Поиск

Qayta tiklanuvchi energiya manbalari

ot tar. Koʻpchilik Sharq mamlakatlarida, jumladan Movarounnahrda oʻrta asrlarda katta, alohida xizmatlar uchun hukmdor tomonidan inʼom qilingan chek yer.

ot 1. Yuz berib turuvchi voqea-hodisa, narsalarning asrlar, yillar, soatlar, minutlar va shu kabilar bilan oʻlchanadigan davomiyligi, shunday oʻlchov belgisiga ega boʻlgan obyektiv hodisa.

Vaqt gʻoyat imillab oʻtardi. Hamma xavotirlanib bezovta boʻla boshladi. — K. Yashin, Hamza

Lekin vaqt oʻz ishini qildi — oyni gʻarb ufqidan tortib kirib ketdi. Demak, tong otdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

2. Shu obyektiv hodisaning minut, soat, kun, yil va shu kabilar bilan almashinuvidagi oraligʻi, qismi, boʻlagi.

Bayramlardagina kiyadigan, boshqa vaqtlarda chamadonida avaylab saqlaydigan oq surp koʻylagini kiydi. — S. Karomatov, Oltin qum

Biz bularning yoshida oʻqishni bilardik. Boʻsh vaqtlarni jamoat ishiga sarflardik. Oʻ. — Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Otabek keyingi vaqtlarda savdoga yurishni tark qilib qoʻygani uchun, Hasanali ishsiz qolgan. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

3. Soat, kun, oy, yil va shu kabilarning uzluksiz izchil almashuvida biror maqsad uchun belgilangan yoki biror maqsad uchun foydalanilishi mumkin boʻlgan muddat oraligʻi; fursat.

Vaqtni qoʻldan bermoq. Vaqtdan yutmoq. Vaqtdan toʻgʻri foydalanmoq. Vaq-ting ketdi — naqding ketdi. — Maqol

Uning ovozini eshitib, qoʻni-qoʻshnilar yigʻila boshlashdi. Vaqtni boy berish mumkin emasdi. — K. Yashin, Hamza

boshingizni ikki qilish uchun, albatta, vaqt yetgandir, deb oʻylayman. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Vaqt oʻtdi, biz ozchilikmiz. K. Yashin. — Hamza

Vaqtingiz boʻlsa, birpas gaplashaylik. — S. Ahmad, Yulduz

4. Vaqtning biror narsa, ish-mashgʻulot uchun belgilangan, ajratilgan boʻlagi; muddat.

Masalani toʻgʻri yechdi-yu, oqqa koʻchira-yotganida, vaqti tugab qoldi. Oʻ. — Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Tanaffus vaqtida hamma mukofotlanganlarni, mukofotlanganlar esa

bir-birlarini tabriklab, zal va foyelar gʻovur boʻlib ketdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

Suhbatimiz shu yerga yetganda soqchi kirib, vaqtlaring tugadi, deya ogohlantirib qoʻydi. — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati

5. Obyektiv oʻtuvchi vaqtning maʼlum ijtimoiy hodisa, holatlar bilan bogʻliq, ular bilan kechgan boʻlagi; zamon, davr.

Quldorlik vaqtida. Moʻgʻumar hukmronligi vaqtida.

Chor hukumat vaqtidagi qulligingni oʻylasang. — Hamza

6. Obyektiv tarzda kechuvchi zamon, davrning, kishi hayotining maʼlum, aniq bir boʻlagi, nuqtasi, oraligʻi.

Vaqt kech boʻlib qoldi. Bolalik vaqti. Yoshlik vaqti. Yoz vaqti. Namoz vaqti. Ertalab Qoʻqondan chiqsa, asr vaqtlarida Margʻilonga kiradir — A. Qodiriy Oʻtgan kunlar

Vaqt peshindan oʻtgan, koʻk yuzida quyosh charaqlab turardi. — S. Karomatov, Oltin qum

qizlik vaqtida Nuri ularning kulbasiga juda oz chiqar edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

7. fls. Borliqning, makon kabi, obyektiv real shakli, materiyaning yashash shakllaridan biri.

Nisbiylik nazariyasi — materiya mavjud boʻladigan fazo va vaqt nazariyasidir. — Fan va turmush

sft. Sergoʻsht, ammo pishiq.

Miqti yigit.

Husayn Boyqaro belidan yuqorisi kengayib borgan qabariq koʻkrakli, miqti gavdali edi. — Oybek, Navoiy

ot 1. Makon yoki fazodagi maʼlum bir oʻrin; punkt.

Bir nuqtaga tikilib qolmoq.

Har vaqtdagidan koʻrkamroq, tiniqroq koʻringan toʻlin oy samoning bir nuqtasida qotgan kabi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Darak gap va tinch ohang bilan aytiladigan undov gap oxirida, shuningdek, shartli qisqartmalarda qoʻllanadigan tinish belgisi .

3. “.“ Nota yozuvi, geografik xarita, plan kabilarda biror narsaning shartli ifodasi boʻlgan belgi

Shaharning planini keltirib berdi va dorilfununga boradigan tramvay yoʻlini qizil siyoh bilan chizib, tushiladigan yerlarga qizil nuqtalar qoʻydi. — A. Qahhor, Sarob

4. Maʼlum bir tarmoqli tizimda biror tarmoq, narsa oʻrnashgan joy, punkt.

Pulemyot nuqtasi. Savdo tarmoqlarining nuqtalari.

Artilleriya xuddi roʻparadan otganday dushman okoplarini, oʻt ochish nuqtalarini birin-ketin tor-mor qilmoqda edi. — A. Qahhor, Oltin yulduz.

5. Matematikada, mexanikada, fizikada oʻlchovi yoʻq punkt, oʻrin, kesmalar chegarasi.

A nuqta bilan B nuqta orasi. Toʻgʻri chiziqlarning kesishgan nuqtasi.

6. fiz. Moddaning bir holatdan ikkinchi holatga oʻtish payti, chegarasi (harorat bilan bogʻliq).

Qaynash nuqtasi, Muzlash nuqtasi. Erish nuqtasi.

7. Voqea, hodisa, ijtimoiy taraqqiyot va shu kabilar jarayonlarda maʼlum bir payt, chegara.

sft. 1. Odatdagi, belgilangan vaqtdan ilgari, vaqt-soati yetmasdan.

Bevaqt oʻlim.

Qurbon ota yana necha yillar eshonning xizmatida boʻlib, bevaqt kuchdan qoldi. — A. Qahhor, Toʻy

Qodir olloh, sen bilasan holimni, Dono egam, bevaqt berma oʻlimni. — Malikayi ayyor

2. Noqulay, nomatlub vaqtda; bemavrid.

Bevaqt kelib, sizlarni yoʻldan toʻxtat-dimmi? — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Mansur bevaqt kirganidan xijolat chekib, hamon eshik orqasida turardi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

3. Kech tunda; bemahal.

Bevaqt yoʻl yurma.

Bevaqt boʻlib qolganidan oʻsha yerda tunab qoladigan boʻlishdi. — S. Ahmad