Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«tag» boʻyicha 748 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

247 ta
tag
Izohli lugʻat · yana 9 ta lugʻatda

ot 1. Narsaning ostki, pastki qismi, tubi.

Paqirning tagi teshilibdi. Tuflining tagi loy boʻlibdi.

Qoʻgʻazordagi vodokachka tiklanadigan boʻlsa, tagi bilan qoʻporib tashlaymiz. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Biror holatda boʻlgan, joylashgan narsaning ost tomoni, pastki tomon (yer, boʻshliq yoki boshqa narsa).

Stolning tagiga bekinmoq.

Toʻgʻon tagidan oʻtgan suv

shalolasi kanalni teshib yuborishi yoki qirgʻoqlarni oʻpirib ketishi mumkin. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Koʻkragini baland tutdi-da, yaktak choʻntagidan nosini olib, bir chimdimini til tagiga tashladi. — Oydin, Hikoyalar

3. Tik holatli narsalarning ost qismi atrofi, yon-beridagi yer sathi.

Doim devor tagida turadigan stol ikki karavot oʻrtasiga olingan. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Kun tikkaga kelguncha toʻxtamay yurib, tik choʻqqining shundoq tagiga keldik. — Oʻ. Usmonov, Sirli sohil

4. Narsa yoki shaxsning boshqa bir narsa, sath va shu kabilarga tegib, oʻrnab turgan tomoni; ost.

Koʻrpachaning tagi. Xat stol ustidagi kitobning tagida.

Maktubni oʻqib, yostiq tagiga qoʻydi. — K. Yashin, Hamza

U bir oz oldinda, tagidagi saman yoʻrgʻaning bir tekis yurishiga mos sal chayqalib, xayolga choʻmib oʻtiripti. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa

5. Narsaning oʻz sirtiga qarama-qarshi boʻlgan tomoni; ich.

Domla yer ostidan paranji tagida jilpanglab turgan shoʻx ayaga bir boqdi-da, nikoh xutbasini boshlab yubordi. — Mushtum

Pidjagining tagidan kiyilgan oq sadaf tugmali rangdor, katak koʻylak arzon kostyumga juda mos kelgan. — P. Qodirov, Uch ildiz

6. Yer, suv kabilarning ost, ich tomoni; ost, ich.

Bilmadim, koʻkka uchdimi, yer tagiga kirdimi — Oybek, Tanlangan asarlar

7. Asli, zoti (ota-bobolari), kelib chiqishi.

Tagimiz kambagʻal. Otamizning kasbi hammollik edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

U ham tagi koʻrgan oiladan chiqqan. — Mirmuhsin, Umid

Mening otim — Olim. Tagi Chorvoqlikman. — S. Karomatov, Bir tomchi qon

8. Zamir; asos.

Ahmad buning tagida bir gap borligini payqadi. — Mirmuhsin, Meʼmor

Elmurod qassobning siyosat toʻgʻrisidagi savoli tagida uning oʻz gʻarazi va tashvishi yotganini payqadi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

9. Oxir-oqibat, natija.

Sabr tagi — sar(iq) oltin. — Maqol

Mehnat tagi — rohat, degan qadimgilar. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

Ustod Qavom bu ishning tagi yomonligini bilardi. — Mirmuhsin, Meʼmor

10. (3-shaxs egalik qoʻshimchasi bilan — tagi) Narsaning muayyan holati, miqdori (koʻp yoki oz (kam) soʻzi bilan qoʻllanadi).

