«qoqtirmoq» boʻyicha 36 ta natija
fl. Qoqmoq feʼlining orttirma nisbati.
fl. 1. Zarb bilan kiritmoq (qoziq, mix kabilar haqida).
Yerga qoziq qoqmoq. Yogʻochga mix qoqmoq. || Ungur chuqurlashgan sari qoziqlar shu zaylda qoqib borilsa, yoʻldan adashmaymiz. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
[Unsin] Ichkari uyda oʻtirib, mahsilarga shon qoqadi, shondan tushiradi, pardozlaydi, qoragul, lok surkaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar
2. Mixlab yopishtirmoq, mahkamlamoq.
Pol qoqmoq. Otga taqa qoqmoq. Tomga tunuka qoqmoq.
Nima uchun devorlarga gilam qoqmadinglar? — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Nima boʻldi-yu, hech kim bilan kengashmay pravleniyening eshigiga shunday bir eʼlonnoma qoqib qoʻydi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
3. Urib ovoz chiqarmoq, taqillatmoq, dukullatmoq.
Hamma uxlaganda, u mullavachchaning hujrasini qattiqroq qoqsangiz, hammasini koʻrasiz. — J. Sharipov, Xorazm
Samandarov qalamning orqasi bilan stolni qoqib, gʻovurni bosdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
[Sharofat] Uyning narigi devorini qoqib, qoʻshnini chaqirish uchun oʻrnidan arang turdi. — H. Ziyoxonova, Arzanda
4. Yelkaga yoki orqaga kaft bilan sekingina urmoq, shappatilamoq.
Kerishayotgan jangchining yelkasiga panjasi bilan qoqib: — Ketdikmi, Dehqonboy! — dedi oʻzbek tilida bir jangchi. — N. Safarov, Jangchi shoir
Bobom meni qattiq quchib, qoʻli bilan orqamni bir-ikki qoqadi, tagʻin ishga tutinadi. — Oybek, Bolalik
5. Urib, chertib, silkitib va boshqalar yoʻl bilan ichidagi, ustidagi narsani tushirmoq, shu yoʻl bilan tozalamoq.
Gilamning changini qoqmoq. Iliq qoqmoq. Burnini qoqmoq. Dasturxonni qoqmoq. Kiyimlarni qoqmoq. Telpakning qorini qoqmoq.
U etakka ilashib qolgan paxtalarni qoqayotganda, boshidagi chopon birdan sirgʻalib, tushib ketdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Imom, toʻpolonda boshidan tushib, tuproqqa qorishgan sallasini qoqib-qoqib, qaytadan oʻrarkan, oʻz qavmiga vaʼz-nasihat qildi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Siz kelguningizcha, men koʻrpachalaringizni qoqib, supurib qoʻyaman. — Mirmuhsin, Meʼmor
6. Urib yoki silkib, mevalarni tushirmoq.
Jiyda qoqmoq. Olma qoqmoq. Shaftoli qoqmoq.
Salomatning onasi ellikboshining bogʻidagi azim tup yongʻogʻini qoqayotganda, yiqilib yotib qoldi. — S. Ahmad, Hukm
Men sizga aytsam, bahorda gul terib, kuzda oʻrik qoqib berib, koʻnglini olib yurdim. — P. Tursun, Oʻqituvchi
7. Biror aʼzoni silkitmoq, qimirlatmoq.
Qoshini qoqmoq. Qanot qoqmoq.
Shakar buvi belini ushlab, kiftini qoqqancha bobilladi. — H. Nazir, Tomosha
Rais darrov oʻrnidan turdi, bir qoʻlini orqasiga qoʻyib, ikkinchi qoʻlini boshi uzra kamalak qilib, ikki-uch yelka qoqdi-da, shunday yoʻgʻon gavdali boʻlishiga qaramasdan, bedanaday yoʻrgʻaladi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
8. koʻchma Holdan toydirmoq, toliqtirmoq.
