Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«қотир» бўйича 40 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

19 та
қўтир

от 1. Баданда пуфакчалар ҳосил қилиб, қаттиқ қичиштирадиган юқумли тери касаллиги.

Тиқилинч ва ифлос жойларда, ётоқларда яшовчи кишилар турли терлама, қўтир ва бошқа шунга ўхшаш юқумли касалликларга дучор бўладилар. — Н. Исмоилов, Касалларни парвариш қилиш

2. Шундай касалликка ёʻлиққан.

Қўтир бола. Қўтир эчки.

Писмиқ, эгасидан хўп калтак еб, яна билтанглаб қолган қўтир итдек, эгилиб-букилиб, ерга сирпангандек бўлиб инқиллади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Тўлиқ мақола →
қотмоқ

фл. 1. Нами, суви қочиб, қаттиқ ҳолга келмоқ, қаттиқ бўлмоқ; зид. юмшамоқ.

Алебастр тез қотади. Елим қуриб, қотиб қолибди. Қотган нон. Хамир тошдек қотибди.

Улар ўз қадамларининг тарашадай қотган ер билан уришиб тарақлашидан бўлак шарпа эшитмасдилар. — П. Турсун, Ўқитувчи

— Хизмат ҳақини аллақачон олганмиз, — деди куракчасидаги қотиб қолган лойни тозаларкан. — Н. Аминов, Суварак

2. Қимирлаш, ҳаракатланиш хусусиятини ёʻқотмоқ (тана аъзолари ҳақида).

Гардани қотмоқ.

Эрталабки гимнастика шалпайиш ва қотиб қолганликни ёʻқотади, қон айланишини тезлаштиради — Газетадан

Кела-келгунча машинада ўтиравериб, бели қотиб кетган Ҳожимурод у ёқ-бу ёққа юриб, чигилини ёзмоқчи бўлди. — С. Аҳмад, Жимжитлик

3. Қўрқув, ҳайрат ва бошқалар сабаб билан ҳаракатини тўхтатиб, қимир этмаган ҳолда бўлмоқ.

У на юришини, на юрмасини билмай, жойида тек қотди. — М. Ҳазратқулов, Журъат

Саратонда муаллақ қотган ҳаво ғубори шабнам билан яна ўз онаси — тупроқ оғушига оҳиста чўкди. — Саодат

Охунд билан қори бошлари ерга теггудек бўлиб, таъзимда қотган эдилар. — С. Сиёев, Аваз

4. Ҳаракациз, ривожланишсиз ҳолда бўлмоқ.

Адабиёт қотиб қолган нарса эмас.

У эски, сунъий ёʻлдан юрган, шеърда қотиб қолган, ҳозирги ҳаёт маъносини тушунмайдиган қалбаки шоирларга қамчин сола бошлади. — Ойбек, Нур қидириб

Бу домла [Салимхон Обидий] қотиб қолган одам., профессор унвонини ўша вақтда олиб қолди-ю, йигирма йилдан буён ҳеч нима қилгани ёʻқ. — Мирмуҳсин, Умид

5. Қаттиқ совқотмоқ, тўнгмоқ, музламоқ.

Совуқдан боланинг оёқ-қўли қотиб кетибди.

Қотиб ўласанми, ҳароми, исинмасанг нима қилади? — Ойдин, Ҳазил эмиш

6. Пишиқмоқ, чиниқмоқ.

Унинг тани қуёшда қорайди, мускуллари қотди.

7. Тўхтовсиз, қаттиқ кулмоқ ёки йиғламоқ.

Унинг гапига роса қотдик. Бола қотиб-қотиб йиғлар эди.

Алексей ва Элмурод унинг ҳикоясини ҳузур қилиб тинглаб, кула-кула қотдилар. — П. Турсун, Ўқитувчи

Бобом кулгидан қотиб қолади. — Ойбек, Болалик

8. Қаттиқ уйқуга кетмоқ; донг қотмоқ.

бизнинг қисм командири меҳмондорчиликдан саҳар пайтида келиб, қотиб қолган экан. — Т. Рустамов, Мангу жасорат

9. Аралаштирмоқ, қориштирмоқ, қормоқ.

Бориб кирсам майдонга, Аччиғим тарқацам, деб. Душманларнинг қонини Бўз тупроққа қоцам, деб. — Равшан

10. Жуда озмоқ, ориқламоқ.

Болам бечорани тинч қўясанми, ёʻқми? Еган-ичгани татимай, кундан-кунга турнадек қотиб кетяпти ўзи. — О. Ҳусанов, Най

