ot 1. Ish-harakat, faoliyat, asar, taʼlimot va shu kabilarning yutuqlarini qayd etish, kamchilik va nuqsonlarini belgilash va bartaraf etish maqsadidagi muhokama, tahlil.
Tahlil aylab ters-u oʻngingdan, Ikkimizni qiladi behol. Xoʻp doʻpposlab, tanqid soʻngida Ijodimga tilaydi kamol. — E. Vohidov, Muhabbatnoma
2. Biror narsaning toʻgʻri, haqqoniy ekanini ilmiy tahlil etish, tadqiq etish.
Tarixiy manbalarning tanqidi. Matn tanqidi.
3. Adabiy faoliyatning badiiy, ilmiy va boshqalar turdagi asarlarni, shuningdek, ularda aks ettirilgan hayotiy hodisalarni talqin va tahlil qiluvchi maxsus turi.
Shaxsan men adabiy tanqid faqat adabiyot uchun emas, umuman, maʼnaviy hayot uchun zarur ekanini yana ham chuqurroq his etdim. — U. Normatov, Talant tarbiyasi
Adabiy-badiiy tanqid bilan adabiyotshunoslik fanining bir-biriga yaqin tomonlaridan tashqari anchagina farqlari va oʻzgachaliklari ham bor. — UTA
4. Kamchilik, nuqson, xatolik va shu kabilarni qayd etish, qoralash, shuningdek, ularni hal etish maqsadida bildiriladigan tanbehli fikr-mulohaza, gap-soʻz.
Faqat bir narsani — shu tanqidga qarshi zoʻr bir dalil topib, yengib chiqishni oʻylashar edi. — P. Qodirov, Uch ildiz
Tanqid boʻgʻilgan joyda hech qanday taraqqiyot boʻlishi mumkin emas. — F. Musajonov, Himmat
Tanqidning foydasi katta, ishimizni oʻngʻarib olamiz, men buni albatta qilaman. — Mushtum
- Tanqid qilmoq Tanqid tarzidagi gap-soʻz aytmoq, tanqidiy fikr-mulohaza bildirmoq. U gʻoʻzalarini oʻt bosgan zveno boshliqlarining, suv bostirib yuborgan suvchilarning nomlarini yodaki aytib, tanqid qilardi. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsaBoʻtaboyning ishlaridagi kamchiliklarni tanqid qilganimda, maktab masalasini ham qistirib oʻtsam boʻlar edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari