Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «tezda» — результатов: 274

Фильтр

Словарные статьи

80
tez

sft. 1. Oradan koʻp vaqt oʻtmasdan, oz (qisqa) vaqt ichida; darrov, tezda.

Majlis tez tugadi. Bola oʻqish-yozishni tez oʻrgandi. Voqealar tez rivojlanmoqda. Shoshmasang, tez yetarsan, shoshgandan oʻzib ketarsan. — Maqol

Bordi-yu, koʻklam seryomgʻir kelgudek boʻlsa, yer tez yetilmaydi, ekin kechikib ketadi. — N. Safarov, Xadicha Ahrorova

Havo ayniyapti, ukajon. Bunaqa havoda choʻqqiga chiqish xavfli, Togʻda qorongʻi tez tushadi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

2. Darhol, shu topda, shu on, zudlik bilan.

Naq peshin vaqtida Yormat choy-non olib keldi, ularni yerga qoʻymasdan, Yoʻlchini koyidi: — Tez chiqing-ye kunning issigʻini sezasizmi?! — Oybek, Tanlangan asarlar

Qudrat tez javob aytolmadi. Singlisini, shu bilan birga oʻzini ham yupatish uchun bahona axtardi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

Boy tez fahmladi-da: — Shundaymi, jiyan, — deb kuldi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Meʼyordagiga nisbatan oldinroq, ilgariroq.

Bola otasining soʻzlaridagi maʼnoni durust tushunmagani uchun bunchalik tez va oson xoʻp dedi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Sidiqjonning onasi Xadicha xola umrini xorlik-zorlik tortib oʻtkazgan hamma kishilarday tez qarigan — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

4. Katta surʼat bilan, shaxdam, jadal.

Tez ishlamoq. Tez yurmoq. Tez oʻqimoq.

Soy uncha katta boʻlmasa ham, nihoyatda tez oqar, qulq-qulq etgan tovushlar suv ostida katta-katta toshlar yumalayotganini bildirib turar edi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

Yillar shu qadar tez oʻtardiki, ha-huv deguncha u oltmishdan oshib, paygʻambar yoshiga yaqinlashmoqda — Mirmuhsin, Meʼmor

U Dilbarga yetib olish uchunmi yoki qattiq hayajonga tushganidanmi —

tez qadam tashlay boshladi. — Guldasta

5. Darrov achchigʻlanib, qizishib ketadigan, serjahl, jizzaki.

Juda tezsiz-da, Ahmadjon, berdisini eshitmay boʻgʻasiz-a! — S. Karomatov, Hijron

E men bu ishga aralashmas edim, bu yigitning oʻzi tezroq. — N. Safarov, Uygʻonish

6. Juda tez ishlaydigan, tezkor.

Juda tez usta.

  • Tez kunda (yoki kun ichida) Azalda taqdirimiz qora bitilgan ekanmi, tez kunda boshimizga ogʻir kunlar tushdi. — Oybek, Tanlangan asarlarSoraxon tez fursat ichida uning koʻnglidan Munisxon ishqini yuvib chiqardi. — A. Qahhor. Sarob
  • Tez aytish Oʻzbek xalq ogʻzaki ijodining yanglishib ketish mumkin boʻlgan qofiyadosh, oʻxshash soʻzlarning jumlalarini adashmay, tez talaffuz qilishdan iborat bir turi.
  • Tez boʻl Vaqt oʻtmasdan, darrov harakat qil, imillama. Yuring, tez boʻling. Hamro opam betob boʻlib qoldi. — Tuygʻun, Zulfizar
  • Jahli (yoki achchigʻi, feʼli) tez Darrov achchigʻlanib, qizishib ketadigan, serjahl, jizzaki. Shommi kalning jahli juda tez boʻlib, yuragida kek saqlovchi kishi edi. — J. Sharipov, XorazmDomlaning achchiqlari tez, asabiy mijoz ekanliklarini aytib oʻtgan edim. — M. Muhammadjonov, Turmush urinishlariXotining, bunaqa feʼli tez ekan, [bolani] olib ketmagani ham durust. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Tili tez Tezda qizishib, bidillab ketadigan, gap bermaydigan. Oh, oʻgʻlim, yoshsan, tiling tez, oʻng-tersiga qaramay gapiraverasan. — Shuhrat, Jannat qidirganlar
  • Zehni tez Zehni, aqli oʻtkir, tez fahmlab oladigan, farosatli.
  • Tez yordam Ogʻir bemorlarga shoshilinch yordam koʻrsatish xizmati. Tez yordam mashinasi. Tez yordam chaqirmoq.Hamma shahar va tumanlarda tez yordam stansiyalari ishlab turibdi. — Gazetadan
Полная статья →
tezdan

rvsh. Oradan koʻp vaqt oʻtmasdan, qisqa muddat ichida, oz fursatda; darrov.

