Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«сезди» бўйича 148 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

19 та
сезмоқ

фл. 1. Сезги аъзолари орқали ҳис этмоқ; ташқи таъсирни туймоқ.

Совуқни сезмоқ. Ҳидни сезмоқ.

Мансурнинг илиқ қўллари пешонасини, сочини силаётганини сезиб, кафти билан юзини тўсди-ю, унсиз йиғлаб юборди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

[Гавҳарнинг] Юраги гупуллаб урар, шамолдан қулоқлари шанғиллар, тиззасининг кўзи муздай ерга тегиб турганини сал-пал сезарди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

2. Ақл-идрок билан фаҳмламоқ; кузатиш, тажриба орқали ҳис этмоқ.

Кейинги вақтларда эрининг нимадандир қаттиқ изтироб чекаётганини Розия сезиб юрибди. — С. Сиёев, Аваз

Азиза курсдош қизларнинг ғаши кела-ётганини сезган сайин ўзини ғолиб ҳисоблаб, роҳатланар эди. Ў. — Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

3. Олдиндан ҳис этмоқ, пайқамоқ, фаҳмламоқ.

Совлиқ қандайдир бир ёмонлик юз беришини сезгандек безовта маърар, икки оёғини тинмай силкитаётган қўзи томон интиларди. — С. Аҳмад, Юлдуз

Бу воқеадан хабар топган Султон Али мирзо ўлим хавфи ўзига ҳам яқинлашиб келаётганини сезди-ю, қандай қилиб бўлса ҳам қочиб қутулишнинг пайига тушди. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

4. Шундай деб ҳисобламоқ, шундай деб билмоқ; туюлмоқ.

Лекин Яраш полвон ўз уйида ўзини мусофирдек сеза бошлади. — С. Сиёев, Отлиқ аёл

Фотима бирдан қалтираб, кучсиз, дармонсиз бўлиб қолгандек сезди ўзини. — Т. Ашуров, Оқ от

Тўлиқ мақола →
сезги

от 1. Нарса ва ҳодисалардаги айрим хоссаларнинг миядаги инъикоси.

Кўриш сезгиси. Эшитиш сезгиси. Сезги аъзолари.

Сезги дунёни билишнинг биринчи босқичи ва таркибий қисмидир. Ўзме. — Сен

бугун ялпи ҳаёт куйини, Бутун сезги, ҳиссим билан тинглайман. — Ғайратий

Қалтирарсан ажиб сезгидан — Р. Парфи

2. Ақл-идрок билан ҳис этилган, фаҳмланган, пайқалган ички туйғу; фаҳм-фаросат; инстинкт.

Қандайдир узуқ-юлуқ фикрлар, кўнгилни ғаш қиладиган сезгилар уни чулғаб олди. — Ойбек, Қуёш қораймас

У оналарга хос ички бир сезги билан шунча чақалоқ орасидан ўғлининг овозини — баланд йиғисини дарров ажратиб оларди. Ў. — Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Элмуроднинг кўнглида энди чолга нисбатан бўлган ҳалиги нафрат ўчиб, унинг ўрнига аянчга ўхшаш бир сезги пайдо бўлди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Тўлиқ мақола →
сезий

от Менделеев даврий системасининг И гуруҳига мансуб кимёвий элемент, осон эрийдиган кумуш тусли юмшоқ ишқорий металл.

Шишага сезий аралаштирилганда эса у радиоактив нурланиш таъсирида хираланмайди. — Фан ва турмуш

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 19 →

Таърифлар ичида

121 та
фириб

фириб Кишини қасддан адаштириш, қўлга тушириш, алдаш; ҳийла-найранг, макр. Ишинг фириб, ҳийла экан сўзларинг, Юзинг консиз, ола экан кўзларинг. Равшан Унинг к

сезмоқ

сез Сезги аъзолари орқали ҳис этмоқ; ташқи таъсирни туймоқ. Совуқни сезмоқ. Ҳидни сезмоқ. Мансурнинг илиқ қўллари пешонасини, сочини силаётганини сезиб, кафти билан

таклиф

таклиф Муҳокама қилиш, амалга ошириш ёки қабул қилиш учун тақдим этилган фикр, масала, маслаҳат ва шу кабилар Таклиф киритмоқ. Кўпчиликнинг таклифи билан қарор қ

дод

дод унд. с. Руҳий ёки жисмоний азобга чидай олмай чиқарилган қаттиқ товуш; бақириқ, фарёд. Дод! Войдод! Кимсаной, сен ўлгунча мен ўлсам бўлмайдими, болам! А. Оби

алам-изтироб

алам-изтироб айн. Кишининг ички ҳиссиётини юзидаги ўзгаришлардан тезда пайқаб олувчи Исломхўжа қизидаги алам-изтиробнинг изларини дарҳол сезди. Ж. Шарипов, Хораз

акашакланмоқ

акашаклан Акашак бўлмоқ, тортишиб қолмоқ. [Гулнор] Оёқларининг акашаклана борганини, бутун гавдасининг тириша бошлаганини сезди. Ойбек, Танланган асарлар Тоб таш

Ҳаммасини кўриш · 121 →

Эртаклар

8 та
Эрназар билан Кимёназар
Халқ оғзаки ижоди

Эртакда отасидан сеҳрли пичоқ мерос қолган Эрназар исмли йигитнинг саргузаштлари ҳикоя қилинади. У акаларининг ҳасадидан қочиб, ўзига янги ҳаёт қуришга

Момир билан Сомир
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда шоҳнинг икки ўғли Момир ва Сомирнинг бошидан кечирган саргузаштлари, уларнинг ажралишлари ва қайта топишишлари ҳикоя қилинади. Эртак қаҳ

Қорасоч пари
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз Қорасоч пари ўзининг ақл-заковати ва сеҳрли қобилиятлари билан мамлакатни бошқаради. Унинг донолиги ва адолати туфайли мамлакат обод бўлади, аммо

Рустамзод ва Шерзод
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда камбағал бобонинг топқирлиги ва икки ўғлининг саргузаштлари орқали адолат ва бахтга эришиш ёʻлидаги синовлар тасвирланади. Ака-укалар ажралиб

Шаҳзода Асад
Халқ оғзаки ижоди

Шаҳзода Асад амакисининг ҳийласи туфайли тахтдан маҳрум бўлиб, сургун қилинади. У саргузаштлар давомида маликани қутқариб, ўзининг мардлиги ва адолатпарварл

Тадбирли бола
Халқ оғзаки ижоди

Уч ака-уканинг бойнинг хизматига кириб, унинг шартларига рози бўлиши ва кенжа ўғилнинг тадбиркорлиги туфайли бойдан ўч олиши ҳақидаги эртак. Эртак қаҳр

Ҳаммасини кўриш · 8 →