Қидирув

от 1. Тил 1 сўзидан кичрайтириш шакли.

2. анат. Оғиз бўшлиғида юмшоқ танглайнинг орқа чеккасидан пастга осилиб турадиган юмшоқ ўсимта.

1. анат. Оғиз бўшлиғида жойлашган, таъм-маза билиш, оғизга овқат олиш, ялаш лар учун хизмат қиладиган мускулли аъзо

Иссиқдан итнинг тили осилган

Айцам, тилим куяди, айтмасам - дилим — Мақол

Ўлгудай тахир экан, тилимни ёргудай, оғзимни куйдиргудай бўлди — Мирзакалон Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Ниҳоят, гапира-гапира қақраган лабларини тили билан ялаб, Лутфинисо жим бўлди — Ойбек, Танланган асарлар

бузоқчалар бўйинларини чўзиб, унга [раисга] тилларини кўрсатишди — "Муштум"

2. кўчма Асбоб, механизм ва шу кабиларнинг осилиб, қимирлаб турадиган қисми

Соатнинг тили. Компаснинг тили

Қўнғироқнинг тили

3. кўчмапоет. Тиғга ўхшаш, учли нарса

Шамол кучайиб, оловнинг тили яна ҳам узунлашди — Саид Аҳмад, Уфқ

Тепага кўтарилган қуёш ўтли тили билан ер бағридаги барча намни сўриб оларди — Шароф Рашидов, Бўрондан кучли

Қуёш ҳароратидан баҳраманд бўлган майса, Қиёқ тилларин чўзиб, нурга қасида куйлар — Ғафур Ғулом

от 1. Бирор истак, ният билан, ниманидир тилаб айтилган гап, дуо ва шу кабилар.

Тила тилагингни.

Менинг биринчи холис тилагим, албатта, мазлум халқ тилидан бўла-дир: бундан сўнг Тошкент ҳокимлигига ҳар қандай бўлмағур одам қўйилмасин. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Мулла Абдураҳим қуръондан қисқа бир оят ўқиб, хон ҳазратларига энг олий тилаклар билдирди-ю, ниҳоят, мақсадга ўтди — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

Ҳордиқларига бўлар Шу қиз баъзан овунчоқ, Ёмон кўздан асрасин Тилаги бўлар ҳар чоқ. Ғайратий. Худо ўз паноҳида асрасин ҳеч бўлмаганда, шу тилагимга етказсин худо! — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Қўлда қадаҳ, тилда эса тилаклар. — Ё, Мирзо

2. Бирор нарсани амалга ошириш, унга эришиш учун бўлган ички интилиш, ҳиссиёт; истак, ният.

Бир ҳафтадан кейин тоғам ҳақида бирор маълумот олиш тилагида Муроджон ишлаб турган корхонага қараб жўнадим. — Ғайратий, Узоқдаги ёр

Уста узун ва қалин мўйловини қимирлатиб, Ойқизни юпатиш тилагида гапирди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

Райимжон ўн олти яшар йигитчалик вақтидаёқ унда тракторни бошқариш тилаги туғилди. — Ҳ. Нуъмон, Ўз касбининг эгаси

от айн. Тилим.

Бир тилик қовун.

Улоқчи сопига феруза қадалган чиройли пи-чоқ билан умбурвоқидан бир тилик кесиб, Ўсаржонга узатди. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар

Бекат биноси устида гумбаз. Бу гумбазга сан-чилган узун калтак учида ҳандалакнинг бир тилигидай ой рамзи. — Ш. Тошматов, Эрк қуши

от Нарсаларнинг (асосан, полиз маҳсулотларининг) узун-узун қилиб тилиб, кесиб ажратилган ҳар бир бўлаги; тилик.

ёʻлда қаттиқ толиққанлиги учун дуруст овқат ҳам емади. Фақат бир-икки тилим ҳандалак еди-ю, уч-тўрт пиёла чой ичди. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

Даламизда қовун мўл, тилими тилни ёрар. — Р. Бобожон

от Бўлак-бўлак, пора-пора.

Тилка қилмоқ. Тилка бўлмоқ.

Қиз ҳам шундай остонасида Турди тўсиб ёпиқ эшикка, Қуёшдан узилган сайёра Каби танҳо жигари тилка. — Зулфия