Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«tepki» boʻyicha 107 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

57 ta
tepki
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. 1 Oyoq bilan berilgan zarb.

Xudoyqul bir nafas gʻingshib yotdi. Tepkidan ogʻrigan joylarini sekin-asta siladi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Bola koʻrsatilgan ikkinchi soʻzni oʻqiyman deb turganda, sinf eshigi qattiq tepkidan lang ochilib, ichkariga sovuq yopirilib kirdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

2. Toʻp, zambarak kabi otish qurollaridan oʻq uzilganda, uning orqaga beradigan zarbi.

Toʻpning tepkini kamaytiradigan qurilmasi.

3. Oʻq otadigan qurollarning otish mexanizmini ishga soluvchi qismi.

Pulemyot tepkisi. Toʻpponcha tepkisi.

Otaymi, otmaymi! Oʻng qoʻlining barmogʻini miltiq tepkisiga yuborib, uni bosayotgan joyda yana toʻxtadi. — I. Rahim, Chin muhabbat

4. Mahalliy toʻqish dastgohining oyoqlar bilan galma-gal bosib, dastgohni ishga tushirish, uning muntazam ishlashini taʼminlash uchun xizmat qiladigan qismi.

Hojiyaxon boʻz toʻqishni endi oʻrgangan, oʻng qoʻli tasma gʻaltakni tortsa, chap oyogʻi tepkini bosolmas, oʻng oyogʻi tepkini bossa, chap qoʻli gulani juftlolmas edi. — A. Muxtor, Opa-singillar

5. Dastgohning shu qismini bosganda toʻqilib, zichlangan moki ipi.

Atlasning tepkisi qancha koʻp boʻlsa, abr bezakdan olinadigan taassurot shunchalik zoʻr boʻladi. — Gazetadan

  • Ot tepkisini ot koʻtaradi Teng kuchlilar bir-biriga bas kela oladi, chidash bera oladi, degan maʼnoli maqol.
  • Tepki yemoq 1. Tepki zarbiga uchramoq, tepilmoq. Mamarayim, egasidan tepki yegan itday, orqaga chekindi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha[Yoʻlchi:] Chiday olmadim, mulla aka Men ham odam farzandi, tokaygacha tepki yeyman. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Sakkiz tepki atlas Qalin, yuqori sifatli atlas. Yana yurib ketadi sakkiz tepki gul atlas, Chiviq beqasamlarning olagʻovur bozori. — Gʻ, Gʻulom
  • Tepki mashina Maxsus tepkisi, pedalini oyoq bilan bosib yurgiziladigan tikuv mashinasi. Oyim tepki mashinada Donoga koʻylak tikib oʻtirgan ekan. — X. Toʻxtaboyev, Sariq devni minib
Toʻliq maqola →
tepmoq
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

fl. 1. Oyoq bilan zarb bermoq.

Koptok tepmoq. Eshikni tepib ochmoq. Itni qopmas deb boʻlmas, otni tepmas deb boʻlmas. — Maqol

U [Soli sovuq] shoshib-pishib, Azim boyvachchaning koʻkragidan itarib edi, Azim uning kindigiga oʻxshatib tepdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Polvon uni bir tepib, yerga agʻnatdi-yu, boʻgʻzidan bosib turaverdi. — S. Siyoyev, Avaz

2. Oyoq bosib, tepkilab biror ish qilmoq.

Tom tepmoq. Loy tepib pishitmoq.

Kechalari shinni uchun uzum tepadilar, kunduzi ularni aravalab shaharga tashiydilar. — Oydin, Yamoqchi koʻchdi

Loy tepish, loy qorish ishlari qilinmaydi. — Mushtum

3. Oʻq uzish yoki boshqa bir ish paytida zarb bilan orqaga siljimoq, urmoq.

Bu miltiq qattiq tepar ekan.

Nima balo boʻldi, mashinaning ruchkasi tepib oldimi, dey-man — I. Rahim, Shonli avlod

4. Ritmik harakat qilmoq, dukullamoq, urmoq (yurak va qon tomirlari haqida).

Yuragim gurs-gurs tepadi.

Ular [yigit bilan qiz] darvoza tagiga oʻtirdilar va shu zayl bir necha vaqt nafaslarini yutib, goʻyo bir xilda tepayotgan qalblarini tinglab, indamay qoldilar. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Bashorat oʻzining oqarib ketganini sezdi, chakka tomirlarida qon gupullab tepardi. — A. Muxtor, Opa-singillar

5. Tepaga, yuzaga (sirtga) koʻtarilib chiqmoq, koʻrinmoq, namoyon boʻlmoq.

Qizamiq sirtga tepdi. Sizot suvlar yer betiga tepib chiqdi.

