Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«tez» boʻyicha 1400 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

165 ta
tez
Izohli lugʻat · yana 8 ta lugʻatda

sft. 1. Oradan koʻp vaqt oʻtmasdan, oz (qisqa) vaqt ichida; darrov, tezda.

Majlis tez tugadi. Bola oʻqish-yozishni tez oʻrgandi. Voqealar tez rivojlanmoqda. Shoshmasang, tez yetarsan, shoshgandan oʻzib ketarsan. — Maqol

Bordi-yu, koʻklam seryomgʻir kelgudek boʻlsa, yer tez yetilmaydi, ekin kechikib ketadi. — N. Safarov, Xadicha Ahrorova

Havo ayniyapti, ukajon. Bunaqa havoda choʻqqiga chiqish xavfli, Togʻda qorongʻi tez tushadi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

2. Darhol, shu topda, shu on, zudlik bilan.

Naq peshin vaqtida Yormat choy-non olib keldi, ularni yerga qoʻymasdan, Yoʻlchini koyidi: — Tez chiqing-ye kunning issigʻini sezasizmi?! — Oybek, Tanlangan asarlar

Qudrat tez javob aytolmadi. Singlisini, shu bilan birga oʻzini ham yupatish uchun bahona axtardi. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

Boy tez fahmladi-da: — Shundaymi, jiyan, — deb kuldi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Meʼyordagiga nisbatan oldinroq, ilgariroq.

Bola otasining soʻzlaridagi maʼnoni durust tushunmagani uchun bunchalik tez va oson xoʻp dedi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Sidiqjonning onasi Xadicha xola umrini xorlik-zorlik tortib oʻtkazgan hamma kishilarday tez qarigan — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

4. Katta surʼat bilan, shaxdam, jadal.

Tez ishlamoq. Tez yurmoq. Tez oʻqimoq.

Soy uncha katta boʻlmasa ham, nihoyatda tez oqar, qulq-qulq etgan tovushlar suv ostida katta-katta toshlar yumalayotganini bildirib turar edi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

Yillar shu qadar tez oʻtardiki, ha-huv deguncha u oltmishdan oshib, paygʻambar yoshiga yaqinlashmoqda — Mirmuhsin, Meʼmor

U Dilbarga yetib olish uchunmi yoki qattiq hayajonga tushganidanmi —

tez qadam tashlay boshladi. — Guldasta

5. Darrov achchigʻlanib, qizishib ketadigan, serjahl, jizzaki.

Juda tezsiz-da, Ahmadjon, berdisini eshitmay boʻgʻasiz-a! — S. Karomatov, Hijron

E men bu ishga aralashmas edim, bu yigitning oʻzi tezroq. — N. Safarov, Uygʻonish

6. Juda tez ishlaydigan, tezkor.

Juda tez usta.

  • Tez kunda (yoki kun ichida) Azalda taqdirimiz qora bitilgan ekanmi, tez kunda boshimizga ogʻir kunlar tushdi. — Oybek, Tanlangan asarlarSoraxon tez fursat ichida uning koʻnglidan Munisxon ishqini yuvib chiqardi. — A. Qahhor. Sarob
  • Tez aytish Oʻzbek xalq ogʻzaki ijodining yanglishib ketish mumkin boʻlgan qofiyadosh, oʻxshash soʻzlarning jumlalarini adashmay, tez talaffuz qilishdan iborat bir turi.
  • Tez boʻl Vaqt oʻtmasdan, darrov harakat qil, imillama. Yuring, tez boʻling. Hamro opam betob boʻlib qoldi. — Tuygʻun, Zulfizar
  • Jahli (yoki achchigʻi, feʼli) tez Darrov achchigʻlanib, qizishib ketadigan, serjahl, jizzaki. Shommi kalning jahli juda tez boʻlib, yuragida kek saqlovchi kishi edi. — J. Sharipov, XorazmDomlaning achchiqlari tez, asabiy mijoz ekanliklarini aytib oʻtgan edim. — M. Muhammadjonov, Turmush urinishlariXotining, bunaqa feʼli tez ekan, [bolani] olib ketmagani ham durust. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Tili tez Tezda qizishib, bidillab ketadigan, gap bermaydigan. Oh, oʻgʻlim, yoshsan, tiling tez, oʻng-tersiga qaramay gapiraverasan. — Shuhrat, Jannat qidirganlar
  • Zehni tez Zehni, aqli oʻtkir, tez fahmlab oladigan, farosatli.
  • Tez yordam Ogʻir bemorlarga shoshilinch yordam koʻrsatish xizmati. Tez yordam mashinasi. Tez yordam chaqirmoq.Hamma shahar va tumanlarda tez yordam stansiyalari ishlab turibdi. — Gazetadan
Toʻliq maqola →
tezak
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