Keyin birini ilitib, birini pishirib yeb, ikkisini choʻntagiga solib ketdi. Tagi koʻp boʻlsa ham koshki edi. — Mushtum

Oʻgʻlim, bu ikki otga yarashiqli narsalarning ham tagi kamdir. — Erali va Sherali

  • Burni (yoki tumshugʻi) tagida Shundoqqina oldida, yonginasida. Burnimizning tagida ekan-u bu laʼnatilar, yana qidirib yuribmiz. — A. Ubaydullayev, Qonli izdanPoyezddan tushgandan keyin shunday tumshugʻimiz tagida ekansan-ku, biz boʻlsak qayoqlarga borib yuribmiz. — E. Raimov, Ajab qishloq
  • Doʻppining tagida odam bor
  • Yer tagidan qaramoq Boshni quyi solgan holda qaramoq (koʻz tashlamoq). Bu gap Badiaga yer tagidan qarayotgan Zulfiqor Shoshiy ustidan goʻyo sovuq suv quygandek boʻldi. — Mirmuhsin, Meʼmor
  • Koʻz tagiga olmoq Erishish (oʻziniki qilish) uchun moʻljallab qoʻymoq. Koʻz tagiga olib qoʻyganing bormi oʻzi? — M. Qoriyev, Oydin kechalarOldin institutni bitiray, keyin oʻzim moʻljallab, koʻz tagiga olib yurgan qiz bor. — Mushtum
  • Tagi zil Oqibati yaxshi boʻlmagan; ishonchsiz; halokatli. Hazilning tagi zil.Muhammad Argʻunning tagi zil maʼlumotlari Shohruhni ham, Ulugʻbekni ham oyoqqa turgʻazdi. — Mirmuhsin, Meʼmor
  • Tagi ochildi Nima ekanligi, mazmuni, mohiyati maʼlum boʻldi. Endi tagi ochildi. Nima demoqchisan? — Hamza, Tanlangan asarlar
  • Tagi past Otasini koʻndiramiz, uning tagi past, jazosi pul-da — J. Sharipov, Xorazm
  • Tagiga yetmoq 1. Ish-harakat, gap-soʻz va shu kabilarning mohiyatini anglamoq, bilmoq, asl mohiyatini bilmoq, sirini ochmoq. Botirali odamlar ogʻzidagi mish-mishlarning tagiga yetishni istardi. — H. Gʻulom, MashʼalHaqiqatning tagiga yetguncha orada noqulay gaplar boʻlib oʻtdi. — GazetadanMahkam aka gapning tagiga endi yetdi, kulib yuborishiga sal qoldi. — R. Fayziy, Hazrati inson;Oʻgʻlim Hamzaning ham tagiga yetib, oz qoldi meni dogʻ-da qoʻyib ketishiga. — K. Yashin, Hamza
  • Tagiga (yoki tagini) oldirmoq Tagini kuydirib, oʻta qovurib qoʻymoq. Bizni kutaverishib, oshini tagiga oldiribdi. — H. Nazir, Yonar daryosholini sochmasdan tuyolmaydi, suv qaynatsa ham, tagiga oldirib qoʻyadi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Tagiga suv ketdi Faoliyati barham topdi, yoʻqlikka yuz tutdi, tamom boʻldi. Oʻrtada har xil merosxoʻrlar koʻpaydi. Boylikning tagiga suv ketdi. — Oybek, Tanlangan asarlarU kunlar Nazirqul uchun eng baxtiyor kunlar edi. Oʻshanday beozor kunlarning tagiga suv ketdi. — S. Ahmad, Hukm
  • Tagida qolmoq Biror narsaga katta miqdorda ega boʻlmoq. Duoning tagida qolmoq. Boylikning tagida qolmoq.
Toʻliq maqola →
tagʻin
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

1. Buning ustiga, bundan tashqari, ustiga-ustak; yana,

Tagʻin bir-ikki kishi gapirib, yangi rahbardan mamnun ekanliklarini izhor etishdi. — N. Aminov, Suvarak

Feruzning imosi bilan tagʻin uch-toʻrt sipohi unga shukrona keltirdi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Undan keyin tagʻin bir yigʻilishga borishga toʻgʻri keladi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

2. Takror marta; qaytadan, yana.

Bir payt burchakdan, oxur tomondan tagʻin shitirlash eshitildi. Sh. — Xolmirzayev. Yoʻllar, yoʻl-doshlar

Oʻrtada tagʻin soʻzsizlik, oʻngʻaysizlik boshlandi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

3. Taʼkid, hadiksirash kabi maʼnolarni bildiradi.

Tagʻin Toshkentdek azim shaharda tannoz qizlardan birontasiga koʻn-gil berib qoʻygan boʻlmasin, degan vahima bosdi. — R. Fayziy, Choʻlga bahor keldi

Men seni shashtingdan qaytarib qoʻygan boʻlmay tagʻin — A. Muxtor, Opa-singillar

Toʻliq maqola →
tagdor
Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

sft. 1. Nasl-nasabi, zoti yaxshi; asilzoda.

Bu bir xil asil, tagdor xonzodami, deb oʻrnidan turib bir soʻz aytadi. — Ravshan

2. Tagli maʼnoga ega, zamirida (tagida) maxsus maʼno boʻlgan.

Bechora yigit tagdor gapga tushunmay angrayib qoldi. — S. Siyoyev, Avaz

Dilshod tagdor qilib kuldi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Afandining tagdor ishorasiga qoyil qolgan shoh shu zahoti unga sarupo kiydirishni buyurdi. — Mushtum

Toʻliq maqola →
taglik
Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

ot 1. Biror buyumning tagini, ost qismini yasash uchun bop material.

2. Narsaning tagiga qoʻyish uchun ishlangan qurilma, moslama.

Kurkalarni sugʻorish-da ruxlangan chelaklardan foydalaniladi, chelak yogʻoch taglikka qoʻyiladi. — Oʻzbekiston parrandachiligi

3. Chaqaloqning tagiga solib qoʻyiladigan yumshoq mato.

Tagiga nam oʻtganini sezib, boshqatdan yoʻrgaklamoqchi boʻldi. Buni sezgan Salima irgʻib oʻrnidan turib, taglik keltirib berdi. — R. Fayziy, Hazrati inson

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 247 →

Taʼriflar ichida

88 ta
qoʻpormoq

qo‘por Tag-tugi, tomiri bilan sugʻurmoq, agʻdarmoq. Yoʻlchi yerning tosh bagʻrini yorib, toʻnka qoʻporadi. Oybek, Tanlangan asarlar Traktorlar gurullab-varillab, yovvoyi

Hammasini koʻrish · 88 →

Ertaklar

240 ta
Ahmoq joʻralar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Xalq ogʻzaki ijodi

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aka-uka
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Aldarkoʻsa va boy
Xalq ogʻzaki ijodi

Aldarkoʻsa yoʻlda ketayotib, oʻzining ustidan kulmoqchi boʻlgan takabbur boyga duch keladi. Aldarkoʻsa oʻzining zukkoligi bilan boyni qanday aldashni oʻylab top

Alvasti
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir yigit tasodifan alvastining telpagini qoʻlga kiritadi va shu orqali koʻrinmas boʻlib qoladi. U alvasti bilan birga turli sarguzashtlarga duch keladi, jumlad

Hammasini koʻrish · 240 →

Sheva materiallari

173 ta
DUM, döm
Fargʻona viloyati · dum

temirchilikda 1) o'roq dumi — o'roqning dastaga kiradigan ingichka qismi, 2) aravamix dumi — mixning to'g'inga qoqiladigan ingichka qismi; na'lchilikda - na'lni

Maltagi
Samarqand viloyati · lo'li

lo'li

Yatagʻ
Xorazm viloyati · qoʻylar yotadigan joy
alatav
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · jiyak

po'stin etagiga tutilgan chit jiyak.

aqra
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · chuqur ariq tagidan olingan tuproqni yuqoriga irgʻitish uchun qilingan yoʻl

chuqur ariq tagidan olingan tuproqni boshqa bir kishining yana ham yuqoriga irgʻitishi uchun ariq qirgʻogʻi oʻrtasiga qilingan yoʻl, tekis joy

Hammasini koʻrish · 173 →