Ter kuchli ishqorli reaksiya beradi va u tanaga tepib, shoʻrga aylanadi. — Fan va turmush

Nima uchundir yuragi hovliqar, tez-tez urar edi. Yuziga qon tepgan. — Shuhrat, Shinelli yillar

Onaning dili oʻgʻlining yuziga tepib chiqqan alamli norozilikni, aniq boʻlmasa ham, darrov sezgan edi. — S. Anorboyev, Oqsoy

6. Baʼzi soʻzlar bilan birikib, narsaning shu soʻz bildirgan joyga urishi, yetishi maʼnosini bildiradi.

Ana, gʻoʻzalarimizga oʻzingiz bir qarang, belga tepadi-ya! — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

  • Beliga tepmoq Oʻzi bogʻlanib kelgan soʻz bildirgan narsaning boʻlishiga xalaqit bermoq, uni uzib, toʻxtatib qoʻymoq maʼnosini bildiradi. Ishning beliga tepmoq. Gapning beliga tepmoq.E-e, senmisan? Ammo uyquning ham beliga tepding-da! Tinchlikmi oʻzi? — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsaBu orada rotalardan maʼlumot olib kelgan aloqachilar suhbatning beliga tepdi. — Shuhrat, Shinelli yillar
  • Burga tepdi Tobi qochgan kishiga nisbatan qoʻllanadi. Sizni qanaqa burga tepdi, yotib olibsiz? — A. Muxtor, Boʻronlarda bordek halovat
  • Orqasiga tepmoq Voz kechib haydamoq, quvmoq. Dunyo yalinib kelgan vaqtda shoh Mashrab uning orqasiga tepgan ekanlar dunyo oʻzi bevafo, orqasiga tepsang arziydi. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Tilab olgan bolamni echki tepib oʻldirdi Zoʻrgʻa, juda qiyinchiliklar bilan erishgan narsasidan ayrilganlik, mahrum boʻlganlikni ifodalovchi maqol.
  • Toʻydirganning qorniga tepmoq Yaxshilik, himmat qilgan, qoʻllab-quvvatlaganga yomonlik bilan javob bermoq maʼnosidagi ibora. Endi toʻydirganning qorniga tepma-da. — A. Muhiddin, Chap choʻntak
  • Oʻlganning ustiga (chiqib) tepmoq Biror yomon holatning ustiga yana boshqasi yuz berishi maʼnosidagi ibora. Kolyaning haqorati qalbini nashtardek tilgan Fotima opaga odamlarning taʼnasini eshitish oʻlganning ustiga tepgandek boʻldi. — R. Fayziy, Sen yetim emassanqoʻlingda xating bor, oʻlganning ustiga chiqib tepgandek, xat-xabar-siz qoʻyma! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 57 →

Taʼriflar ichida

43 ta
gʻaltak

g‘altak Ip, sim, lenta kabi uzun narsalarni oʻrab joylash uchun moslangan buyum. Plyonka gʻaltagi. Gʻaltakka oʻralgan ip. Simni gʻaltakka oʻramoq. Toʻqqiz ayol hammasi is

Hammasini koʻrish · 43 →

Ertaklar

3 ta
Och boʻri
Xalq ogʻzaki ijodi

Och boʻri haqidagi bu ertakda, hiyla ishlatib oʻz jonini saqlab qolgan hayvonlar va ochkoʻz boʻrining achinarli qismati tasvirlanadi. Unda aql va zukkolik kuchd

Sohibjon bilan Ahmadjon
Xalq ogʻzaki ijodi

Kambagʻal chol va kampirning yolgʻiz oʻgʻli Sohibjon otasi bilan baliq oviga borganda toʻrga tushgan baliqchani ozod qiladi. Keyinchalik u Ahmadjon ismli yigit

Zumrad va Qimmat
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda mehribon va mehnatkash Zumradning oʻgay onasi va uning erka qizi Qimmat tomonidan chekkan azoblari, hamda sehrli kuchlar yordamida baxtga erishishi h

Sheva materiallari

4 ta
däpki
Xorazm viloyati · dapki

tepki; pix

külaŋ
Fargʻona viloyati · kulang

eski ayri miltiqning, bosganda tepkiga kelib uriladigan, bolgʻacha taxlit metall qismi.

tepki
Fargʻona viloyati · tepki