Qishning birinchi yarmi quruq keldi. Ikki martagina qor yogʻib, tezda erib ketdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Kecha klubga borgan xotinning Adolatga koʻzi tushishi bilan, rangi oʻzgarib ketdi. Lekin tezda oʻzini oʻnglab oldi. — S. Zunnunova, Gulxan

Bektemir tezdan oʻzini pastlikka tashladi, yugura-yugura, oʻr-monga kirdi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Полная статья →
tezak

ot 1. Hayvon yoki qush axlati; goʻng.

Mol tezagi.

Yigitlar qoʻylarning siydik va tezaklariga bulgʻanib yotgan tutqunlarning qoʻl-oyoqlarini yechib, qoʻradan haydab chiqarmoqchi boʻldilar. — S. Ayniy, Qullar

— Oq qushlarning tezagi oppoq boʻlar ekan, — dedi Shum bola. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

2. Qurigan yoki yoqish uchun maxsus quri-tilgan goʻng (asosan, mol goʻngi).

Haydar oʻchoq ichiga koʻmilgan oʻtni ochib, ustiga bir dona tezak qoʻyib, puflab, bir oz yashnatdi. — S. Ayniy, Qullar

Oʻchoqda tezak miltillab yonar, qora chovgum biqir-biqir qaynardi. — S. Anorboyev, Oqsoy

  • Teng tengi bilan, tezak qopi bilan Har kim mavqeyi, obroʻyi jihatidan oʻziga teng, mos, muvofiq kishi bilan boʻlishi lozim, degan maʼnodagi maqol. Teng tengi bilan, tezak qopi bilan! Bozorov — bir qop tezak! Adolatning tengi — Normat. — I. Rahim, Chin muhabbat
Полная статья →

Показать все · 80 →

В определениях

140

Показать все · 140 →

Сказки

50
Ayiq nima dedi?
Устное народное творчество

Ushbu ertak ikki doʻstning oʻrmonda ayiqqa duch kelishi va ulardan birining oʻz doʻstini qiyin vaziyatda tashlab ketishi haqida. Ertak doʻstlik va sadoqatning q

Baliqchi bola
Устное народное творчество

Bu ertakda kambagʻal baliqchi bola podshohning qiyin topshiriqlarini bajarib, oʻzining donoligi va omadini namoyish etadi. Uning sirlari ochilgach, podshohning

Bektemir botir
Устное народное творчество

Bektemir botir haqidagi ushbu ertakda qahramonning jasorati, sadoqati va sevgi yoʻlidagi kurashlari tasvirlangan. Ertakda yigitning qiyinchiliklarga qaramay, oʻ

Bola — podsho
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻzini dunyodagi eng zoʻr podsho deb bilgan hukmdorning hikoyasi bayon etiladi. Uning doʻsti podshohga undan ham zoʻr hukmdor borligini isbotlashga u

Davlat bilan Ahmad
Устное народное творчество

Bu ertak adolatli podshoh Davlat va kambagʻal boʻzchi Ahmad haqida. Podshoh oʻz fuqarolarining hayotini oʻrganish uchun xalq orasiga kiradi va bir boʻzchining o

Dehqon, qozi va tadbirli ayol
Устное народное творчество

Bir chol shaharga ish izlab kelib, topgan pulini qoziga omonat qoʻyadi. Qozi pulni qaytarishdan bosh tortgach, tadbirli bir ayol cholga yordam berib, qozini oʻz

Показать все · 50 →

Диалектные материалы

4
hächä:
Qashqadaryo viloyati · tezda

zudlik bilan

minchi
Navoiy viloyati · minchi

chorva mollaridagi kamchilik va nuqsonlarni tezda aniqlaydigan shaxs

zartan
Xorazm viloyati · tezda

tezlik bilan