Қидирув

от айн. Соддалик 2, 3.

сфт. 1. Тузилиши, таркиби жиҳатидан мураккаб бўлмаган, оддий.

Содда механизм. Кимёвий содда моддалар.

2. Ечилиши осон, енгил, жўн.

Содда масала.

Тешабойнинг ҳисоби содда: бирга — ўн! — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

3. Тушунилиши осон, равон.

Мақола оммабоп, равон ва содда тилда ёзилган эди. — Ф. Мусажонов, Ҳикмат

Маршал аслида сўз қидирмасдан, содда ва аниқ иборалар билан гапирса-да, бу сўзларни оҳиста талаффуз этарди. — Газетадан

4. Ортиқча безаги ёʻқ, жуда ҳам оддий.

Содда уй.

Соддагина чодирда ёлғиз яшаган Навоий дилгир, серташвиш эди. — Ойбек, Навоий

[Кумуш] шу соддагина ясанишдан сўнг иккинчи токчада тироғлик турган кўзгу ёнига борди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

5. Ортиқча такаллуф ёки қувлик-шумликни билмайдиган; оддий, камтар, соддадил.

Содда одам.

Шерали бу содда, самимий қизнинг болаларча хатти-ҳаракатини кўриб, таажжубланди. — С. Кароматов, Олтин қум

Содда хотин эрининг куйиб-пишиб айтган бу гапларига астойдил ишонди. Сирни бировга айтмасликка ваъда берди. — С. Аҳмад, Сайланма

Нойиб кулди: — Соддасан, Акбарали! Подшолик ҳамма вақт юртнинг обрўли одамларини ҳимоя қилади. Обрў давлат билан топилади, муни биласан. — Чўлпон, Кеча ва кундуз

6. Гўл, лақма.

Содда сири — тилида, писмиқ сақлар дилида. — Мақол

Мен содда шунинг гапига ишониб ўтирибман. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

7. Соддаларча қилинган, юзаки.

Элмурод Тожибойнинг содда ва беғубор мулоҳазасидан завқланиб кулди. — П. Турсун, Ўқитувчи

сфт. 1. Қувлик-шумликни билмайдиган, кўнгли очиқ, софдил.

Соддадил йигит.

Бу соддадил чолнинг куйиб-пишиб отини мақташидан атрофдагилар ҳам завқланиб кулишди. — Мирмуҳсин, Меъмор

2. Содда, гўл.

Қовун сайил мавсуми ва кўклам чоқларида бир талай соддадил ва нодон одамлар қўй, қўчқор ва бузоқ етаклаб, шайхларга назир қиларди. — М. Муҳаммаджонов, Турмуш уринишлари

от 1. Ишонувчанлик, ҳар бир нарсани тўғри қабул қилишлик.

Соддалик қуриб кецин, Холматов, деганларида ҳам хаёлимга ҳеч нарса келмабди. — О. Ёқубов, Излайман

2. Гўл ёки соддадил кишиларга хос иш, хатти-ҳаракат.

Соддалик қилмоқ.

Темир-жон соддалик қилиб, Ғойибжоннинг гапига чиппа-чин ишонарди. — Ж. Абдуллахонов, Орият

— Отини сўрамадингизми? — Уни қаранг-а, бу ҳам соддалик-да, сўрамабман. — Ойдин, Суҳбати жонон

ризоид

от 1. Қувлик-шумликни билмаслик; софдиллик; гўллик, лақмалик.

Шўхлик ва қувноқлик, самимийлик ва соддадиллик болаларга хос хусусиятлардир. — Газетадан

Соддадиллик қилиб, фириб еди-ю, қаҳрамонлик қилиб, ўзини оқлади. — Н. Сафаров, Жангчи шоир

2. Соддадил кишиларга хос иш, хатти-ҳаракат.

Ҳайдарнинг соддадиллик билан ҳеч нарсани яширмай очиқ айтиши, ҳатто амакисининг чизган чизиғидан чиқмаслигини тан олавериши унинг оқкўнгил одамлигини билдиради. — Э. Усмонов, Ёлқин