Қидирув

сфт. Таъми яхши; тотли, мазали.

Тамли овқат.

Биринчи марта ўз меҳнатим билан тайёр бўлганиданми ёки ҳаддан ортиқ очиққанимданми, ҳар ҳолда, у кунги қўзиқорин қовурдоғи гўшт қовурдоғидан ҳам тамлироқ туюлди. — С. Айний, Эсдаликлар

Бу Амударёнинг тамли балиғи, Балиқнинг лаққаси, ўбдан ёғлиғи. — Миртемир

от 1. Тотиб ёки ялаб кўриб билинадиган хусусият; маза-тот сезувчи аъзоларга таъсирдан уйғонадиган туйғу; маза, тот.

Аччиқ таъм. Ширин таъм. Дорининг таъми. Ов-қатнинг таъми туз билан, Одамнинг таъми сўз билан. — Мақол

Ҳадемай бир йил ҳам ўтиб кетяпти, Ҳали ўша майнинг таъми лабларда. — Уйғун

Муздек қовунни есангиз, таъмига таъм, мазасига маза қўшилади. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

2. кўчма Бошдан кечирилгандаги таассурот, маза.

Амир сарбозлигининг таъмини бир марта тотган Ёдгор, бундай озодликни истамади, сарбоз бўлишдан зиндонда қамалиб ётишини аъло билди. — С. Айний, Дохунда

от 1. (охирги а — чўзиқ)

2. Бировдан бир нарса ундириш ҳисси, ўзиники қилиш, олишга бўлган интилиш.

ундаги шуҳратпарастлик, тама олдида подшоҳларга тиз чўкишдан ҳам қайтмаслигини кўпчилик биларди. — Мирмуҳсин, Меъмор

Мансабингдан манфаат, дастур-хонингдан тама излаб ёндашган — дўст эмас. — Р. Усмонов, Умр сабоқлари

3. Умидворлик, умид, илинж.

— Балки бегингизнинг тамалари хон қизидадир, — деди истеҳзо билан Ҳомид. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

от эск. кт. Негиз, асос, пойдевор.

Тамал солмоқ (қўймоқ).

Ҳақиқат тамалини қулатмоққа кўтарилган қўлларни кесмоқ зарур. — Ойбек, Навоий

от Эшикни бекитиш учун унинг орқасидан тиралган ёки тираладиган тахта, ёғоч ва шу кабилар

Эшикка тамба қўймоқ.

Зулфизар катта дарвоза томон отилди. Тамбасини олиб ташлаб, ўзини қалишзор қўйнига урди. — К. Яшин, Ҳамза

от 1. Нарса, мол, маҳсулот ва шу кабиларни ажратиш, ҳисобга олиш ёки уларнинг кимга тегишлилигини кўрсатиш учун қўйиладиган, босиладиган белги.

Фабрика тамғаси.

Окопдан қараб турган Нормат уларнинг [самолётларнинг] қанотларидаги қизил юлдуз тамғаларини кўриб қолди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

Тошкент тамғаси босилган чинни буюмларни Урта Осиё республикаларининг барча хонадонларида учратиш мумкин. — У. Маърупов, Устоз

2. Қадимда маҳбусларнинг танасига белги қўйиш, босиш учун қиздириб ишлатилган асбоб ва шу асбобни босишдан ҳосил бўладиган белги, из.

Боланинг билагига ёпишиб қолган тамғани Наби полвон, эритилган сурғуч устига босилган печатдек, зўрға узиб олди. — С. Айний, Қуллар

3. От, мол ва шу кабиларнинг танасига ёки тана аъзоларидан бирига белги босиш учун қиздириб ишлатиладиган асбоб ва шу асбобни босишдан қоладиган белги, из.

Отга тамға босмоқ. Қўйнинг қулоғидаги тамға.

4. Очиш, бузиш ва шу кабиларга қарши қўйиладиган белгили нарса, сурғуч.

Ҳайдарқул оддий ўғрилардан эмас, у мен тамға босиб қўйган чошдан арпа ўғирлаган. — С. Айний, Қуллар

5. айн. Герб.

Саодат беҳисоб тангалар орасида ўз тангасини таниб турибди; унинг тамғаси сув остида Саодатнинг кўзига ўзгача ярқирамоқда. — И. Раҳим, Ихлос

6. кўчма Нимадандир қолган, унинг белгиси бўлган нарса, асар, из.

Азоб-уқубатлар тамғаси.

Уларда [тарихий обидаларда] кўп замонлар ва динларнинг тамғаси бор. — З. Акрамов, Ҳиндистон лавҳалари

Хотинининг истараси иссиқ чеҳрасига ниманингдир даҳшати қора тамғасини босиб кетган эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Менга таниш бўлган хонадонлар, девор, томи қулаган уйлар. Бу урушнинг бадбуруш тамғалари — Н. Сафаров, Оловли излар

7. кўчма Қилмиш, хатти-ҳаракат ва шу кабиларга кўра тақилган ёрлиқ, белги.

Лаънат тамғаси.

Орада аллақанча давр бу ажойиб анъанага эскилик тамғаси босилиб, унутилаёзган эди. — Н. Ҳайитқулов, Ер тафти

8. тар. Қадимда четдан киритилган молга белги солишда олинган бож.