Қидирув

от с. т. Тафт, ҳарорат.

от 1. эск. Беморларни даволовчи мутахассис; врач.

Касалнинг тузалгиси келса, табиб ўз оёғи билан келади. — Мақол

Табиб — табиб эмас, бошидан ўтган — табиб. — Мақол

Бухоройи шарифда Абу Али ибн Сино деган бағоят улуғ табиб ўтган! — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

2. Тиббиёт илмидан муайян мутахассис тайёрловчи ўқув юртида таълим олмаган, ўз ҳаракати, ҳаётий тажрибаси орқали беморларни даволаш билан шуғулланувчи шахс.

Табиб, қўй жигарини хом кабоб қилиб, бужғун сепиб енг, деган эди дарди шифо топмабди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

от 1. Бирор жиҳатдан таърифловчи ёки тугал маъно англатувчи қисқа ифода, ибора.

Деҳқонларнинг таъбирича, экин кун санайди.

Унинг сўзларида қишлоқ камбағаллари тушунмайдиган истилоҳ, таъбир жумла ёʻқ. — А. Қодирий, Обид кетмон

Фозил Шоисломович айримларнинг таъбири билан айтганда, бир қоп ёнғоқ эди. — Д. Нурий, Осмон устуни

2. Маъносини тушунтириш; изоҳ, шарҳ.

Тушнинг таъбирини айтиб бермоқ.

Камалак кўрибсан, бунинг таъбири: Етти ранг қуёш-у қутлуғ пешона. — Шукрулло, Жавоҳирлар сандиғи

от 1. Бутун мавжудотни ўз ичига олган олам, борлиқ.

Табиат зап қизиқ нарса-да. Унда ҳамма нарса мавжуд, ҳамма нарсанинг ўз ўрни, ўз мавқейи бор. — Н. Фозилов, Дийдор

Табиатнинг ҳеч кимга бўйсунмайдиган, бировдан рухсат ҳам сўраб ўтирмайдиган қонунлари бор. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Кузда табиатнинг жонли ва фаол вакили — одам организми ҳам тиниқади. — Газетадан

2. Инсоният ва ҳайвонотдан ўзга олам.

Табиат билан одам боласи қиёсланса, бир-бирига ўхшаши ақлни ҳайратга солади. — Газетадан

Кетди қирдан турна ҳам, Бўшаб қолди табиат — А. Орипов, Юртим шамоли

Табиатда учрайдиган минералларнинг баъзилари саноат аҳамиятига эга. — Газетадан

3. Ўт-ўлан, ўсимлик ва бошқалар нарсалар банд этган теварак-атроф, қир-адир, ўрмон ва шу кабилар.

Отабек табиатнинг шу кўркам ва латиф кўринишига мафтун бўлиб, бир оз ётгандан кейин, Ул ҳам бўлса эди, деб ўйлади ва узоқ тин олиб қўйди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Табиат сокин, уфқ жимирлайди — А. Мухтор, Чинор

Табиат ўз тилида роз айтиб шивирлар экан, йигит бундан ўз қувончининг мадҳини ўқирди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Кечаги чангбости ёмғир табиатга ҳусн бериб кетганидек, одамларнинг ҳам баҳридилини очиб юборди. — Н. Фозилов, Дийдор

4. Ер сатҳининг маълум бир жиҳатини акс эттирувчи белги, хусусият ёки ҳолати.

Бу ернинг гўзал табиати ва зилол сув манбалари одамларга ором бағишлайди. — Газетадан

Бобурномани варақлар экансиз табиат манзаралари чизилган лавҳаларга дуч келасиз. — Фан ва турмуш

5. Инсон руҳиятига хос асосий, турғун хусусиятлар мажмуи; характер, феъл.

— Ўзи жуда оғир ва ақлли йигит, бунинг устига қизиқ табиати ҳам бор, — деди Уста Олим. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

У [Вали ака] табиатининг оғирлигига қарамай, ўрнидан сапчиб туриб кетди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Мирзакаримбойнинг қизи Нуринисонинг табиатида енгиллик билан макр устун турар эди. — Ойбек, Танланган асарлар

Доим захда ўтириб ишлаганимданми ёки ўзимнинг табиатимда заифлик борми — ишқилиб, кўп вақтдан бери бедармон тортиб юрибман. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

6. кўчма Нарсага хос бирор белги, хусусият.

