Поиск

ot 1. Harbiy yarogʻ, aslaha; jang, urush asbobi.

Otuv qurollari (miltiq, toʻp, pistolet va shu kabilar). Sovuq qurollar (qilich, xanjar, pichoq va shu kabilar). Quroli yoʻq jang qilmas. — Maqol

Polkovnik uning pulemyotini koʻzdan kechirgach, kulumsirab: — Qurolni yaxshi asrar ekansiz, — dedi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

Ular kapitanning komandasi bilan tepadagi samolyotga barcha qurollardan birdaniga, bab-baravar oʻq uzdilar. — I. Rahim, Chin muhabbat

2. Biror ishda foydalaniladigan, xizmat qiladigan har qanday asbob, moslama, KUrilma, mexanizm, mashina va shu kabilar

Yozuv qurollari. Oʻquv qurollari. Ish quroling soz boʻlsa, mashaqqating oz boʻlar. — Maqol

Qadimgi mulkdorlarning hosildor yer va bogʻlarigina emas, balki boshqa ishlab chiqarish qurollari ham endi batamom kolxozga oʻtishi lozim edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

3. koʻchma Biror maqsadga erishish, uni amalga oshirish uchun xizmat qiladigan har qanday vosita; dastak, omil.

Til kishilarning aloqa qurolidir.

Zero, oshkoralik jamiyatimiz qonunlarini buzayotgan kimsalarga qarshi qudratli qurol ekan, bu haq-da ochiqchasiga fikr yuritishga jazm etdik. — Gazetadan

fl. 1. Qurilma, qurilish insho-oti bunyod etmoq, yasamoq.

Uy qurmoq. Qasr qurmoq. Shiypon qurmoq. Toʻgʻon qurmoq. Kanal qurmoq. Saroy qurib, shahar buzma. — Maqol

Yoru doʻstlar bilan hasharlashib, binoyiday maskan qurib oldim. — M. M. Doʻst, Lolazor

2. Oʻrnatmoq.

Tandir qurmoq. Uyga eshik qurmoq.

Sattorqul akang uyini yangi turmush qildi; oqlatdi, darchaning oʻrniga deraza qurdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Bir yerdan oʻchoq qilib, oshpalov qilmoqchi boʻlib, qozonni qurdi. — Nurali

3. Tashkil etmoq, barpo qilmoq, tuzmoq.

Yangi davlat qurmoq. Yangi jamiyat qurmoq.

4. Tashkillashtirmoq.

Shirin suhbat qurib qaymoqlashaylik — Habibiy

Har qalay, Joʻravoy bilan gurung qurib, tong ottiray dedi-ku. — S. Ahmad, Yulduz

Zeriksangiz, shohona ziyofatlar quring, bazmlar yasang, ixtiyor sizda. — Oybek, Ulugʻ yoʻl

Badiuzzamon beklarini, ishbilarmon yigitlarini yigʻib, jangga hozirlanish toʻgʻrisida kengash qurdi. — Oybek, Navoiy

2. Davra; partiya, gal (baʼzi oʻyinlarda)

Mayli, ikki qur oʻynayman-da, ketaman — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi

3. Guruh, davra

Yagʻrin tashlab, yelvagay, magʻrur, beparvo, Bir qur yigitlar kelar, yengil xuddi par — Gʻ. Gʻulom

Samadlar kirib oʻtirgandan buyon uch qur yangi mehmonlar kelib ketgan — Gʻ. Gʻulom, Yodgor

sft. 1. Urush, jang qurol-yarogʻlari bilan taʼminlangan; qurol tutgan, taqqan, koʻtargan; qurollangan.

Qurolli kishi. Qurolli otliqlar.

Oq oʻtovni qurolli soqchilar qoʻriqlab turardilar. — M. Osim, Karvon yoʻllarida

2. Qurol kuchi bilan amalga oshirilgan yoki oshiriladigan.

Qurolli qoʻzgʻolon. Qurolli toʻqnashuvlar.

sft. Qurollanmagan, quroli yoʻq.

Xon qurolsiz xalqning qonini toʻkib, zoʻrlik bilan isyonni bostirdi. — J. Sharipov, Xorazm

ot Qurol-yarogʻ yasovchi usta, hunarmand.

Temirchi-yu qurolsozlarning oʻgʻil-u nabiralari ham shu kasbni davom ettirganlar. — M. Sattorov, Oʻzbek udumlari