— Yur biznikiga, — taklif etdi rais, — andak dam ol, birga ovqatlanaylik, mashina kishini qoqib qoʻyadi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar
Yoʻl qoqib, oʻzi adoyi tamom boʻlgan-u, ketidagi Zulxumordan nomus qilganidan ham yoʻldan qolmay chidab boradi. — M. Mansurov, Yombi
Kecha meni ot qoqqan ekan, oʻrnimga kirishim bilan qotib uxlabman. — A. Qodiriy, Uloqsa
9. etn. Qoqim qilmoq, qoqim qilib davolamoq.
Hakka kelib choʻqisin, Mulla kelib oʻqisin, Qoqimchi kelib qoqsin, Koʻzing suv boʻlib oqsin. — Folklor
QOQ ' sira nami qolmagan', ' qurigan'; 1 juda oriq'. Q o q choʻgirtaklarning kerosin sepgandai chitir—chitir etib yonishi qiziq tuyildi (Hakim Nazir). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu sifat asli qaq tarzida talaffuz qilingan (Devon, II, 326); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga al— mashgan: qaq > qâq
1. Juda ham quruq, qurigan, sira ham nami qolmagan
Qoq non. Qoq quruqoʻtin
Amma.. qoq goʻsht olib tushib, oʻchoqqa oʻt yoqdi — S. Anorboyev, Mehr
Qoq choʻkirtaklarning kerosin sepganday chitir-chitir etib yonishi qiziq tuyuldi — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar
Oʻrtadagi devorni buzib, qoq kesagini toklarning tagiga solishibdi — S. Ahmad, Tuynuk
2. Juda oriq, etsiz, terisi suyagiga yopishgan
Elgeldi uning qora tayoqni mahkam changallagan qoq qoʻllariga tikilib, orqaga tisarilmoqchi edi — A. Muxtor, Qoraqalpoq qissasi
Uning yonida oʻrta boʻyli, qoq gavdali — oriq, tusi qoramtil.. ikkinchi odam bor edi — S. Ayniy, Esdaliklar
3. koʻchma Hech narsasi yoʻq; quruq. /
Yoʻlchi:] Men chiqqanimda, uy qoq edi: na bir siqim un, na bir qoshiq moy — Oybek, Tanlangan asarlar
Choʻntagi qoq boʻlgan Abdulla aka oʻzicha, "eh diyonatsiz, aqalli tiyinini ham qoldirmabdi-ya", deb uni eshikkacha kuzatib qoʻydi — S. Iskandarov, Tovlamachi
4. Naq oʻrtasidan; teng
Agar muruvvat qilsanglar, jilla boʻlmasa, bu yilcha mevalarni qoq boʻlasizlar- — Oybek, Tanlangan asarlar
Oʻzi topgan "kapsan" va "choʻtal"-larning qoq yarmini boshliqlarga beradi — "Mushtum"
5. shv. Quritib olingan; quritilgan (baʼzi meva, poliz mahsulotlari haqida)
Sutli goʻja ichib, qoq oʻrik bilan jiyda-piyda yeb, qishni chiqardik — S. Siyoyev, Yorugʻlik
ot Qurigan, quritilgan meva, goʻsht va shu kabilar (ularni uzoq muddat saqlash usullaridan biri).
Olma qoqi. Shaftoli qoqi. Qoqi solmoq. Qoqi qilmoq.
[Tabib] Non qoqisi yeb, quyuq famil choy ichish lozimligini aytdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
Ular tugunlarini yechishdi, qovun qoqi va goʻsht qoqilarni oʻrtaga qoʻyishdi. — Gʻ. Gʻulom, Shum bola
Kokand.
oʻzbekchakam, boʻshruschaмалоinglizchalittle
Qoqur boldï qadyu sewinči tolu Qaygʻusi kamaydi, sevinchi koʻpaydi – У него стало мало горя и много радости–He had little grief and much yoy
