майса, Қиёқ тилларин чўзиб, нурга қасида куйлар — Ғафур Ғулом
ўзбекчатиламоқ, истамоқрусчажелать, хотетьинглизчаwish
Sen edgü tilä Сен (бошқаларга) эзгулик тила – Стремись к добру –виш фор гоод
ўзбекчачереписа, ғишт тахта, плитка (тахтачасимон ясси буюм)русчачерепица, плитка
пул солинадиган қути, касса (дўконда, банкда)