Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «sur» — результатов: 1046

Фильтр

Словарные статьи

744
surmoq

fl. 1. Itarib, bir joydan ikkinchi joyga koʻchirmoq; jildirmoq, siljitmoq.

Oriq, koʻzi ichiga tortib ketgan, iyaklari ingichka kelin ayvon taxmonidagi sandiqni nari-beri surar edi. — Saodat

2. Yurmoq (shaxmat va shashka oʻyinida).

Piyodani surmoq. Filni surmoq.

3. Biror tomonga yoʻnaltirmoq, solmoq.

Lashkar surmoq. Karvon surmoq.

Ajab, bunda nechun yolgʻiz yuradi, Kim ekan u, kechasi ot suradi? — Gulshanbogʻ

Gʻirotga men achchiq qamchi urayin, Yov ketindan shu kecha ot surayin. — Gulshanbogʻ

4. Surtmoq, surkamoq.

[Nafisa] Ikki qoʻli yorilgan, hadeb glitserin surmoq ham foyda bermasdi. — Mirmuhsin, Qahramonnoma

5. Otlar bilan qoʻshma feʼl yasaydi.

Davr surmoq, kayf surmoq, xayol surmoq, hukm surmoq.

U shildirab oqayotgan ariq ichidan baliqchalar izlab, xayol surayotgan Hafizaga boqib turardi. — Mirmuhsin, Umid

Ularni kuzatib turgan ona, qizining eng oʻynab-kuladigan, ayollik, onalik baxtini suradigan vaqti oʻqish bilan oʻtayotganiga achinar edi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

Bogʻda gulni tergin endi, Davr-u davron surgin endi. — Gulnorpari

  • Oldinga surmoq 1. Old tomonga siljitmoq; Ishni oldinga surmoq.
  • Orqaga surmoq Akasi qistashini qoʻymabdi, ukasi erta-indin, deb orqaga surishini qoʻymabdi. — Ertaklar
  • Suv surmoq Sugʻorish uchun suvni biror tomonga yoʻnaltirmoq, yoʻnaltirib olib bormoq. U [Yoʻlchi] yer haydadi, chopiq chopdi, suv surdi, dalaga gung tashidi. — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Surib bormoq Kuch bilan siqib, bosib borib, ilgari haydamoq. Haydar, raqibini surib borayotib, chalinib yiqilib tushdi. — I. Rahim, Ixlos
  • Surib ketmoq 1. Kuch bilan olib, tortib, sudrab yoki ergashtirib ketmoq. Tinglovchi esa shu daryo yuzidagi yelkanga oʻxshaydi. Sizlarga koʻchgan xotiralar esa yelkanni surib ketuvchi shamolga oʻxshaydi — A. Nurmurodov, Urush bevalariSaman hurkib, kelgan tomoniga — Koʻkorolga surib ketdi! — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlarHarom pul surib ketadi.
  • Surib chiqarmoq Kuch, tazyiq bilan siqib chiqarmoq. Qism qorongʻi tushguncha dushmanni oldingi okoplardan surib chiqardi. — A. Qahhor, Oltin yulduz
  • Chetga surmoq 1. Chet tomonga siljitmoq;
  • Nasl (yoki suyak) surmoq Nasldan naslga oʻtmoq (biror kasallik, irsiy holat va shu kabilar).
  • Tirnogʻi suribdi Yangi tirnoq chiqib va oʻsib, eski, zararlangan tirnoqni tushiribdi.
  • Umr surmoq Umr koʻrmoq, yashamoq.
  • Qalam surmoq Navoiy ulugʻ fors shoirlari kabi, sheʼrning hamma shakllarida qalamni jasur surdi. — Oybek, Navoiy
Полная статья →
surp

ot Sidirgʻa ip gazlama va undan tikilgan kiyim.

Oq surp. Qora surp Surp yaktak.

Korxonaning 2-toʻquv sexi jamoasi noyabr oyida 85200 metr xom surp toʻqib, reja topshiriqlarini bajardi. — Gazetadan

Mehmonlar kun oqqanda kelishdi. Hammasi silliq dazmollangan qora shim, yengi kalta oq surp koʻylak kiyishgan. S. — Nurov, Narvon

Maykachan, oq surp ishton kiygan Ahmad brigadir paykalda oʻt oʻrayotgan edi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

Полная статья →

Показать все · 744 →

В определениях

80
Qutulmoq

освобождаться, избавляться, спасаться to get rid of smth; to give up; to quit; to sur-vive se libérer, se débrasser, s'affranchir; se sauver تَخَلَّصَ مِنْ، سَلِمَ (يَسْل

Показать все · 80 →

Сказки

118
Ahmoq joʻralar
Устное народное творчество

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ajdar qush
Устное народное творчество

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Andijonlikning hikoyasi
Устное народное творчество

Andijonlik yigitning sarguzashtlari haqidagi ushbu ertakda, yigitning boyga xizmatga kirishi va turli qiyinchiliklarga duch kelishi tasvirlanadi. Uning boshidan

Aqlli qiz (2)
Устное народное творчество

Uch oʻgʻil va bir qizi bor otaning koʻzlari ojiz boʻlib qoladi. Qiz otasining koʻzini ochish uchun dori izlab, koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtadi va oxir-oq

Arab laqqi
Устное народное творчество

Kambagʻal chol Arab laqqi podshoh saroyida xizmat qilib yuradi. Uning hayoti kutilmaganda yaxshi tomonga oʻzgaradi va boyib ketadi.

Ayiqpolvon
Устное народное творчество

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Показать все · 118 →

Диалектные материалы

104
abynmaq
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · qoqilmoq

qoqilmoq, surinmoq

ach tyllasur
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · qorakoʻl teri turi
ala sur
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · ala sur

sur qorako'lning eng past turi.

alapasirdi
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · to'polon

olag'ovur, to'polon, qiy-chuv, shovqin-suron.

aldichi
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · yo'lboshchi mol

poda, suruv oldida yuradigan mol.

antiqa
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · a'lo navli sur, qorako'l teri

a'lo navli sur, qorako'l teri

Показать все · 104 →