Қидирув

фл. Тепмоқ феълининг орттирма нисбати.

фл. 1. Оёқ билан зарб бермоқ.

Копток тепмоқ. Эшикни тепиб очмоқ. Итни қопмас деб бўлмас, отни тепмас деб бўлмас. — Мақол

У [Соли совуқ] шошиб-пишиб, Азим бойваччанинг кўкрагидан итариб эди, Азим унинг киндигига ўхшатиб тепди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Полвон уни бир тепиб, ерга ағнатди-ю, бўғзидан босиб тураверди. — С. Сиёев, Аваз

2. Оёқ босиб, тепкилаб бирор иш қилмоқ.

Том тепмоқ. Лой тепиб пишитмоқ.

Кечалари шинни учун узум тепадилар, кундузи уларни аравалаб шаҳарга ташийдилар. — Ойдин, Ямоқчи кўчди

Лой тепиш, лой қориш ишлари қилинмайди. — Муштум

3. Ўқ узиш ёки бошқа бир иш пайтида зарб билан орқага силжимоқ, урмоқ.

Бу милтиқ қаттиқ тепар экан.

Нима бало бўлди, машинанинг ручкаси тепиб олдими, дей-ман — И. Раҳим, Шонли авлод

4. кўчма Ритмик ҳаракат қилмоқ, дукулламоқ, урмоқ (юрак ва қон томирлари ҳақида).

Юрагим гурс-гурс тепади.

Улар [йигит билан қиз] дарвоза тагига ўтирдилар ва шу зайл бир неча вақт нафасларини ютиб, гўё бир хилда тепаётган қалбларини тинглаб, индамай қолдилар. — П. Турсун, Ўқитувчи

Башорат ўзининг оқариб кетганини сезди, чакка томирларида қон гупуллаб тепарди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар

5. кўчма Тепага, юзага (сиртга) кўтарилиб чиқмоқ, кўринмоқ, намоён бўлмоқ.

Қизамиқ сиртга тепди. Сизот сувлар ер бетига тепиб чиқди.

Тер кучли ишқорли реаксия беради ва у танага тепиб, шўрга айланади. — Фан ва турмуш

Нима учундир юраги ҳовлиқар, тез-тез урар эди. Юзига қон тепган. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

Онанинг дили ўғлининг юзига тепиб чиққан аламли норозиликни, аниқ бўлмаса ҳам, дарров сезган эди. — С. Анорбоев, Оқсой

6. Баъзи сўзлар билан бирикиб, нарсанинг шу сўз билдирган жойга уриши, етиши маъносини билдиради.

Ана, ғўзаларимизга ўзингиз бир қаранг, белга тепади-я! — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

сфт. 1. Ер сатҳидан баланд, дўнг жой; тепалик, баландлик.

Ҳадемай ўнг томондаги тепалар, ундан наридаги тик қоялар устида офтоб порлайди. — Мирмуҳсин, Меъмор

Суюн оға гаранг, дардли, оч ҳолда тепа устига чиққач, яна боягидек, орқа-олдига қаради. — Н. Фозилов, Дийдор

Шу тепалар нишабида камарлар бор. — Т. Мурод, От кишнаган оқшом

2. Умуман, бирор жой, маконга нисбатан юқоридаги жой, ер.

Тепадан қараган кишига бу ариқча илон изидек эгилиб, букилиб, ўзининг ўқида айланаётганга ўхшаб кўринар эди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

Нигора у ёқ-бу ёққа қаради: юқорида Қашқатов, пастда қалин арчазор, ўнг ва сўлда тепа — С. Анорбоев, Оқсой

3. Бирор нарсанинг юқори қисми, усти.

Аризанинг тепасига имзо қўймоқ. Дарахтнинг тепасида бир қуш ўтирибди. Қабр тепасини майса қоплаган.

Ташаккур, устод! Агар энг баланд минора тепасига ғишт қўйсин, десангиз ҳам биз рози. — Мирмуҳсин, Меъмор

4. Кўп миқдорда уйилган нарсалардан ҳосил бўлган баландлик, дўнглик.

Гўнг тепа. Кул тепа. Қум тепа.

Бу тупроқ тепа уч кишининг қабри бўлиб чиқди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

Уч-тўрт юз инсон бошидан турғизилган бир тепа! — А. Қодирий, Ўтган кунлар

5. Киши устидаги бўшлиқ, осмон, фалак; юқори.

Самолёт тик тепага кўтарилди. Ку-ёш қоқ тепага келди.

Тепадан офтоб уриб турибди. — С. Аҳмад, Томоша

У ўз овозидан уйғониб кетиб, кўзини очганида, тепада ой сузар, ҳамма ёқ жимжит — Мирмуҳсин, Меъмор

6. Нисбатан юқори қисмда бўлган, жойлашган; устки.

Ўроз тепадаги қозиқдан дўмбирасини олди — Ойбек, Танланган асарлар

[Толнинг] Тепа шохига қурувчилар прожектор ўрнатишган экан, ҳозир атрофни сутдай ёритиб, кўзни қамаштиради. — Ў. Усмонов, Сирли соҳил

Устки қатордаги сўйлоқ тишларидан иккитаси тепа лабини ёриб чиққанини кўрган киши ўқчиб юборарди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

7. археол. Пахсадан ишланган қадимий иншоотларнинг харобалари ва уларни тўлдирган маданий қатламлардан ҳосил бўлган дўнглик.

8. 3-шахс эгалик ва жўналиш, ўрин-пайт, чиқиш келишиклари аффикслари билан кўмакчи вазифасида қўлланади ва макон муносабатини ифодалайди.

Адолат ухлаётган жувоннинг тепасига борди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

Ботирали Ойшабонуни бир қўли билан четга сурди-да, бойнинг тепасига энгашиб, кўрпани очди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Ўтган куни шу икки йигитни қозон тепасида эт олаётганларида кўрган эдилар. — Мирмуҳсин, Меъмор

Кейин, пиёлани бутилкага уриб, тепасида парвона бўлиб турган хотинига ўшқира кетди — Муштум

Тепамдан вағиллаб самолёт учиб ўтди. — Ҳ. Назир, Ёнар дарё

1. ТЕПАBir şeyin en üstteki bölümü.

2. Yüksekligi genellikle birkaç yüz metreyi geçmeyen, çok kez tek başına, yamaçları yatık yer biçimi.

адж бироз илиқ, илиқ-милиқ

ТЕПКИTekme.