ot 1. Hayvon yoki qush axlati; goʻng.

Mol tezagi.

Yigitlar qoʻylarning siydik va tezaklariga bulgʻanib yotgan tutqunlarning qoʻl-oyoqlarini yechib, qoʻradan haydab chiqarmoqchi boʻldilar. — S. Ayniy, Qullar

— Oq qushlarning tezagi oppoq boʻlar ekan, — dedi Shum bola. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola

2. Qurigan yoki yoqish uchun maxsus quri-tilgan goʻng (asosan, mol goʻngi).

Haydar oʻchoq ichiga koʻmilgan oʻtni ochib, ustiga bir dona tezak qoʻyib, puflab, bir oz yashnatdi. — S. Ayniy, Qullar

Oʻchoqda tezak miltillab yonar, qora chovgum biqir-biqir qaynardi. — S. Anorboyev, Oqsoy

  • Teng tengi bilan, tezak qopi bilan Har kim mavqeyi, obroʻyi jihatidan oʻziga teng, mos, muvofiq kishi bilan boʻlishi lozim, degan maʼnodagi maqol. Teng tengi bilan, tezak qopi bilan! Bozorov — bir qop tezak! Adolatning tengi — Normat. — I. Rahim, Chin muhabbat
Toʻliq maqola →
TEZİG

oʻzbekchatez, epchil, chaqqonruschaбыстрый, растронныйinglizchafast, adroit

Etüz arzu sürgän tapuyqa tezig Tana istaklaridan voz kechgan kishi xizmatda epchil boʻladi – Tot, kto izgonyayet plotskiye jelaniya, rastoropen v slujbe – Tot, kto izgonyayet plotskiye jelaniya, rastoropen v slujbe

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 165 →

Taʼriflar ichida

1028 ta

Hammasini koʻrish · 1028 →

Ertaklar

126 ta
Ahmoq podsho
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Andijonlikning hikoyasi
Xalq ogʻzaki ijodi

Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan

Aqlli ilon
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda bir chol va uning uyida yashovchi ilon haqida hikoya qilinadi. Ilonning bolasi tushib qolgach, chol uni qutqaradi va ilonning aqlliligiga guvoh boʻla

Ayiq nima dedi?
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertak ikki doʻstning oʻrmonda ayiqqa duch kelishi va ulardan birining oʻz doʻstini qiyin vaziyatda tashlab ketishi haqida. Ertak doʻstlik va sadoqatning q

Ayiqpolvon
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Ayoz
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda podshohning oʻgʻil farzand koʻrish istagi va bu istakning amalga oshishi uchun qilingan hiyla-nayranglar tasvirlanadi. Shuningdek, oddiy dehqonning o

Hammasini koʻrish · 126 →

Sheva materiallari

81 ta
Chelwegey
Fargʻona viloyati · yelvagay

Qo'qonda gelwagey yoki gelwa tezag', ya'ni yengil aqlli odam

abdav
Jizzax viloyati · obdov

Tomdan yog‘in suvi tez oqib tushib ketishi uchun tom sathida qilinadigan qiyalik

aqqin ~ aqqish
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · suvning tez oqib turgan joyi

suvning tez oqib turgan joyi

badli
Xorazm viloyati · tez

tez, chaqqon

bobir
Fargʻona viloyati · tez gapiradigan odam
bodli
Xorazm viloyati · tez

tez, chaqqon

Hammasini koʻrish · 81 →