Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «tanda» — результатов: 145: Толковый

Фильтр

Словарные статьи

116
tanda

ot 1. Mato toʻqish uchun uzunasiga, boʻylama tortilgan ip, oʻrish.

Tandasi ham, arqogʻi ham sof ipakdan tayyorlangan atlas.

Etagi olislarga choʻzilib ketgan choʻl toʻquvchi dastgohidagi tandaga, yangi obod boʻlgan joylar esa shu tandaning asta-sekin toʻqilib kelayotgan sergul matosiga oʻxshardi. — S. Ahmad, Choʻl burguti

2. Oʻrish iplari kabi tortilgan nur, tola va shu kabilar haqida.

Quyosh ham shoshqaloq boʻlib qoldi — tandasini darrov yigʻishtirib oldi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

  • Tanda qoʻymoq 1. Mato toʻqish uchun uning oʻrishini tartibi bilan tortib chiqmoq; Inoyat oqsoqol Margʻilon bilan Chorterak orasiga tanda qoʻyib qolgan. — S. Ahmad, UfqMenam shunisiga dogʻman-da, uka. Keyingi vaqtlarda Turdi gʻilay idoraga tanda qoʻygan. — A. Koʻchimov, Halqa
Полная статья →
tan

ot 1. Odam gavdasining koʻkrak qafasi va qorin boʻshligʻidan iborat qismi: tana.

Bir kuni uning boshini tanidan judo qilsalar ajab emas — Mirmuhsin, Meʼmor

Kishi tanidagi aʼzolarning ham qulogʻi bor: oʻzining bardamligini eshitgan aʼzolar yana sogʻ turib, xizmatni bajaraveradi. — Mirmuhsin, Meʼmor

2. Kishining butun borligi, vujud.

Sogʻ tanda sogʻ aql. — Maqol

Tani sogʻliq — tuman boylik. — Maqol

— Xudoyo tavba deng, jon boshqa, tan boshqa, — dedi domla. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Anorgulning qoʻlidagi dutor Oʻrtoqlar kuyini tanlarga larza berib tarona qildi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Axir tut faqat qorin toʻydiradigan taom boʻlmasdan, kishi taniga dori-darmon hamdir. — N. Safarov, Olovli izlar

3. Tana, vujudning sirt qismi; badan.

Gard yuqmasin taningga, Loy tegmasin bagʻringga. — Q. Muhammadiy

Bu gapni eshitib, Elmurodning tani jimirlab ketdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Yigit uning oq marmardek yalangʻoch taniga boqmay, yerga qaradi. — Mirmuhsin, Yoʻqolgan javohir

4. Oʻlik tana; jasad.

Soldat tani, qoʻshni vzvoddan shekilli. Snayperning oʻqi kallasiga tegibdi, qora qonga boʻyalib yotibdi shoʻrlik. — T. Rustamov, Mangu jasorat

Mazlumlarning tanidan Kurgan saroylar Gʻamda oʻtdi xalq umri Koʻp yillar, oylar. — Gʻayratiy

5. Shaxs bildiruvchi soʻzlar yoki egalik shaklidagi soʻz bilan qoʻllanib, tegishlilik, ulush kabi maʼnolarni bildiradi.

Har kim oʻz tanini oldi. Xarajatning yarmi mening tanim. Men ham toʻrtdan bir tan.

— Boʻpti, Davron, ziyofat menga tan, — dedim. — Hammasini oʻzim pishiraman. — P. Qodirov, Qadrim

6. Dastlabki baho, tannarx; dastlabki mablagʻ, sarmoya.

Tanidan yuz soʻm kamiga sotmoq. Yeb-ichib, tanini qilmoq.

Muhammadrajab sakkiz ming soʻmni oyiga oʻn uch protsent foyda berish sharti bilan olib, ikki oydan beri na foydasini beradi, na tanini. — A. Qahhor, Sarob

7. Tomon, yon.

Kim zoʻr boʻlsa, jazosini beraman, Kambagʻal Nazarning tani boʻlaman. — F. Yoʻldosh, Mamatkarim polvon

  • Bir jon, bir tan boʻlmoq
  • Tan bermoq 1. Ishonch hosil qilmoq. Ilgari men, ochigʻi, bularning qoʻlidan shunchalik ish kelishiga inonmagan edim, endi tan berib qoʻydim. — H. Nazir, Mayoq sariuning bilmagan narsasi yoʻqligiga hamma tan berib ulgurgan edi. — A. Muxtor, Tugʻilish;Oʻktam koʻzlarini qisib, boshini tebratib, qovunni maqtadi: — Didingizga tan berdim. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalarAjoyib shahar Bokuni bunyod etgan xalqqa va uning isteʼdodiga tan berdik. — N. Safarov, Olovli izlar
  • Tan olmoq 1. Boʻyniga olmoq, iqror boʻlmoq. Oʻz xatolarini tan olmoq.Adolat har kuni kechqurun Usmonjonni koʻrish orzusida uyiga oshiqar, uni sogʻinar, lekin buni tan olishga oʻzidan-oʻzi uyalardi. — S. Zunnunova, Gulxan;Zarifa uncha-muncha yigitni tan olib yaqinlashishga shoshilmasdi. — S. Karomatov, Oltin qumRaisni tan olmay qoʻyishlariga ham sal qoldi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli
  • Tanini bagʻishlamoq Tegishga, nikohiga oʻtishga rozi boʻlmoq. Uning nikohiga tanini bagʻishlagan odam kiradi Men emas. — K. Yashin, HamzaBormay turib bagʻishlasin tanini, Soʻngra koʻrsin xotin mehribonini. — Gulshanbogʻ
  • Taqdirga tan bermoq Qismatidagi biror narsaga, holatga rozi boʻlmoq, koʻnmoq. Yarash polvon keksa momolarning tiliga kirib, xotinini turkona muolaja qildirdi. Foyda chiqmadi. Keyin er-xotin taqdirga tan berdilar. — S. Siyoyev, Otliq ayol
Полная статья →
tana

ot 1. Tan 1 — 4.

