Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «taʼm» — результатов: 99: Толковый

Фильтр

Словарные статьи

71
taʼm

ot 1. Totib yoki yalab koʻrib bilinadigan xususiyat; maza-tot sezuvchi aʼzolarga taʼsirdan uygʻonadigan tuygʻu; maza, tot.

Achchiq taʼm. Shirin taʼm. Dorining taʼmi. Ov-qatning taʼmi tuz bilan, Odamning taʼmi soʻz bilan. — Maqol

Hademay bir yil ham oʻtib ketyapti, Hali oʻsha mayning taʼmi lablarda. — Uygʻun

Muzdek qovunni yesangiz, taʼmiga taʼm, mazasiga maza qoʻshiladi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli

2. Boshdan kechirilgandagi taassurot, maza.

Amir sarbozligining taʼmini bir marta totgan Yodgor, bunday ozodlikni istamadi, sarboz boʻlishdan zindonda qamalib yotishini aʼlo bildi. — S. Ayniy, Doxunda

Полная статья →
tama

ot 1. (oxirgi a — choʻziq)

2. Birovdan bir narsa undirish hissi, oʻziniki qilish, olishga boʻlgan intilish.

undagi shuhratparastlik, tama oldida podshohlarga tiz choʻkishdan ham qaytmasligini koʻpchilik bilardi. — Mirmuhsin, Meʼmor

Mansabingdan manfaat, dastur-xoningdan tama izlab yondashgan — doʻst emas. — R. Usmonov, Umr saboqlari

3. Umidvorlik, umid, ilinj.

— Balki begingizning tamalari xon qizidadir, — dedi istehzo bilan Homid. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

  • Tama qilmoq 1. Birovdan biror narsa kutmoq, birovdan oʻlja olishga intilmoq, koʻz tikmoq. Bir-birlaridan hech narsa tama qilmay doʻstlashishlari ikkovini ham chinakam baxtiyor qilardi. — P. Qodirov, Uch ildizMaxdum bu yerda oʻqiyotgan ikki mullavachcha uchun Qorabuloqdagi vaqfdan ham tama qilmoqda edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otgunchaShuncha azamat yigit turganda, sen bola, posyolkaning old qiziga tama qilib kelsang-a! — P. Qodirov, Qadrim
Полная статья →
tamgʻa

ot 1. Narsa, mol, mahsulot va shu kabilarni ajratish, hisobga olish yoki ularning kimga tegishliligini koʻrsatish uchun qoʻyiladigan, bosiladigan belgi.

Fabrika tamgʻasi.

Okopdan qarab turgan Normat ularning [samolyotlarning] qanotlaridagi qizil yulduz tamgʻalarini koʻrib qoldi. — I. Rahim, Chin muhabbat

Toshkent tamgʻasi bosilgan chinni buyumlarni Urta Osiyo respublikalarining barcha xonadonlarida uchratish mumkin. — U. Maʼrupov, Ustoz

2. Qadimda mahbuslarning tanasiga belgi qoʻyish, bosish uchun qizdirib ishlatilgan asbob va shu asbobni bosishdan hosil boʻladigan belgi, iz.

Bolaning bilagiga yopishib qolgan tamgʻani Nabi polvon, eritilgan surgʻuch ustiga bosilgan pechatdek, zoʻrgʻa uzib oldi. — S. Ayniy, Qullar

3. Ot, mol va shu kabilarning tanasiga yoki tana aʼzolaridan biriga belgi bosish uchun qizdirib ishlatiladigan asbob va shu asbobni bosishdan qoladigan belgi, iz.

Otga tamgʻa bosmoq. Qoʻyning qulogʻidagi tamgʻa.

4. Ochish, buzish va shu kabilarga qarshi qoʻyiladigan belgili narsa, surgʻuch.

Haydarqul oddiy oʻgʻrilardan emas, u men tamgʻa bosib qoʻygan choshdan arpa oʻgʻirlagan. — S. Ayniy, Qullar

5. Gerb.

Saodat behisob tangalar orasida oʻz tangasini tanib turibdi; uning tamgʻasi suv ostida Saodatning koʻziga oʻzgacha yarqiramoqda. — I. Rahim, Ixlos

6. Nimadandir qolgan, uning belgisi boʻlgan narsa, asar, iz.

Azob-uqubatlar tamgʻasi.

