Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«tikuv» boʻyicha 65 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

38 ta
tikmoq

fl. 1. Igna-ip bilan choklab ulamoq, biriktirmoq; shu yoʻl bilan biror narsa tayyorlamoq.

Yarani tikmoq. Qopning ogʻzini tikmoq: Qalpoq tikmoq. Etik tikmoq.

Dahlizda Hasanali uzilgan ot as-boblarini ulab tikar edi. — A. Qodiriy, Utgan kunlar

Dilbar ham sizga atab bir chiroyli roʻmolcha tikdi. — S. Zunnunova, Yangi direktor

Fotima opa har xil qiyqindilardan olib, qoʻgʻirchoqqa koʻylakcha tikib berdi. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi

2. Oʻrnatmoq, qadamoq; qurmoq.

Bayroq tikmoq.

Ularda imorat-bino yoʻq edi, hammasi oʻtov tikib oʻtirishar edi. — Boʻtakoʻz

maysalar ustiga chodir tika boshlashdi. — Mirmuhsin, Meʼmor

3. Ekmoq, qadamoq.

Yerga urugʻ tikmoq. Chigirtkalar ekin yer, ekmay-tikmay, tekin yer. — Maqol

Kun isishi bilan ariqlar qurigan. Moʻl hosil undirmoq niyatida ekin tikkan dehqon bor suvni, oltin tortganday, misqollab sarflaydi. — J. Abdullaxonov, Toʻfon

4. Bolalar oʻyinida: ganakni maʼlum tartibda terib qoʻymoq, joylamoq.

Ikkitadan yongʻoq tikmoq.

5. Qimorda: oʻyinga pul yoki boshqa narsa qoʻymoq.

Otasi oʻlib, katta merosga ega boʻlgan boyvachchalarning koʻpi pul tikib, xoʻroz urishtirib rohatlanar edi. — M. Muhammadjonov, Turmush urinishlari

Boy beradi-yu, oʻzi yutmaguncha oʻyinni toʻxtatmaydi, hech narsasi qolmaganda, butun aʼzolarini bitta-bitta tikaveradi, qoʻli, burni boringki, zanjirlab tashlang, bari bir oʻynaydi. — A. Muxtor, Opa-singillar

6. Turli oʻyin va musobaqalarda: gʻoliblar uchun, yutuq sifatida biror narsa atamoq, oʻrtaga qoʻymoq.

Men hammalaringning guvohliklaringda musobaqaga bir qoʻy tikaman. — N. Safarov, Don

7. Baʼzi soʻzlar bilan birikib, shu soʻz ifodalagan narsani (biror shaxs yoki narsa uchun) baxshida etish maʼnosini bildiradi.

Hamrohlarim oʻz jonini tikib boʻlsa-da, gʻalabani taʼmin etdilar. — N. Safarov, Olovli izlar

Men butun dunyomni Rahmonqulga tikkanman — H. Gʻulom, Mashʼal

Shunday yaxshi kunlar kelishi uchun kurashgan, choʻlni boʻston qilishga hayotini tikkan odamlarni eʼzozlaymiz. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

Toʻliq maqola →
tik

\goll. tijk, ingl. tick

Kanop yoki paxta tolasidan toʻqilgan qalin, pishiq gazmol, mato (koʻpincha matrats, dasturxon va sh.k. uchun ishlatiladi)

Oynisa yoʻl-yoʻl tik koʻrpachada.. oʻtirarkan, oʻgʻli Yoʻldoshbekdan kelgan xatni qayta oʻqib chiqdi — H. Gʻulom, Toshkentliklar

Tikdan bir xilda tikilgan kiyim kiygan, madori ketgan yaradorlar hovliga chiqishdi — R. Fayziy, Hazrati inson

Toʻliq maqola →
tikuvchi

ot 1. Tikmoq feʼlidan sifatdosh.

Doʻppi tikuvchi. Kiyim tikuvchi. Soʻzana tikuvchi. Etik tikuvchi.

2. Tikish kasbi egasi; mashinachi.

Otam — artist, onam esa tikuvchi. — S. Anorboyev, Oʻzbekiston oltini

Baʼzilar matolarini ishni choʻzgan boshqa tikuvchidan olib, Madinaga berishardi. — Mirmuhsin, Chodrali ayol

Toʻliq maqola →
tikan

ot 1. Oʻsimliklarning, shuningdek, baʼzi hayvonlarning ingichka uchli, ninasimon aʼzosi.

Qizil gul tikani. Yantoq tikani. Tipratikan tikani. Tikan boʻlib oyoqqa qadalguncha, gul boʻlib koʻkrakka sanchil. — Maqol

Vohid jon-jahdi bilan siqim-lagan naʼmatak tikanlari kaftiga emas, yuragiga sanchildi goʻyo! — Saodat

2. Shunday narsali (tikanli) oʻt-oʻsimliklar.

Ekuvsiz qolgan yerlarda tikanlar oʻsib yotibdi.

3. Narsalarning oʻtkir tikansimon qis-mi.

Toʻsiq simning tikani.

  • Koʻzga tikan Kishilarga yomon koʻringan kimsa yoki narsa haqida. Xalqimizda ajoyib bir maqol bor: Tekin yegan — koʻzga tikan. — M. Ismoiliy, Bizning roman
  • Tikan boʻlmoq Oʻrtada toʻsiq, gʻov boʻlmoq. Uning [Zaynabning] bu holi ersa mening uchun yaxshi emas, u yana koʻp vaqt bizning oramizda tikan boʻlmoqchi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
  • Tikan ustida oʻtirmoq — Sipolik qilsam-u, tikan ustida tipirchilab oʻtirsam, bari bir, gap qovushmaydi. Undan koʻra dangal gap yaxshi: men dalaga chiqmoqchiman, — dedi Parpiyev. — Y. Shamsharov, Yengish
  • Tikanga agʻanamoq (yoki dumalamoq) Tinchligini yoʻqotmoq, notinch boʻlmoq, ruhiy azob tortmoq, qiynalmoq. Otabek qizga uylanib qoʻygach, bizning Homid tikanga agʻanab, oradan Otabek bilan Mirzakarim akani koʻtarish fikriga tushgan. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlarOdiljon shu kecha tikan ustida dumalab chiqdi. — I. Rahim, Qoʻshnilar
  • Qora tikan Kishilarga yomon koʻringan salbiy shaxs haqida. — Yoʻq, faqat siz yaxshisiz, — dedi Zulayho istehzo qilib. — Boshqalarning hammasi qora tikan, hammasi sizni koʻrolmaydi! — P. Qodirov, Qadrim
  • Qora tikan tuz
Toʻliq maqola →
tikka

sft. 1. Yuqoriga yoki pastga tik yoʻnalgan; tik, vertikal.

Tikka qoya. Tikka oʻsgan daraxt. Tutun tikka koʻtarilmoqda. Nayza yerga tikka sanchildi.

Ariq qazuvchilar ertasiga kelib qarasalar, tikka jar oʻpirilib tushib, ariqlari koʻmilib, tep-tekis boʻlib qolibdi. — S. Anorboyev, Oqsoy

Qaynab chiqar neft buloqlari, Fontan boʻlib otilar tikka. — Yo. Mirzo

Qoʻrboshi kulib yubordi. Uning amri bilan polvon yana ilgarigi joyiga kelib, chatanogʻini kerib, tikka turdi. — A. Qahhor, Koʻr koʻzning ochilishi

2. Yerdagi maʼlum nuqtaga nisbatan vertikal yoʻnalishdagi tepa joy.

Kulrang osmonning olis-olis burchlarida yulduzlar mil-tillaydi. Hov ana, tikkada yorqin bir yulduz — tong yulduzi porlamoqda. — H. Gʻulom, Senga intilaman

U [Rahim Saidov\ pastga tushdi. Kun tikkaga kelgan, koʻcha yonardi. — Oʻ. Umarbekov, Yoz yomgʻiri

3. Toʻppa-toʻgʻri yoʻnalgan; u yoq-bu yoqqa burilmaydigan, ogʻmaydigan; adil, toʻgʻri.

Uzun gʻishtin yoʻlka darvozaxonadan boshlanib, chorbogʻni tikka kesib oʻtadi. — H. Gʻulom, Binafsha atri

Maston ilang-bilang yoʻlni qoldirib, moʻljallangan tepalikka qarab tikka yoʻl soldi. — A. Qahhor, Maston

4. Tap tortmasdan, qoʻrqmasdan; dadil, tik.

Betiga tikka aytmoq. Tikka olishmoq.

