Поиск

sft. 1. Yer sathidan baland, doʻng joy; tepalik, balandlik.

Hademay oʻng tomondagi tepalar, undan naridagi tik qoyalar ustida oftob porlaydi. — Mirmuhsin, Meʼmor

Suyun ogʻa garang, dardli, och holda tepa ustiga chiqqach, yana boyagidek, orqa-oldiga qaradi. — N. Fozilov, Diydor

Shu tepalar nishabida kamarlar bor. — T. Murod, Ot kishnagan oqshom

2. Umuman, biror joy, makonga nisbatan yuqoridagi joy, yer.

Tepadan qaragan kishiga bu ariqcha ilon izidek egilib, bukilib, oʻzining oʻqida aylanayotganga oʻxshab koʻrinar edi. — I. Rahim, Chin muhabbat

Nigora u yoq-bu yoqqa qaradi: yuqorida Qashqatov, pastda qalin archazor, oʻng va soʻlda tepa — S. Anorboyev, Oqsoy

3. Biror narsaning yuqori qismi, usti.

Arizaning tepasiga imzo qoʻymoq. Daraxtning tepasida bir qush oʻtiribdi. Qabr tepasini maysa qoplagan.

Tashakkur, ustod! Agar eng baland minora tepasiga gʻisht qoʻysin, desangiz ham biz rozi. — Mirmuhsin, Meʼmor

4. Koʻp miqdorda uyilgan narsalardan hosil boʻlgan balandlik, doʻnglik.

Goʻng tepa. Kul tepa. Qum tepa.

Bu tuproq tepa uch kishining qabri boʻlib chiqdi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

Uch-toʻrt yuz inson boshidan turgʻizilgan bir tepa! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

5. Kishi ustidagi boʻshliq, osmon, falak; yuqori.

Samolyot tik tepaga koʻtarildi. Ku-yosh qoq tepaga keldi.

Tepadan oftob urib turibdi. — S. Ahmad, Tomosha

U oʻz ovozidan uygʻonib ketib, koʻzini ochganida, tepada oy suzar, hamma yoq jimjit — Mirmuhsin, Meʼmor

6. Nisbatan yuqori qismda boʻlgan, joylashgan; ustki.

Oʻroz tepadagi qoziqdan doʻmbirasini oldi — Oybek, Tanlangan asarlar

[Tolning] Tepa shoxiga quruvchilar projektor oʻrnatishgan ekan, hozir atrofni sutday yoritib, koʻzni qamashtiradi. — Oʻ. Usmonov, Sirli sohil

Ustki qatordagi soʻyloq tishlaridan ikkitasi tepa labini yorib chiqqanini koʻrgan kishi oʻqchib yuborardi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

7. arxeol. Paxsadan ishlangan qadimiy inshootlarning xarobalari va ularni toʻldirgan madaniy qatlamlardan hosil boʻlgan doʻnglik.

8. 3-shaxs egalik va joʻnalish, oʻrin-payt, chiqish kelishiklari affikslari bilan koʻmakchi vazifasida qoʻllanadi va makon munosabatini ifodalaydi.

Adolat uxlayotgan juvonning tepasiga bordi. — I. Rahim, Chin muhabbat

Botirali Oyshabonuni bir qoʻli bilan chetga surdi-da, boyning tepasiga engashib, koʻrpani ochdi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Oʻtgan kuni shu ikki yigitni qozon tepasida et olayotganlarida koʻrgan edilar. — Mirmuhsin, Meʼmor

Keyin, piyolani butilkaga urib, tepasida parvona boʻlib turgan xotiniga oʻshqira ketdi — Mushtum

Tepamdan vagʻillab samolyot uchib oʻtdi. — H. Nazir, Yonar daryo

fl. 1. Oyoq bilan zarb bermoq.

Koptok tepmoq. Eshikni tepib ochmoq. Itni qopmas deb boʻlmas, otni tepmas deb boʻlmas. — Maqol

U [Soli sovuq] shoshib-pishib, Azim boyvachchaning koʻkragidan itarib edi, Azim uning kindigiga oʻxshatib tepdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Polvon uni bir tepib, yerga agʻnatdi-yu, boʻgʻzidan bosib turaverdi. — S. Siyoyev, Avaz

2. Oyoq bosib, tepkilab biror ish qilmoq.

Tom tepmoq. Loy tepib pishitmoq.

Kechalari shinni uchun uzum tepadilar, kunduzi ularni aravalab shaharga tashiydilar. — Oydin, Yamoqchi koʻchdi

Loy tepish, loy qorish ishlari qilinmaydi. — Mushtum

3. Oʻq uzish yoki boshqa bir ish paytida zarb bilan orqaga siljimoq, urmoq.

Bu miltiq qattiq tepar ekan.

Nima balo boʻldi, mashinaning ruchkasi tepib oldimi, dey-man — I. Rahim, Shonli avlod

4. koʻchma Ritmik harakat qilmoq, dukullamoq, urmoq (yurak va qon tomirlari haqida).

Yuragim gurs-gurs tepadi.

Ular [yigit bilan qiz] darvoza tagiga oʻtirdilar va shu zayl bir necha vaqt nafaslarini yutib, goʻyo bir xilda tepayotgan qalblarini tinglab, indamay qoldilar. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Bashorat oʻzining oqarib ketganini sezdi, chakka tomirlarida qon gupullab tepardi. — A. Muxtor, Opa-singillar

5. koʻchma Tepaga, yuzaga (sirtga) koʻtarilib chiqmoq, koʻrinmoq, namoyon boʻlmoq.

Qizamiq sirtga tepdi. Sizot suvlar yer betiga tepib chiqdi.

Ter kuchli ishqorli reaksiya beradi va u tanaga tepib, shoʻrga aylanadi. — Fan va turmush

Nima uchundir yuragi hovliqar, tez-tez urar edi. Yuziga qon tepgan. — Shuhrat, Shinelli yillar

Onaning dili oʻgʻlining yuziga tepib chiqqan alamli norozilikni, aniq boʻlmasa ham, darrov sezgan edi. — S. Anorboyev, Oqsoy

6. Baʼzi soʻzlar bilan birikib, narsaning shu soʻz bildirgan joyga urishi, yetishi maʼnosini bildiradi.

Ana, gʻoʻzalarimizga oʻzingiz bir qarang, belga tepadi-ya! — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

арабскийالى الفوق, Илал фавкрусскийВверханглийскийUp, upwards

sft. ayn. Tepongʻich.

Tepagʻon ot.

Bu oʻlgudek qaysar, tepagʻon egasini ham tanimaydigan, kaltak oʻtmas eshak edi. — S. Yunusov, Kutilmagan xazina

sft. Boshining tepa qismidagi sochi toʻkilib ketgan, silliq.

Tepakal odam.

Tergovchi yosh boʻlsa ham, sochlari toʻkilib, tepakal boʻlib qolgan, tirnoqlarigacha zahar bir odam ekan. — O. Yoqubov, Izlayman

Lafziy divandan shiddat bilan turib, dastroʻmolini tepakal boshiga yopdi-da, lapanglaganicha borib, bufetni ochdi. — E. Nosirov, Muskat

ot Nisbatan katta va baland joy; balandlik, doʻng, tepa.

Tepalikka chiqmoq. Tepalikni egallamoq.

Uzoqdagi togʻlar va tepaliklar tuslarini yoʻqotib, to-bora quyulayotgan tun quchogʻiga singib bormoqda. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Baland tepalik ustiga qurilgan Axsi qalʼasi tun ogʻushida togʻ qoyasiga oʻxshab qorayib koʻrinadi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar