Изоҳли луғат
· яна 1 та луғатда
фл. Қурмоқ феълининг орттирма нисбати.
Қидирув
«қурдирмоқ» бўйича 152 та натижа
Филтр
Луғат тури
Тилдан
Луғат мақолалари
151 та
Изоҳли луғат
· яна 6 та луғатда
фл. 1. Қурилма, қурилиш иншо-оти бунёд этмоқ, ясамоқ.
Уй қурмоқ. Қаср қурмоқ. Шийпон қурмоқ. Тўғон қурмоқ. Канал қурмоқ. Сарой қуриб, шаҳар бузма. — Мақол
Ёру дўстлар билан ҳашарлашиб, бинойидай маскан қуриб олдим. — М. М. Дўст, Лолазор
2. Ўрнатмоқ.
Тандир қурмоқ. Уйга эшик қурмоқ.
Сатторқул аканг уйини янги турмуш қилди; оқлатди, дарчанинг ўрнига дераза қурди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
Бир ердан ўчоқ қилиб, ошпалов қилмоқчи бўлиб, қозонни қурди. — Нурали
3. Ташкил этмоқ, барпо қилмоқ, тузмоқ.
Янги давлат қурмоқ. Янги жамият қурмоқ.
4. Ташкиллаштирмоқ.
Ширин суҳбат қуриб қаймоқлашайлик — Ҳабибий
Ҳар қалай, Жўравой билан гурунг қуриб, тонг оттирай деди-ку. — С. Аҳмад, Юлдуз
Зериксангиз, шоҳона зиёфатлар қуринг, базмлар ясанг, ихтиёр сизда. — Ойбек, Улуғ ёʻл
Бадиуззамон бекларини, ишбилармон йигитларини йиғиб, жангга ҳозирланиш тўғрисида кенгаш қурди. — Ойбек, Навоий
- Ин (ёки уя) қурмоқ 1. Ўзига яшаш жойи, макон ясамоқ, тайёрламоқ (ёввойи ҳайвон, парранда, ҳашаротлар ҳақида); Унинг ҳаромнамаклари ҳали кўп маҳкамаларда ин қурганлар. — Ойбек, Навоий
- Турмуш (ёки оила) қурмоқ Уйланиб, турмушга чиқиб, ўзаро оила тузмоқ. Севишиб, ўлдим-толдим деб турмуш қурганларни кўряпмиз, кунора уйида жанжал — Т. Ашуров, Оқ отОйим билан дадам синфдош бўлганлар. Севишиб оила қурганларини эслашади. — Ёшлик
Изоҳли луғат
· яна 2 та луғатда
:И 1 Иш-ҳаракатнинг такрорланиш сонини билдиради; марта, дафъа, топқир. . [ Ғуломжон
2. Давра; партия, гал (баъзи ўйинларда)
Майли, икки қур ўйнайман-да, кетаман — С. Нуров, Майсаларни аёз урмайди
3. Гуруҳ, давра
Яғрин ташлаб, елвагай, мағрур, бепарво, Бир қур йигитлар келар, енгил худди пар — Ғ. Ғулом
Самадлар кириб ўтиргандан буён уч қур янги меҳмонлар келиб кетган — Ғ. Ғулом, Ёдгор
Изоҳли луғат
· яна 3 та луғатда
от 1. Тақсимланадиган нарсанинг кимга тегишини, навбатни ва шу кабиларни ҳал қилиш учун ташланадиган ёки олинадиган шартли белги; шартли белгили нарса; чек.
Қура ташлаб, навбатни аниқламоқ.
Қуръага кўра, биринчи партияда оқ доналарни тож талабгори сурди. — Газетадан
2. Фол очиш, фараз билан топишда фойдаланиладиган (ишлатиладиган) нарса(лар).
Жархун мастон қуръани қўлига олиб, Чамбилдаги воқеаларни, қандай қилиб дарвозадан кириш ёʻлини ахтарди. — Нурали
Халқнинг тақдирини мунажжимларнинг қуръаларига қараб эмас, балки ақл-идрокнинг талабига кўра ҳал этмак зарур. — Уйғун ва Ҳ. Султон, Алишер Навоий
- Қуръа ташламоқ 1. Бирон-бир иш-амалнинг, ўйиннинг давраси, навбатини, бирор нарсага эгаликни қуръа орқали аниқламоқ. Кеча дастурдаги спорт турлари бўйича ўзаро учрашадиган жамоаларни аниқлаш учун қуръа ташлаш маросими бўлди. — ГазетаданНазоратчи қуръа ташлаш ёʻли билан абитуриентларни жойлаштиради. — ГазетаданБу даврда юлдузларга қараб қуръа ташлаш — астрология (илми нужум) айниқса кенг ёйилди. — ГазетаданХаёл суриб қуръа ташлайман ва бу дунё сирларидан воқиф бўламан. — Олтин бешикБу ҳақда фалакшунос Дион қуръа ташлаб: — Бу гўдак улғайиб, шоҳ бўлади ва ўз отасини ўлдиради, — деб башорат қилади. — Тафаккур
Изоҳли луғат
· яна 5 та луғатда
от Жисмоний, моддий, маънавий имконият; куч, қувват.
Эй худо, учиб юрган паррандача қурб, манзилат бермас экансан, нима учун хотин-қизларни яратдинг? — Ҳамза, Паранжи сирлари
Фақирда қурб бўлса-ю, қани энди, сендан қочиб қутулса! — Ў. Ҳотамов, Қон ва сут
- Қурби етади (ёки келади) Куч-қуввати етади; жисмоний, моддий, маънавий имконияти бор (етади). ҳамиша писанд қилмай очиб-ёпадиган бу эшик тутқичини ушлашга энди қурби етмаётганини сезди. — А. Кўчимов, ҲалқаЁш эдим, дадам раҳматлининг бундан яхшироқ сигир сотиб олишга қурби етмаслигини қаёқдан билай? — С. Анорбоев, Ҳамсуҳбатлар
Изоҳли луғат
· яна 6 та луғатда
от 1. Узун танасини эгиб-ёзиб ёки жуда кўп оёқлари воситасида судралиб юрадиган умуртқасиз майда жонивор.
Кўк қурт.
2. Баъзи ҳашаротлар, майда организмлар номи таркибига киради, масалан,
шиллиқ қурт, эшак қурт.
3. Баъзи ҳашаротларнинг тухумидан юзага келадиган ғумбак.
Олма қурти. Кўсак қурти.
Майиз билан ўрикни бир оз қурт еган бўлса ҳам, пок-покиза уриб кетишибди, азаматлар. — Ҳамза, Бой ила хизматчи
4. Асосан тут барги билан боқиладиган, етилиб пилла ўрайдиган шундай ғумбак.
Курт боқмоқ. Курт тутмоқ.
Ўтган йил баҳорда қуртга барг кесгани тутга чиқ-дим. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
- Миясига қурт тушмоқ Мияси айнимоқ. Лекин буларнинг юзтасини қўшиб боғласанг, битта саржин бўлмайди. Шунчаки қўғирчоқлар, димоғи шишган пистафуруш билан миясига қурт тушган ғўзафуруш чол М. М. — Дўст, Лолазор
- Товонига (ёки оёғига, пайтавасига) қурт тушмоқ Безовта бўлиб, бирор нарса ҳаракатига тушмоқ. Ўзлари ёʻл излаб, товонларига қурт тушиб қолсин. Улар ҳали Ортиқнинг совунига кир ювишмабди. — М. Мансуров, Ёмби
Таърифлар ичида
1 тақурдиртир Қурдирмоқ феълининг орттирма нисбати.