Qidiruv

fl. 1. Quchogʻiga olmoq; quchoqlamoq.

Oyxon chaqqon borib, uning belidan quchdi — A. Muxtor, Kumush tola

Roʻparasida oʻn besh kunlik oydek boʻlib sevgilisi tursa-yu, uni qucha olmasa. — T. Ashurov, Oq ot

Yashiray deb koʻzda yoshini, Quchib oldi qizning boshini. — E. Rahim

2. koʻchma Oʻrab, qamrab olmoq; qoplamoq, chulgʻamoq.

Uch qadrdon, shoʻx opa-singil Zulmat quchgan qora oʻrmonda — X. Davron, Qaqnus

Oh, u damlar! Eslasam, qalbimni quvonch, ruhimni shodlik quchadi. — M. Jabborov, Sevinch ishlari

Qanot yozgan izgʻiriq Quchar yupun tanlarni. — Gʻayratiy

3. Erishmoq, qozonmoq.

Gʻalaba quchmoq.

Paxtakor diyorimiz katta zafar quchdi. Ulkan oq oltin karvoni marraga yetdi. — A. Dadaboyev, Qutlaymiz

Yillarki, shon quchgan har bir lahzasi, Har biri asrdan vazmin, mazmundor. — E. Rahim

ot 1. Ikki qoʻlning old qismini birlashtirib, oraligʻiga biror shaxs yoki narsa olinadigan (olingan) holat.

Shahzodaxon Olchinbekning quchogʻidan zoʻrgʻa sugʻurilib chiqib oldi. — K. Yashin, Hamza

Toʻlan siltanib, Yoʻldoshning quchogʻidan chiqishga urindi. Yoʻldosh Toʻlanga yopishib olib, hamon yalinyapti. — S. Siyoyev, Avaz

Tizzasini quchogʻidan qoʻyib yuborib, unga intildi. — S. Ahmad, Ufq

2. koʻchma Poet. Ogʻush, bagʻir. Tabiat quchogʻida yayramoq. Bola uyqu quchogʻida. U shirin xayollar quchogʻidan chiqolmas edi.

— Koshkiydi qishlogʻimizga kelsang, — dedi Komil kulib. — Bizda xalq doktorni juda izzat qiladi. Agar Toshkent quchogʻidan ayrila bilsang. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar

Mana, siz, farzandlarim, Yoshligingiz zabardast. Maktab — ilm quchogʻida Oʻsasiz oʻqib, yayrab. — Q. Muhammadiy

Suvonjon eshikni kuch bilan ochib, oʻzini boʻronning quchogʻiga otdi. — S. Anorboyev, Oqsoy

3. Quchoqqa sigʻadigan oʻlchov miqdorni bildiradi (odatda, son-miqdor bildiruvchi soʻzlar bilan, shuningdek, takror holda — quchoq-quchoq kabi qoʻllanadi).

Ikki quchoq oʻtni oxurlarga tashladi. Quchoq-quchoq matolar.

U bir quchoq oʻtin terib kelganida, Sultonov yuzlari oppoq oqarganicha, choʻzilib yotar edi. — M. Mansurov, Yombi

Bir ozdan keyin komissar uni chaqirib, bir quchoq xat topshirdi. — I. Rahim, Chin muhabbat

fl. Quchmoq feʼlining birgalik nisbati.

qusshılıq

fl. 1. Quchogʻiga olmoq; quchmoq.

Quchoqlasang, quchogʻingda toʻlib tursin. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Men hozirgina terilgan lolalarni quchoqlab, oʻrnimdan turdim. — Gul-dasta

U hoʻng-hoʻng yigʻlar, otasining oyoqlarini quchoqlab yalinardi. — K. Yashin, Hamza

Soʻzamol yigit Otamurodning yelkasiga qoqib, yana belidan quchoqlab, dast koʻtarib, yerga qoʻydi. — M. Mansurov, Yombi

Toʻlqin Gʻani otaning yelkasiga yopishib, boʻynidan mahkam quchoqlab oldi. — H. Gʻulom, Mashʼal

2. Umuman, ikki qoʻl orasiga olib va bagʻir berib, mahkam ushlamoq, yopishmoq.

Daraxtni quchoqlab olmoq.

Tursunboy qamish kapa oldida tizzasini quchoqlab, darvesh qiyofasida oʻtirardi. — S. Ahmad, Ufq

Bechora ona chidolmadi, qabrni quchoqlab, uvvos tortdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

fl. Quchoqlamoq feʼlining orttirma nisbati.