Erta koʻklam boʻlgani uchun, bahor quyoshi tanalarga yogʻday yoqadi. — E. Raimov, Ajab qishloq

Bir qilich zarbi bilan boshini tanasidan judo qildi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

Shundan keyin bir oz tanasi yayrab, tarang tortilgan asablari boʻshashib, Xayriyat! deb qoʻydi. — K. Yashin, Hamza

Chopib bordim qoshiga, Sulayib yotar tanasi, Olti gaz nari joyda Vafodorim kallasi. — Oysuluv

2. Jonivorlarning jismi, jussasi.

Ilonning qanday suv ichishini kamdan-kam koʻrish mumkin. U tanasini goh shishirib, goh puchaytirib, ogʻir nafas olardi. — Fan va turmush

3. Daraxtning, oʻsimlikning tag, poya qismi.

Hovuzning toʻrt tomonida yoʻgʻon-yoʻgʻon qayragʻochlar, tanalari qulochga sigʻmaydi. — J. Sharipov, Xorazm

4. Turli asbob, mashina va shu kabilarning boʻlaklarini tutib turuvchi qismi.

Kranning tanasi.

  • Tanangga oʻylab koʻr (yoki qara) Yaxshilab oʻylab, muhokama, mulohaza qilib koʻr. Jahlimdan tushganimdan keyin shunday tanamga oʻylab qarasam, bechora oʻrtogʻimdan unchalik qattiq gina qilishning hojati yoʻq ekan. — A. Qahhor, Xotinlar
Полная статья →
tang

sft. 1. Oraligʻi, eni, hajmi yetarlicha katta boʻlmagan; tor, chogʻ.

Tang yoʻlak.

Toshni toshlarga urib, Tarqatib qoʻrqinch ohang, Yoʻli uning poyonsiz, Goʻyo sahro koʻksi tang. — Gʻayratiy

Vaqt tang, dalada ish tigʻiz. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Qutulish, hal qilish yoki iloji, davosini topish juda qiyin boʻlgan, gʻoyat ogʻir, mushkul, nochor.

Tang ahvol. Tang vaziyat. Bemorning ahvoli tang.

Ukang Qurbon oqsoqol tegirmonida ishlab turadi. Roʻzgʻordan bir qadar siqilishgan. U yogʻini surishtirsang, qishloqda hammaning roʻzgʻori tang. — Oybek, Tanlangan asarlar

Ishning eng tang joyi — qum bilan shagʻalning yetishmasligida. — A. Muxtor, Tugʻilish

Hayot-mamot urushining tang daqiqalarida Ergash mehri-bon onasining gaplarini esladi. — N. Safarov, Olovli izlar

  • Tang qolmoq (yoki qotmoq) Hayratda qolmoq. Zulayhoning osoyishta yuziga qarab tang qoldim. U xatarli odam bilan gaplashib yurganini butunlay sezmayotganga oʻxshardi. — P. Qodirov, QadrimHar qalay, uygʻotay, dedi yana ona va oʻgʻlining boshiga egildi, egildi-yu, tang qotdi. — I. Rahim, Chin muhabbat
Полная статья →

Показать все · 116 →

В определениях

23

Показать все · 23 →

Сказки

5
Botmon daxsar
Устное народное творчество

Bu ertakda xotini tomonidan yogʻ olib kelishga joʻnatilgan laqma odamning sarguzashtlari hikoya qilinadi. U yoʻlda turli odamlar bilan uchrashib, ularning masla

Davlat bilan Ahmad
Устное народное творчество

Bu ertak adolatli podshoh Davlat va kambagʻal boʻzchi Ahmad haqida. Podshoh oʻz fuqarolarining hayotini oʻrganish uchun xalq orasiga kiradi va bir boʻzchining o

Luqmoni hakim
Устное народное творчество

Iskandar podsho yer yuzini oʻziga boʻysundirishni istab, hatto suv osti va osmon usti aholisini ham izlatadi. Bu qiyin vazifani bajarishga urinishlar natijasida

Tan-sihatlik — tuman boylik
Устное народное творчество

Ushbu ertakda bir qashshoq yigitning donishmand chol bilan uchrashuvi va uning hayotga boʻlgan qarashlari oʻzgarishi haqida hikoya qilinadi. Donishmand chol yig

Yamoqchi
Устное народное творчество

Ma'ruf yamoqchi firibgar xotinidan qochib, uzoq shaharga boradi va u yerda o'zining omadiga duch keladi. U topgan sehrli uzuk yordamida boylik va shon-shuhratga

Диалектные материалы

1
qiristanda
Xorazm viloyati · hech qayerda

hech yerda