fl. 1. Qora tusga kirmoq; qora rang olmoq (
Oq kishmish, qora kishmish, Kishmish qorayib pishmish. — Qoʻshiqlar
Tutab yotgan tutundan gʻorga kiraverishdagi toshlar qorayib ketgan. — Mirmuhsin, Meʼmor
Shox-shabbalari uchgan, yongʻindan qoraygan oʻrmonlar tuman orasida vahim bir sukut saqlardi. — Oybek, Quyosh qoraymas
2. Qoraga moyil, toʻq rang olmoq (
Yoʻlchi quyosh va dala shamoli bilan bir oz qoraygan. — Oybek, Tanlangan asarlar
Xolmatjon suvsizlikdan qorayib ketgan bir tup niholni sugʻurib olmoqchi edi, ildizi bilan chiqmay, boʻgʻzidan uzildi. — S. Ahmad, Ufq
3. Ifloslantiradigan narsalar qoplab, oʻz tiniqligi, toza rangini yoʻqotmoq; xira, kir tusga kirmoq.
Joʻravoy avvaliga pinagini buzmaydi, qorayib ketgan doʻppisini boshidan olib, kaftiga bir uradi-da, qayta kiyadi. — Gazetadan
Ovqat pishdi. Qozonning rangi chiqib qoraygan goʻjaga qatiq ham rang kirgizolmadi. — A. Qahhor, Anor
Yaxshiyamki osmon bor — yerdan koʻtarilgan qancha-qancha gʻuborlarni yutgani bilan qorayib ketmaydi. — Mirmuhsin, Topilgan husn
4. Qorongʻilik bilan qoplanmoq; qorongʻilashmoq.
Quyosh bota boshlar gavjum qirlarga Qoraya-qoraya toʻshalar oqshom. — A. Oripov, Yurtim shamoli
Ertasi atrof qorayarkan, Jondor vagonchini oʻz pinjiga olib, suhbatga joʻnadi. — Oybek, Tanlangan asarlar
5. Boshqa narsalardan ajralib yoki gʻira-shira koʻrinmoq, sharpasi koʻrinmoq.
Chodir yonida soyadek qorayib turgan kishi oldida toʻxtab, engashib, uning betiga qaradi. — S. Ahmad, Ufq
ikki tomondagi togʻ choʻqqilari osmon sathida elas-elas qorayib koʻrinar edi. — O. Yoqubov, Izlayman