Yovga qarshi tikka bosib borganman. — T. Toʻla

Nega sen menga tikka gapiradigan boʻlib qolding — ? Mirmuhsin, Umid

Bu gapni gʻar ham koʻtara olmas, tikka yulishar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

  • Tepa sochi tikka boʻlmoq Turob-jonning tepa sochi tikka boʻldi: — Hay, sening dimogʻ-firogʻing kimga, xoʻsh, nima deysan? A. — Qahhor, Anor
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 38 →

Taʼriflar ichida

10 ta
sarafan

sarafan Xotin-qizlarning yengsiz uzun keng ust kiyimi. Yupqa matodan sarafan kiygan qiz-juvonlar tikuv mashinalari yonida saf-saf boʻlishib, kiyim tikishyapti. S. Umarov,

mashinachi

mashinachi Tikuv mashinasida kiyim-kechak tikuvchi usta, chevar. Bu koʻylakni mashinachidan keltirgan kuni kiyganda, Qosimjon: Juda yarashdi, fasoni ham oʻziga mos boʻlib

fabrika

fabrika Mashina-uskunalardan foydalanish asosida xomashyodan mahsulot ishlab chiqaradigan yengil sanoat korxonasi. Poyabzal fabrikasi. Tikuvchilik fabrikasi. Badiiy buyum

qiyqim

qiyqim Qiyib ishlangan narsalar chiqindisi, qiyindi. Qogʻoz qiyqimlari. Bu ayolning tashabbusi bilan elektr tikuv mashinalariga koʻchib yuruvchi lineyka oʻrnatildi. Bu —

mashina

mashina Energiyaning bir turini boshqa turdagi energiyaga aylantiruvchi, materiallar yoki axborotlarni toʻplash, saqlash va oʻzgartirish, aloqa oʻrnatish, yuk va odamlarn

Hammasini koʻrish · 10 →

Ertaklar

8 ta
Bahrom va Sherzod
Xalq ogʻzaki ijodi

Bahrom hunarga qiziqqan shahzoda boʻlib, otasi bilan kelishmovchilik tufayli yurtidan ketadi. U oʻz hunari tufayli xavfli vaziyatdan qutulib, sevgisini topadi.

Besh qiz
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda besh opa-singilning sarguzashtlari, ularning mehmonnavarligi va qiyinchiliklarga duch kelishi hikoya qilinadi. Ertakda sadoqat, xiyonat va adolatn

Boyvachcha bilan pari
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertak boyvachcha yigitning pari qizga uylanishi va turmushdagi sarguzashtlari haqida hikoya qiladi. Ular yalmogʻiz kampirning changalidan qochib, koʻp qiyinc

Chumchuq
Xalq ogʻzaki ijodi

Chumchuq topib olgan gʻoʻzani qayta ishlash uchun bir necha kishiga murojaat qiladi. U oʻziga chopon tikib olgach, podshoh bilan qiziq voqea sodir boʻladi.

Duradgor bilan tikuvchi
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda hunarmand doʻstlar oʻrtasidagi raqobat va muhabbat hikoya qilinadi. Tikuvchi oʻz mahorati tufayli malikaga uylanib, podshohlikka erishadi.

Erkenja
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻilli podshohning kenja oʻgʻli Erkenja sarguzashtlari haqidagi ertak. U turli qiyinchiliklarga duch keladi va hayvonlarning yordami bilan ularni yengib o

Hammasini koʻrish · 8 →

Sheva materiallari

9 ta
kuva
Fargʻona viloyati · kuva

oyoq kiyimi tikuvchilar charmni urib qotirish uchun ishlatadigan asbob.

noʻgʻoydoʻz
Fargʻona viloyati · etikdoʻz

Ruscha bichimdagi etik tikuvchi usta

papïshäk
Xorazm viloyati · popop mashina, tikuv mashinasi

popop mashina, tikuv mashinasi

patduz
Buxoro viloyati · popopchi

popopchi (popop mashinasida gul tikuvchi)

povur
Fargʻona viloyati · tikuv mashinasi turi

Qadimgi tikuv mashinasi markasi

sarrash
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · egar tikuvchi

ot egar-jabduqlarini tikuvchi usta

Hammasini koʻrish · 9 →