Qidiruv

fl. 1. Taroq yoki boshqa biror narsa bilan soch, soqol va shu kabilarning chigilini yozmoq, tekislamoq.

Shundan keyin sochlarini bir tomonga silliq taragan tilla tishli yigit qoʻl koʻtardi. — N. Aminov, Suvarak

Otam oʻylanib qoldi. Soqolini barmoqlari bilan taradi. — Oydin, Sadagʻang boʻlay, komandir

Qorongʻida sokin turgan otning boʻynidan quchoqladi, barmoqlari bilan yolini taradi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. q. x. Ariq-joʻyaklarga suvni bir meʼyor-da taqsimlab oqizmoq, taratmoq.

Joʻyak olingan joylarda tajribakor suvchilar chanqagan gʻoʻzalarga suv tarardilar. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

Shermat ota ikki gektarlik kartaga suv tarab boʻldi-da, egatlarni koʻzdan kechirib, oʻqariq boʻyiga chiqdi. — H. Nuʼmon, Fasllar

3. koʻchma poet. Yoymoq, sochmoq.

Qorli togʻlar orqasidan Atlas sochin tarab quyosh, Goh moʻralab, oʻynatar qosh, Xanda sochar dudogʻidan. — Gʻayratiy

ot 1. ayn. Tomon 1-4.

U taraf. Bu taraf. Har taraf.

Oʻrdaning tashqarigi qismining uch tarafi (janub, sharq, gʻarb) binosiz, faqat qoʻrgʻon devorlarining zinalari edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Kunduzi qum tarafdan iliq, nafasni qaytaradigan shamol esadi. — S. Ahmad, Ufq

Har ikki taraf, kim oʻzar oʻynagandek, otash maqtovlar bilan bir-birini oʻqqa tutdi. — F. Musajonov, Himmat

Shuning uchun boshqa oʻyinlarni qoʻya turib, majlisning eng qiziq tarafi boʻlib sanalgan lapar aytishga koʻchdilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

har ikki taraf oʻrtasidagi vaziyat tobora keskinlashib borardi. — K. Yashin, Hamza

Aytmadi, soʻrasam, gapni boshqa tarafga chalgʻitdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Kurashuvga, bellashuvga, bahslashuvga xohish bildiruvchi shaxs, talabgor.

Biror shaharga kelganida, unga [Qulmat qoraga] taraf chiqmay qolsa bormi, bunday shaharning yigitlari yigit hisoblanmasdi. — A. Muxtor, Opa-singillar

Ishboshi: — Qani, taraf bormi? — deb, polvonlarni maydonga chaqirganda, nima boʻldi-yu, tavakkal qilib, oʻrnimdan turib ketdim. — P. Tursun, Oʻqituvchi

3. folk. Dushman, gʻanim.

Qashshoqlarga boylar koʻp taraf boʻldi. — Ergash Jumanbulbul oʻgʻli

Men oʻlmasam, taraf bosmas izingni. — Yusuf va Ahmad

4. koʻm. vzf. (3-shaxs egalik va chiqish kelishigi shaklida). Tomonidan, jihatidan.

Oʻz yonlaridan sarf qilish uchun aqchalari yoʻq, hukumat tarafidan beriladigan ovqatning salmogʻi yoʻq edi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

ot 1. Soch, soqolning taroqdan oʻtkazilib silliqlangan har bir tutami, qismi.

Bir taram soch.

Sochingiz taramlari ipakdan silliq. — Mirtemir

2. koʻchma Tolalanib, boʻlaklanib, marjon kabi oqqan suv, koʻz yoshi haqida.

Xotinining har koʻzidan yetmish taram yosh toʻkilib, yuz-ginalariga yoyilib — Oysuluv

1. map. Qalʼa va uning darvozalarini buzishda qoʻllanadigan, uzun yoʻgʻon xodadan iborat, zanjirga osib bogʻlangan qadimiy harbiy qurol. Iskandar usti yopiq, gʻildirakli taranlar yasattirdi. M. Osim, Ajdodlarimiz qissasi

2. harb. Dushman samolyota, kemasi yoki tankiga oʻz samolyota, kemasi yoki tanki bilan zarba berish

Oʻkrshrim tugadi, samolyotimni taranga olib bormoqdaman — Gazetadan

2. Toʻlishib silliq tortgan, tekis

Tarang siynalar qora koftaga sigʻmay, qoʻsh choʻqqiga aylangan — S. Siyoyev, Otliq ayol

Bir necha kun ichida Nodirjonning eti ustuxoniga yopishdi, eti, tarang peshonasida ajitar paydo boʻldi — A. Muhidsin, Chap choʻntak

3. koʻchma Ayrim soʻzlar bilan qoʻllanib, narsa, holat kabilarning yuqori darajasini, soʻnggi chegarasini bildiradi

Uning butun vujudi hayajon bilan tarang tor-ttgan edi — P. Qodirov, Uch ildiz

uning uyatchan koʻzlariga koʻzi tushib, tarang asablari birdan boʻshashib ketdi. S — Nurov, Narvon

Salomxonadagi tarang vaziyat bir oz yumshagandek boʻldi — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Ni-zomjon ana shu oilada, hamisha tarang roʻzgʻor ichida oʻsdi — S. Ahmad, Ufq

taql. s. Ikki quruq narsaning bir-biriga qattiq urilishidan chiqqan tovushni bildiradi.

Taraq etib eshikni yopmoq.

Xola taraq etkazib, boʻsh chelakni yerga qoʻydi. — Gazetadan

sft. 1. Qattiq tortilgan, solqa yoki burushiq joyi qoldirilmasdan kerilgan.

Tarang tortilgan arqon.

Nafisa koʻrdiki, ip juda tarang tortildi, endi shirt etib uzilib ketishi mumkin. — Shuhrat, Jannat qidirganlar

Bu tor, tarang kiyimda uning kelishgan qomati yanada boʻrtib turardi. — S. Siyoyev, Otliq ayol

2. Toʻlishib silliq tortgan, tekis.

Tarang siynalar qora koftaga sigʻmay, qoʻsh choʻqqiga aylangan. — S. Siyoyev, Otliq ayol

Bir necha kun ichida Nodirjonning eti ustuxoniga yopishdi, eti, tarang peshonasida ajinlar paydo boʻldi. — A. Muhiddin, Chap choʻntak

3. koʻchma Ayrim soʻzlar bilan qoʻllanib, narsa, holat kabilarning yuqori darajasini, soʻnggi chegarasini bildiradi.

Uning butun vujudi hayajon bilan tarang tortilgan edi. — P. Qodirov, Uch ildiz

uning uyatchan koʻzlariga koʻzi tushib, tarang asablari birdan boʻshashib ketdi. — S. Nurov, Narvon

Salomxonadagi tarang vaziyat bir oz yumshagandek boʻldi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Nizomjon ana shu oilada, hamisha tarang roʻz-gʻor ichida oʻsdi. — S. Ahmad, Ufq