«суқма» бўйича 28 та натижа
сфт. Суқиб қўйиладиган, тиқма.
Суқма даста.
фл. 1. Куч ёки зарб билан учли нарсани бошқа бирор нарсага киргизмоқ; санчмоқ, тиқмоқ.
Найза суқмоқ. Игна суқмоқ.
Малик муаллим ялт этиб келинига қаради. Биров бигиз суқиб олгандай, кўкрагининг ости санчиб оғриди. — А. Кўчимов, Ҳалқа
Нусратбек ҳозир бу силлиқ башарага муштласа, игна суқса, тепкиласа ҳам, қонамаса, қизармаса керак. — С. Нуров, Майсаларни аёз урмайди
2. Бирор нарса ичига, орасига жойламоқ, тиқмоқ.
Ханжарни қинига суқмоқ.
Ёʻл-дош эгилиб, бошини тиззаси орасига суқди. қўллари билан қулоқларини беркитди. — Ёшлик
Гавҳар зимдан Талъатга қаради. У бошини баланд кўтариб, қўлларини шимининг чўнтагига суқиб борарди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
У[Искандар] бир қўли билан қопчиқни очиб, бир қўлини хумчага суқди. — М. Мансуров, Ёмби
СУҚ 'ўзганинг овқатига олиб ейиш истаги билан тикилувчи', ' очкўз'. С у қ тўймас, ўгри бойимас (Мақол). Қадимги туркий тилда қам шундай маънони англатган бу сифат дастлаб соқ тарзида (ПДП, 422; DS, 508), кейинроқ суқ тарзида талаффуз қилинган (Девон, ИИИ, 143); ўзбек тилига кейинги талаффуз шакли етиб келган: соқ > суқ
1. Бировнинг оғзидаги, қўлидаги, олдидаги овқатига ҳавас, сукдик билан қаровчи; бировнинг дастурхонига бетакаллуф суқилувчи; очкўз
Оч тўяр, суқ тўймас — Мақол
Қосим суқ, Қорни қудуқ, Кўзи оч, Нафси қулоч — "Бойчечак"
2. Ҳирс, эҳтирос; ҳавас
Баширжон унга [Қирмизхонга] суқ бшган тикизди — Н. Аминов, Қаҳқаҳа
[Йигит] Қизнинг қадди-қо-матига суқ бизан муквиду — "Ёшлик"
Парво қилма. Омон-эсон Ташкент борайлик, бировнинг суқи тушмаганидан топиб бераман. Кўрибсанки, у ҳам шайдо, сен ҳам — Шуҳрат, Шинелли йиллар
3. этн. "Ёмон кўз", кинна
Даф бўл, фалокат шўртумшуқ, Тегирмонда туз еган суқ, кет, кет, кет, кет! — Ҳамза, Танланган асарлар
Ажаб бўпти! Ўғлингизга ҳали буҳам оз! Бўлмаса Зулфия кимдан кам? Ҳуснига суқингиз киради — О. Ёқубов, Чин муҳаббат
сфт. Суқ-ҳавас билан тўлиб-тошган; ҳавасли, эҳтиросли.
Суқли назар.
Нигора сувдан чиққанда, баданидаги томчилар гўё бегона суқли кўзларни қайтаришга қасд қилгандай, қуёш нурида марвариддек ялтирайди. — С. Анорбоев, Оқсой
Кенг қирларга суқли боқиб Борар эдим бир ўзим, Она юртим чиройига Тўймас эди ҳеч кўзим. — Шуҳрат
от Суқ эканлик, очкўзлик, тўймаслик.
Суқлик қилмоқ. Суқлик хўрлик келтирар. — Мақол
от Ўрдаксимонлар оиласига мансуб, патлари узун ва ингичка қуш.
Кўкқамиш кўлидан суқсур учирдим, Суқсурни излагай, лочин бўламан. — Алпомиш
мой Чорва моллари ва баъзи жониворлар тўқималарида бўладиган, таркибида ёғ бўладиган нарса. Бир қумалоқ бир қорин мойни чиритар. Мақол Эчкига жон қайғу, қассобга
темирчиликда 1) о'роқ думи — о'роқнинг дастага кирадиган ингичка қисми, 2) аравамих думи — михнинг то'г'инга қоқиладиган ингичка қисми; на'лчиликда - на'лни
пичоқчиликда суқма дастали пичоқ дастасининг ичини тешувчи парма тури
