Қидирув

от 1. сфт. поет. Қора, қора рангли.

Кўзимга қўйибман сиёҳ сурмани, Жоним отам, севганимга бер мани. — Қўшиқлар

Қор кетди заминда, Бўртди илк гиёҳ, Қоронғи, сиёҳ тунда Шам ёнди гўё. — Х. Даврон

2. от кўчма Хат ёзиш учун ишлатиладиган рангли суюқлик.

Қора сиёҳ. Қизил сиёҳ. Сиёҳ билан ёзилган хат. п

Ой чиқди: сербулут осмон худди сиёҳ сачраган зангори кўй-лакка ўхшарди. — С. Аҳмад, Уфқ

3. Рўйи сиёҳ Юзи қора, қора юзли.

Рўйи сиёҳ бўлдик ушбу шаҳарга, Бошимиз кесади, осади дорга. — Эрали ва Шерали

от тар. Сиёҳ қуйиб қўйиладиган идишча, ёзув-чизув асбоби, довот.

Шиша сиёҳдон.

Столи устида қоғоз-у қалам, Сиёҳга тўладир сиёҳ-дони ҳам. — Ж. Жабборов

Сиёҳдон, азизим, қаро кўзлигим, Қаро тунлар аро ёриган кўзгу. — Ғ. Ғулом

сфт. Қоп-қора, тим қора; қоп-қоронғи, тим қоронғи, зим-зиё.

Олдинда Ҳаким, орқада тўрт оғайни ёʻлга тушишди. Сим-сиё тун. Атроф жимжит. — М. Ҳазратқулов, Журъат

Не зотлар ўтдилар ҳасратга тўлиб, Кунлари зимистон, туни сим-сиё. — А. Орипов, Йиллар армони

сфт. 1. Бировга яхшиликни раво кўрмовчи, ичи қора, бахил.

Уларни боғчадан қувиб борамиз, Даф бўлсин дилсиёҳ, бахил, ғаламис. — Муштум

2. Ичи қора одамдан жабр кўрган, кўнгли қолган, ранжиган.

Ҳа, танисаям, танимаганга соляпти ўзини, дедим-да, дилсиёҳ бўлиб, қайтиб кетдим. — Т. Рустамов, Мангу жасорат

от Бировнинг ноҳақ, ноўрин ҳаракати, сўзидан қаттиқ ранжишлик ёки ана шундай ҳаракат билан бировни ранжитишлик; хафагарчилик.

— Ҳозирча тинч яшаб турибмиз. Тағин орага бирон дилсиёҳлик тушмасин, — деди Лаъли ердан кўзини узмай. — Д. Нурий, Осмон устуни

Устма-уст юз берган дилсиёҳликлар Муҳаммад Шарифнинг юрагини зада қилиб қўйди. — Қ. Мирзо, Олам гўзал

Уйдаги дилсиёҳлик катта-ю кичикнинг, айниқса бундай ҳолатга кўникмаган Шавкатнинг вужудини сирқиратарди. — К,. Кенжа, Тоғ ёʻлида бир оқшом