Qidiruv

ot 1. Narsalarning tashqi tomoni, tashqi yuzi.

Yer sirti. Oy sirti. Sirti koʻk idish. Mol olasi sirtida, odam olasi ichida. — Maqol

Bu choynakning sirti ajoyib naqshlar bilan bezatilgan ekan. — Oltin olma

Kun tigʻ tortib, daryoning u tomonidagi adirlarning sirti toʻq yashil, jilgʻalari qora tusga kirdi. A. — Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Narsa yoki kimsaning tashqi qiyofasi, koʻrinishi; zohiriy tomoni.

Sirti yaltiroq, ichi qaltiroq. — Maqol

Siringni sirtingga chiqarma. — Maqol

Demak, u sirtdan husnga qanchalik boy boʻlsa, maʼnaviy jihatdan ham shuncha boy ekan-ku! — K. Yashin, Hamza

Bular sirtdan magʻrurdek koʻrinadilar. Biroq bu magʻrurlikka kirmaydi, buni kibr deyiladi. — Shukrullo, Saylanma

3. Tashqari, chet.

Dushmanning sirtida emas, ichida boʻl. — Maqol

Sinalmagan otning sirtidan oʻtma. — Maqol

Zumrad hanuz sirtda iymanib turardi. — S. Siyoyev, Otliq ayol

Men qoʻl qoʻyib, muhr bosar edim-u, lekin sirtdan turib sizlarga yordam berganim maqbul. — J. Sharipov, Xorazm

Yoʻq, shoir hissini boʻlmaydi aldab, Sirtdan baho berib boʻlmas kishiga. — Shukrullo, Saylanma

4. mat. Geometrik shaklning tashqi yuzi, umumiy qismi.

Shar sirti. Silindrning yon sirti. Botiq sirt. Uyurma sirt.

Fanda sirtning xususiyatlarini oʻrganuvchi butun boshli yoʻnalishlar mavjud. — Fan va turmush

5. geogr. Tizma togʻ choʻqqilari.

Agar mana shu Muzloq togʻning choʻkkalagan nor tuyaning oʻrkachiga oʻxshagan sirtiga chiqilsa, kishining koʻzi oldida bir-biriga zid ikki dunyo ochiladi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

ot 1. Arqon, chizimcha va shu kabilarning boʻyinbogʻ shaklida suriladigan va siqiladigan qilib bogʻlanadigan uchi.

Sirtmoq solmoq. Dorning sirtmogʻi.

Qari soldat dor tagidagi toʻnkalarni qimirla-tib koʻrdi, sirtmoqning tugunini sinchiklab tekshirdi. — X. Sultonov, Bir oqshom ertagi

— Rahmonqul dorga osiladigan boʻlsa, men oʻzim sirtmoq tashlab beraman, — dedi Gʻani ota. — Gʻ. Gʻulom, Mashʼal

2. koʻchma Asorat, siquv, iskanja.

Ajal sirtmogʻi.

Agar senga oʻxshaganlardan yana bir-ikkitasi boʻlsa, pokiza hayotning bulgʻalanishi, sof muhabbatning tuhmat sirtmogʻida jon berishi hech gap emas! deganimni oʻzim ham sezmay qoldim. — M. Jabborov, Sevinch yoshlari

Agar ishlari chappasidan kelsa-yu, Shayboniyxonning qopqoniga tushsalar, ajal sirtmogʻi eng avval Boburning boʻyniga tushishini hammalari bilardilar. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

sft. 1. Narsa yoki kimsaning tashqi, ustki tomoniga oid; sirtidagi, tashqi.

Binoning ichki va sirtqi tomoni. Sirtqi koʻrinish.

2. Oʻquv yurtiga qatnamay oʻqishga doir.

Sirtqi oʻqish. Sirtqi taʼlim. Institutning sirtqi boʻlimi.

Vahobjon oʻtgan yilning avgustida sirtqi institutga imtihon topshirgani Toshkentga tushgan edi. — S. Ahmad, Togʻ afsonasi

ot zool. Oʻlimtik bilan oziqlanadigan, boʻynida yoli bor, rangi yashash joyiga moslashadigan yirtqich sutemizuvchi hayvon.

Ikki sirtlon bir sirtlonning sirtin yirtar. — Maqol

Gʻazabingni yashirolmay Misli sirtlon, misli sher, Tishlaringni yovga sanchsang — Bu eng qutlugʻ, ulugʻ sheʼr. — X. Davron, Bolalikning osmoni

fl. Sirtmoq solmoq, sirtmoq solib bogʻlamoq yoki boʻgʻmoq.

Podsho aytdi: — Ingichka simdan chilvir qilinglar, halqa qilib boʻyniga solinglar, sirtmoqlab, tilla dorga ilinglar. — Erali va Sherali

fl. Sirtmoqlamoq feʼlining majhul nisbati.