  • Бети қотмоқ Сўкаверсанг, бети қотар, Ураверсанг, эти қотар. — Мақол
  • Боши (ёки мияси) қотмоқ
  • Гап (ёки сўз) қотмоқ
  • Дийдаси қотмоқ Бу хил аламзадаларни кўравериб, дийдаси қотиб кетган собиқ милиционер Сайрамов: — Энди кўп ҳам ўйламанг, Баширжон ука, — деди. — Н. Аминов, Қаҳқаҳа
  • Донг қотмоқ
  • Суяги қотмоқ (ёки қотган) 1. Суяги пишиқ (қаттиқ) ҳолга келмоқ; ўзини тута оладиган бўлмоқ. Суяги қотмаган бола;Суяги пахтачиликда қотган.Толиб ака суяги журналда қотган тажрибали ходим. — Ф. Мусажонов, ҲимматСуяги савдогарчиликда қотган бой, олтмишлардан ошганига қарамай, йигитларга ўхшаб кетадиган қиёфаси бор эди. — Ёшлик
  • Тери қотмоқ Терлашдан тўхтамоқ ва мавжуд терлари қуримоқ. Зулфиқор баданидаги терлар қотиши билан яна тўнкани юмалата бошлади. — Мирмуҳсин, МеъморУнинг пешонасидаги реза-реза терлар ҳали қотганича ёʻқ. — Газетадан
  • Тили қотган Тили гапга келмайдиган, айланмайдиган бўлиб қолган. Одамнинг ёши ўтиб, тили қотиб қолгандан кейин ўқий олмайди, деган гапга ишониб юрар эдик — П. Турсун, Ўқитувчи
  • Тун қотмоқ Тун бўйи ухламаслик, ухламай тонг оттирмоқ. Гапи адо бўлмайдиган балога ёʻлиқдик, ўзимиз тун қотиб, ёʻл юриб келиб эдик. — Алпомиш
  • Энсаси қотмоқ
  • Ҳаром қотмоқ
Тўлиқ мақола →
қотирмоқ

фл. 1. Қотмоқ феълининг орттирма нисбати.

Нон қотирмоқ. Совуққа қотирмоқ.

Гўштни, пиширмай, қотирмай, учаламиз еб бўлдик. — Эртаклар

Гоҳо тоғ томондан қуруқ ва аччиқ изғирин эсар ва қуёшда шилта бўла бошлаган қишлоқ кўчаларини даранглатиб қотириб ташлар эди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Ёмғир ерни қотириб, захлатиб қўйди. — Ўзбекистон қўриқлари

2. Ўрнига келтириб ижро этмоқ, жуда яхши бажармоқ, қойил қилмоқ; ўринлатмоқ, дўндирмоқ, бопламоқ.

Ишни қотирмоқ. Гапни қотирмоқ.

Фелетонингизни ўқидим. Жуда қотирибсиз! — О. Ёқубов, Бир фелетон қиссаси

Уч жойга қотириб уй-жой қурдим — Муштум

Мен ундай қилдим, мен бундай қилдим, қотирдим, дўндирдим, деб осмондан келади. — А. Муҳиддин, Чап чўнтак

  • Бош қотирмоқ Ҳозир Аширмат бу ҳодисанинг маъносини, сабабини топмоқ учун анча бош қотирди. — Ойбек, Олтин водийдан шабадаларУнда математик формулалар билан бош қотирмай, маза қилиб юраверади. Қойил! — О. Мўминов, Хиёбондаги уч учрашув
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 19 →

Эртаклар

10 та
Эрназар билан Кимёназар
Халқ оғзаки ижоди

Эртакда отасидан сеҳрли пичоқ мерос қолган Эрназар исмли йигитнинг саргузаштлари ҳикоя қилинади. У акаларининг ҳасадидан қочиб, ўзига янги ҳаёт қуришга

Фойдали ёлғон
Халқ оғзаки ижоди

Очликдан қийналган чол ўғрилик қилишга мажбур бўлади. Болалари гўшт еганини билиб қолмаслик учун чол ва кампир фойдали ёлғон ишлатишади.

Ҳасан ва Ҳусан
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда икки ака-ука, Ҳасан ва Ҳусан, саргузаштларга бой ҳаёт кечириб, турли мамлакатларда қаҳрамонлик кўрсатади. Улар ўзларининг жасорати ва топқирлиги

Жонон пиёла
Халқ оғзаки ижоди

Қўқон подшосининг қимматбаҳо пиёласи синиб қолади ва уни тузатишга ҳеч ким қодир бўлмайди. Фақатгина бир кал шогирд ўзининг ақл-заковати билан бу муаммо

Моҳистара
Халқ оғзаки ижоди

Шаҳзода Шавкат сирли кийикни қувиб, ўзга оламга тушиб қолади ва у ерда паризод Моҳистарага ошиқ бўлади. Бу саргузашт унинг ҳаётини бутунлай ўзгартириб

Олтмиш оғиз ёлғон гап
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда бир подшоҳ қизини олтмиш оғиз ёлғон гапира оладиган одамга беришини э'лон қилади. Кал исмли йигит бу шартни бажариб, подшоҳнинг иккинчи с

Ҳаммасини кўриш · 10 →

Шева материаллари

11 та
кува
Фарғона вилояти · кува

оёқ кийими тикувчилар чармни уриб қотириш учун ишлатадиган асбоб.

нäсак
Хоразм вилояти · панжа қотиргич

панжага қўйиладиган қаттиқ нарса (чарм, картон)

қотир
Қорақалпоғистон Республикаси · чўтир
қотир бўрак
Қорақалпоғистон Республикаси · қийма ва тухум солиб пиширилган таом
қотирма
Жиззах вилояти · нон

қозонда ёғсиз пиширилган нон

қотирма
Қашқадарё вилояти · нон

қозонда ёғсиз пиширилган нон

Ҳаммасини кўриш · 11 →