Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«tigʻli» boʻyicha 47 ta natija: Izohli

Filtr

Lugʻat maqolalari

15 ta
tigʻli

sft. 1. Kesuvchi yoki nayzali asbob bilan qurollangan, tigʻi bor; tigʻdor.

Tigʻli kishi. Tigʻli mashina.

2. Keskir qirrasi, nayzasi, dami boʻlgan.

Ikki tigʻli xanjar.

Oldinda — qoʻllarida bittadan kaltakcha, bellarida in-gichka tigʻli dudama pichoqlar osilgan ikki kishi yurmoqda edi. Bular jallod edilar. — S. Ayniy, Qullar

3. Tigʻdor, kesadigan, sanchiladigan

Tigʻli til. Tigʻli gap.

Bu soʻzlar ancha tigʻli boʻlsa ham, Gulsum xolaga ogʻir botmadi. — Qahramonnoma

Toʻliq maqola →
tigʻ

ot 1. Qilich, xanjar, pichoq, nayza kabi sovuq qurollarning umumiy nomi.

Tigʻ yarasi tuzalar, til yarasi tuzalmas. — Maqol

Ammo tigʻ tegib, qoʻl yoki oyogʻi uzilganlar oh-voh urib, madad kutib yotardi. — Mirmuhsin, Meʼmor

Ernazar jallod, Sheralini siyosat bilan yiqitdi va poʻlat tigʻini qinidan tortdi. — Erali va Sherali

2. Kesuvchi asbob, qurol-yarogʻ va shu kabilarning keskir qirrasi, dami; turli mashina, mexanizm va shu kabilarning keskich qismi.

Boltaning tigʻi. Qilichning tigʻi.

Ketmon tigʻini qayiradigan tosh-metin eski paxsalarni qizlar necha chaqirim yerdan tashib kelib, dalaga toʻkishdi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

Qaynarning boʻydor oʻtlari kosilkalarning beomon tigʻlari zarbidan yuztuban yiqilardi. — S. Anorboyev, Oqsoy

3. Nishtar, nayza kabi asboblarning oʻtkir uchi, nayzasi.

4. Stvol, mil.

Qoʻsh tigʻ miltiq.

Vagondan eng keyin tushgan va miltigʻini tigʻidan ushlab, ketmonday yelkasiga qoʻyib kelayotgan Ahmadjon — A. Qahhor, Oltin yulduz

5. Umuman, tigʻ, nayza kabi taʼsir oʻtkazuvchi narsa, kuch.

Zulm tigʻi. Jabr tigʻi.

Ilm-u fan tigʻi birlan jahl bagʻrini qon sil. — Hamza

Uchchiga chiqqan maʼmuriyatchi degan sarlavha ostidagi maqolaning oʻtkir tigʻi Oyqizga qaratilgan boʻlsa ham — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

  • Tigʻ tegizmoq (yoki urmoq) Biror asbob, qurol bilan kesmoq. Tepa shoxga aslo tigʻ tegiza koʻrmanglar. — N. Safarov, Oliyaxon Sultonova
  • Tigʻ koʻtarmoq Qurol-yarogʻ bilan urush-jangga xezlanmoq, jangga kirmoq, jang qilmoq. Taqsir, uzr, fuqarochilik, adolatsizlikka qarshi yana tigʻ koʻtarishga toʻgʻri keldi. — Uygʻun va I. Sulton, Alisher Navoiy
  • Tigʻ urmoq (yoki tortmoq) Tigʻ-yarogʻ bilan zarb bermoq. Tigʻ urib yaralamoq.Qaysi farzand otasiga tigʻ tortar. — Rustamxon
  • (Dami) tigʻdan oʻtkazmoq Yoppasiga tigʻ-yarogʻ bilan oʻldirmoq. Podshoh: — Hech kim menga shu sirni oshkor qilmasa, shahar xalqini dami tigʻdan oʻtkazib, tuproq bilan barobar qilaman, — debdi. — ErtaklarYaqinda Ali uyqudan turadi, zulfiqorini koʻtarib, dindan chiqqan bandalarni tigʻdan oʻtkazadi, dedilar. — S. Ahmad, Hukm
  • Quyosh (yoki kun, saraton) tigʻi 1. Quyosh nuri, shuʼlasi, yogʻdusi. Kun tigʻida yonib-oʻchib Koʻrinadi ketmonlar. — T. Toʻla;Kunlarning birida, saratonning tigʻida bogʻbonning etlari uvushibdi, tomogʻi qurishibdi. — Yo. Shukurov, Uch savol
  • Quyosh (yoki kun, tong) tigʻ urdi (yoki tortdi, yoydi, yordi) Quyosh chiqdi, quyosh nur, shuʼla taratdi, yogʻdu sochdi. Kun tigʻ urib qolgan edi. Oʻrtalik allaqachon yorishgan. — Gʻ. Gʻulom, Shum bolaKun tigʻ tortib, daryoning u tomonidagi adirlarning sirti toʻq yashil, jilgʻalari qora tusga kirdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariSharq osmonining tepasida tong tigʻ ura boshlagan boʻlsa ham, devorlar, daraxtlar ichiga koʻmilgan shahar hali ancha qorongʻi edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otgunchaChosh-goh mahalida quyosh bulutlar orasidan tigʻ yorib chiqdi. — R. Rahmon, Mehr koʻzda
  • Qoʻlga tigʻ olmoq Urushni boshlagan men emas, sensan, endi jazosini tortasan oʻzing, Koʻlga tigʻ olishga majbur etgan sen. Endi shu tigʻ bilan oʻyilar koʻzing. — Uygʻun
Toʻliq maqola →
tigʻa

ot 1. Zenit 1.