Ularda [tarixiy obidalarda] koʻp zamonlar va dinlarning tamgʻasi bor. — Z. Akramov, Hindiston lavhalari

Xotinining istarasi issiq chehrasiga nimaningdir dahshati qora tamgʻasini bosib ketgan edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Menga tanish boʻlgan xonadonlar, devor, tomi qulagan uylar. Bu urushning badburush tamgʻalari — N. Safarov, Olovli izlar

7. Qilmish, xatti-harakat va shu kabilarga koʻra taqilgan yorliq, belgi.

Laʼnat tamgʻasi.

Orada allaqancha davr bu ajoyib anʼanaga eskilik tamgʻasi bosilib, unutilayozgan edi. — N. Hayitqulov, Yer tafti

8. Qadimda chetdan kiritilgan molga belgi solishda olingan boj.

  • Tilingga tamgʻa bosilganmi? Tiling yoʻqmi? Nega gapirmaysan?
Полная статья →
taʼmin

arab. – kafolat, taʼminlash; garov; xavfsizlik; "omin" deyish, omonlik berish

taʼmin qilmoq (yoki etmoq) 1) kerakli narsalarni yetkazib bermoq, taʼminlamoq. 2) biror narsaning amalga oshishi, roʻyobga chiqishi, muhayyo boʻlishi uchun zarur sharoit yaratmoq. 3) qoniqtirmoq, qanoatlantirmoq; kifoya qilmoq, yetarli boʻlmoq

Kerakli mahsulotlar bilan taʼmin etmoq

Otam uchun ikki kishini shaharga yuborib, moddiy jihatdan taʼmin qilish ogʻirlik qilardi — S. Ayniy, Esdaliklar

Muvaffaqiyatni taʼmin qilmoq

Hamrohlarim oʻz tanki bilan dushman zotini abjaq qilgan va gʻalabani taʼmin etgan — N. Safarov, Olovli izlar

Buning sababini soʻzlashdan ilgari imom afandining oʻtgan tarixiga bir oz koʻz tashlab olishga majburmiz. Chunki busiz oʻquvchimizni taʼmin qilish mumkin emasdir — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Полная статья →

Показать все · 71 →

В определениях

19

Показать все · 19 →

Сказки

5
Dushmanning katta-kichigi boʻlmas
Устное народное творчество

Bir karvon bilan ketib qolgan sichqon malikasini ozod qilishni istamagan podshohga qarshi sichqonlar podshosi urush e'lon qiladi va uning xazinasini bo'shatib,

Luqmoni hakim
Устное народное творчество

Iskandar podsho yer yuzini oʻziga boʻysundirishni istab, hatto suv osti va osmon usti aholisini ham izlatadi. Bu qiyin vazifani bajarishga urinishlar natijasida

Murqumomo
Устное народное творчество

Kambagʻal chol topgan gavhar tuxumlar tufayli boyib, podshohga aylanadi. Ammo uning xotini Murqumomo qushini soʻyishga rozi boʻladi, bu esa bolalarning boshiga

Sirli tush
Устное народное творчество

Bu ertakda podshohning tushiga ta'bir bergan qizi Oina otasi tomonidan o'limga hukm qilinadi. U cho'lda qolib, o'tinchi yigit Salom bilan uchrashadi va birgalik

Vijdonli yigit
Устное народное творчество

Bir yigit ariqda oqib kelayotgan olmani yeb qoʻyib, uning egasini topish uchun uzoq yoʻlga otlanadi. U vijdonan harakat qilib, kutilmagan taqdirga roʻbaroʻ kela

Диалектные материалы

4
kozälä
Qashqadaryo viloyati · suqlik, ochkoʻzlik, taʼmagirlik

suqlik, ochkoʻzlik, taʼmagirlik

könädöz
Navoiy viloyati · etikdoʻz

eski poyabzallarni taʼmirlovchi usta

uchchizigʻlik choʻyan
Fargʻona viloyati · uchchiziqli choʻyan

Uchinchi bor taʼmirlangan gupchakka qoqiladigan aravachoʻyan