Планеталарнинг физик табиати.

Туркий тилларда чўзиқ унлиларнинг табиати кўпдан мутахассисларнинг диққатини жалб қилиб келади. — ЎТА

7. Кайфият, руҳий ҳолат.

Тожибойнинг Гулсумга жазманлиги тўғрисидаги гаплар эсига тушиб, табиати бир оз хира бўлди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Аҳмад ўз хонасига кирса, Толиб ака ёʻқ экан. Унинг табиати равшан эди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

8. Дид, фаросат.

Табиати нозик одам. У одамнинг табиатини қарангки

9. Яратувчи, ато этувчи, бошқарувчи илоҳий куч-қудрат тимсоли.

Табиат бу диёрга шундай сеҳрли куч ато этганки, унинг туп-роғида ҳар қандай ўсимлик баҳра олади. — Газетадан

Аслида тупроқни одил табиат Тақсим айлаган-ку ер юзига тенг. — А. Орипов, Йиллар армони

сфт. 1. зид. Табиатнинг ўзида мавжуд бўлган, инсон таъсири бўлмаган; сунъий.

Табиий бойликлар. Табиий шароит. Табиий газ.

Туз табиий конлардан ва шўр сувлардан олиниши маълум. — Фан ва турмуш

Унинг фикрича, сунъий шохлатилган ғўзанинг юзта сунъий кўсагидан кўра шохлатилмаган ғўзанинг ўнта табиий кўсаги афзалроқ — оғир ва пахтасининг толаси узун бўлиши керак эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Иссиқкўл соҳилларини табиий шифобахш маскан, дея бежиз айтишмайди. — Газетадан

2. Табиатнинг ўз асл ҳолати, қонун-қоидалари билан боғлиқ бўлган, боғлиқ ҳолда юз берадиган.

Табиий танланиш. Табиий ўзгаришлар.

Бобурнома ни варақлар экансиз, ўрни-ўрни билан табиат манзаралари чизилган лавҳаларга, табиий ҳодисалар тасвирига дуч келасиз. — Фан ва турмуш

Бу табиий офат [эр қимирлаши) кишиларнинг иродаси мустаҳкам, бир-бирига мададкор эканлигини яна бир бор исботлади. — Газетадан

3. Аслида (яратилишида) бор бўлган, туғма.

Лабидаги табиий холи ўзига ярашган.

Табиий ҳолати бузилмаган тупроқнинг унумдорлиги тупроқнинг табиий унумдорлиги деб аталади. — Фан ва турмуш

4. кесим взф. Одатга, мантиққа тўғри (келадиган), бўладиган ҳол.

Янги йил арафаси-да ҳар бир қалбда энг дилбар орзулар ошиб-тошади, бу — табиий. — Саодат

Катта иш бажараётганда, одам майда-чуйда камчиликларга ёʻл қўйиши табиий. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

Киши оғир дамларда қадрдон дўстларини ёдга олар экан, юртини қўмсаши табиий. — Назармат, Жўрлар баланд сайрайди

5. мод. с. Албатта, ўз-ўзидан, шубҳасиз, аниқ.

Табиий, Хушрўйнинг феълини яхши билган ота-она унинг раъйини олмасдан туриб, бир иш қилмоқдан қўрқардилар. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Сўзамол, бадавлат қари тоғанинг бирдан кўз юмиб, сукутга ботишининг сабабини, табиий, Ёʻлчи тушунмади. — Ойбек, Танланган асарлар

Кеч. Табиий, бу чоғ кишилар ором оғушида. — Н. Сафаров, Оловли излар

Табиатига кўра, табиатига, мижозига мос ўлароқ.

У киши табиатан хушфеъл одам бўлсалар ҳам бирдан тутақиб кетардилар. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Ботир йигирма уч ёшларда бўлиб, табиатан шўх, ичида гап сақламайдиган йигит эди. — И. Раҳим, Ихлос

Қиз болалар табиатан нозик, нафис, латофатлидирлар. — Саодат