Kun tigʻaga kelganda, uyga qaytdik.

Kun tigʻada, jazirama, chang. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

2. S. Quyosh harorati; quyosh nuri koʻp yogʻilib, qizdirib turgan joy.

Oftob tigʻasida yotmoq. Kun tigʻasida terlab-pishib ishlamoq.

Toʻliq maqola →
tigel

ot 1. Turli materiallar (metall, shisha va boshqalar)ni qizdirish va eritish uchun ishlatiladigan, grafit, chinni va olovbardosh materiallardan tayyorlangan maxsus idish.

Mamlakatimizda grafitdan, asosan qalam ishlab chiqarishda, rangli metallar eritiladigan tigellar yasashda, bundan tashqari, keramika, boʻyoq sanoatida foydalaniladi. — Fan va turmush

2. Bosmaxonada bosma dastgoh yoki bosma mashinaning qogʻozni bosma qolipga siqish uchun ishlatiladigan metall plitasi.

Toʻliq maqola →
tigʻiz

sft. 1. Bir-biriga juda yaqin joylashgan; oraligʻi qisqa; zich, qalin.

Tigʻiz daraxtlar. Zalda odam tigʻiz. Tigʻiz oʻtqazilgan koʻchatlar.

Endi ular ancha zich-tigʻiz qatorlar bilan ilgarilardi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Tutqun sasni topolmadim Tigʻiz oʻrmonlarda ham. — M. Shayxzoda

Majnuntol barglari orasidan sirqib tushayotgan yomgʻir tomchilari qizning payvasta qoshlariga, tigʻiz kipriklariga teggan. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

2. Muayyan ish (ishlar) uchun vaqtning kamligi, qisqaligi; ziq.

Kuzakdagi barakali xirmon shu tigʻiz kunlardagi ishning unumi va sifatiga bogʻliq.

— Vaqt tigʻiz. Hali bilet ham olganim yoʻq,— dedi Mahmud. — A. Ubaydullayev, Hayot oqimi

Agar mehmonning vaqti tigʻiz boʻlsa, har bir uydan bir narsa olib chiqilib, dasturxonga qoʻyib chiqiladi. — Sh. Xolmirzayev, Qil koʻprik

3. Bajarilishi lozim boʻlgan ishlar koʻp va u tez suratda, uzluksiz bajarilishi lozim boʻlgan holat; shoshilinch, oshigʻich, qistalang.

Anhorda ikki objuvoz va ikki tegirmon ishlab turadi Shunga qaramay, ish tigʻiz. — H. Gʻulom, Toshkentliklar

Dalada ishning tigʻiz vaqti oʻtgani uchun mardikorlarga bundan bir necha kun ilgari javob berilgan. — Oybek, Tanlangan asarlar

Toʻliq maqola →
tigʻdor

ot 1. Kesadigan, tigʻli.

Bir gazli tigʻdor pichogʻini qayrab turgan qassob, dadasi yetaklab keltirgan qoʻyning kallasini shartta kesib, goʻshtini boshqa, suyagini boshqa qilib qoʻygan edi. — I. Rahim, Tinimsiz shahar

2. Oʻtkir, achchiq.

Tigʻdor til. Tigʻdor gap.

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 15 →

Taʼriflar ichida

29 ta
changovuz

changovuz shv. ayn. Chang II 2. Nuqra tigʻli changovuzni Bol ogʻzingga tutib yur. Qoʻshiqlar

chopqin

chopqin Tigʻli kurol bilan yoppasiga chopish, kesish; qirgʻin. [Alimqulbek] Umrining koʻpchiligi jontalashlarda, chopqinlarda oʻtgan. Mirmuhsin, Tungi chaqmoqlar

qoʻshtigʻ

qo‘shtig‘ Ikki tigʻli, dudama. Qoʻshtigʻ pichoq. shv. Qoʻshogʻiz, qoʻshotar. Qani endi, qoʻsh-tigʻ miltigʻing boʻlsa-yu, sochma oʻq bilan bir otishda hammasini urib olsan

freza

freza tex. Metall va metallmas materiallardan chala tayyorlangan mahsulotlarning yuzalariga ishlov berish, ularda tish, rezba oʻyish va boshqalar ishlar uchun xizmat qila

qalamtarosh

qalamtarosh Tigʻi sopi ichiga qayirib, yopib qoʻyiladigan pichoqcha; pakki. Ikki tigʻli qalamtarosh. [ Sarimsoq ota] Sargʻish belbogʻiga qirgʻiy burniga oʻxshash qalamtar

konki

konki sprt. Oyoq kiyimiga bogʻlab, muzda uchish uchun ishlatiladigan, ensiz uzun tigʻli moslama. Konkida uchmoq. Yuzlaridagi qizili napormon boʻlib ketgan tinmas shoʻx bo

Hammasini koʻrish · 29 →

Ertaklar

2 ta
Orzijon bilan Qambarjon
Xalq ogʻzaki ijodi

Qambarjon tushida koʻrgan Orzijon ismli malikaga oshiq boʻlib, uni topish uchun uzoq yoʻlga otlanadi. Uning sarguzashtlari davomida turli qiyinchiliklar va sino

Ota vasiyati (2)
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch aka-ukaning otasi vafot etar chogʻida ularga vasiyat qiladi. Kenja oʻgʻil otasining vasiyatini bajarib, katta mukofotga sazovor boʻladi.

Sheva materiallari

1 ta
xanjarforma pichoq
Namangan viloyati · toʻgʻri pichoq

Pichoqning toʻgʻri tigʻli turi