Қидирув

сфт. 1. Беғубор, тоза, мусаффо.

Соф ҳаво. Соф сув.

Соф, яшил табиат юракларга куч бағишлади. — Ойбек, Қуёш қораймас

Соф осмонда маъсум боққан, Тўлин ойдир ёʻлдошим. Бойчечак.

Уфқларга оташ қалаб, Тонг отади соф, нафис. — Э. Воҳидов

2. Бошқа нарса аралашмаган; асил, тоза.

Соф олтин. Соф ҳолда учрамайдиган кимёвий элементлар.

Бир грамм соф радий олиш учун бир неча тонна уран рудасини қайта ишлашга тўғри келади. — Фан ва турмуш

3. Ўзга унсурлардан холи; тоза.

У [рус жувон] айвонга қараб келаётган кишини таниб: — Э, Ғуломжон, келинг! — деди соф ўзбек тилида. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

4. кўчма Доғ тушмаган, ҳар қандай айб, гуноҳ, нуқсондан холи; тоза, покиза, ҳалол.

Соф виждон. Соф муҳаббат.

Назаримда, шу ўй унинг содда, соф юрагига шундай азоб бермоқдаки, бу азоб олдида устида қанот ёзиб турган ўлим ҳам писанд эмасдек туюлар эди. — А. Мухтор, Асарлар

Гулнор соф номусига отилган қорани бутунлай ювиб ташлашга жазм қилди. — Ойбек, Танланган асарлар

Бу бозор аҳлига, бу ердаги соф-у нософ икир-чикир бандаларга менинг нима дахлим бор? — А. Мухтор, Асарлар

от 1. Масжидда азон айтувчи киши; муаззин.

Бутоқда хўроз қичқирар, Мезанада — сўфи. — Мақол

Мана бугун Султонбой қишлоқ сўфиси азон айтмасдан ўрнидан туриб, томга қамиш босаётибди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Лектўр [лектор] сўфи азон айтгандай қилиб гапираркан. — Ёшлик

Қўқоннинг эски шаҳарига қарашли бир масжидда бир сўфи бўларкан. — Газетадан

2. кўчма Содда, гўл, художўй одам.

— Вой, отаси тушкур-ей, — деди кула-кула Муса, — мен сизни сўфи, бундай ишларга эътибор қилмайди, деб юрсам, сизда гап кўп экан. — П. Турсун, Ўқитувчи

Уч-тўрт хотинли бойларнинг, айниқса, чорбозорчи савдогарларнинг беш-олтилаб хотинлари эрларини кутиб, сўфи бўлиб ўтиришади дейсизми? — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

от дин. айн. Суфий.

Сўфийларнинг фикрича, инсон нафсга эрк бермаслиги, уни ўз вақтида жиловлай олиши зарур. — Фалсафа

сфт. Кўнглида кири, гидири ёʻқ, дили, қалби пок, соф.

Софдил одам.

Софдил, камтар, билимдон дўст учун кўксингни оч, Яхшилардан сўз очиб, энг яхши сўз дурини соч. — С. Абдулла

Наврўз баҳорини соғинган ҳар бир софдил инсонга қарата дил сўзларини изҳор этамиз. — Газетадан

от Расман тўғри, чинга ўхшаб туюладиган, аслида ёлғон тузилган (чиқарилган) хулоса, сохта исбот; маккорлик воситаси.

Софизм соддадил кишилар қалбида ҳақиқатга, адолатга шубҳа уйғотувчи, уларни тўғри ёʻлдан адаштирувчи маккорлик қуролидир. — Ўзме

от 1. Тоза, беғубор бўлиш хусусияти.

Сувнинг софлиги. Муҳаббатнинг софлиги. Дилнинг софлиги.

Анчадан буён давом этиб келаётган баҳслардан бири она тилимизнинг софлигини сақлаб қолиш ҳақида бораётир. — Муштум

2. Ҳар қандай айб, гуноҳ, нуқсондан холилик; поклик, ҳалоллик.

Бойназар ака ҳар соҳада ҳалоллик, софлик бўлишини яхши кўради. — Ш. Шокиров, Бойназарнинг байроғи