«қопар» бўйича 44 та натижа: Изоҳли
фл. 1. Тишлаб олмоқ, тишламоқ (ит, туя ҳақида).
Итни қопмас деб бўлмас. — Мақол
Ит қутурса, эгасини қопади. — Мақол
— Э, юраверинг, қопмайди! — деди орқада келаётган Тожибой. — П. Турсун, Ўқитувчи
2. шв. Тишламоқ.
Не бедовлар жазосини топади, Бир нечаси ағнаб, қумни қопади. — Алпомиш
3. кўчма Жеркиб, уришиб гапирмоқ, дағал гап қилиб, дилни оғритмоқ.
Яхши топиб гапирар, ёмон қопиб (гапирар). — Мақол
— Давлатбахт қани? Нега у келмади? -қопиб гапирди Оллоёр. — Ойбек, Навоий
ҚОП ' нарса солиш учун махсус тайёрланган, халтадан катта, қанордан кичик буюм'. Семиз йигит бир қ о п ёнғоқдай шалдир—шулдур, очиққина эди (Ҳаким Назир). Қадимги туркий тилда 'меш\ 'санач', ғилоф', ' жилд' каби анча кенг маънони англатган бу от асли қап тарзида талаффуз қилинган (Девон, ИИИ, 160); ўзбек тилида а унлиси â унлисига алмашган: қап > қâп. Маънода торайиш воқе бўлиб, ҳозир бу сўз фақат хал— тадан катта, қанордан кичик буюмнигина билдиради
1. Сочилувчан нарсалар солиб қўйиладиган, мата, чипта ва шу кабилардан тикилган, халтадан катта, қанордан кичик рўзғор буюми
Каноп қоп. Чипта коп. Қоғоз коп
2. Қанор коп. Бўш коп тик турмас. Мақол
-Мен сизларга.. мана бу совғаларни олиб келувдим, — деди қопни кўрсатиб — Р. Файзий, Сен етим эмассан
қопнинг оғзини очиб, элакка ҳовучлаб ун солди, копнинг оғзини яна бураб кўйди — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
3. Бир қоп ёнғоқ қ. ёнғоқ
сфт. 1. Бичими келишмаган; беўхшов, бесўнақай; дағал.
Қўпол этик. Қўпол кийим.
Унинг тарвақайлаган қўпол, яланғоч шохлари ҳовлининг у бурчагидан бу бурчагига етади. — Ойбек, Танланган асарлар
Тахтадан қўполгина қилиб ясалган узун столга қизил мато ёзилган. — Ҳ. Ғулом, Машъал
2. Кишига қаттиқ тегадиган, кишини ранжитадиган; дағал, қўрс, тунд, ёқимсиз.
Қўпол муомала. Қўпол сўз. Қўпол қилиқ. Қўпол ҳаракат. Қўпол ҳазил. Қўпол гапирмоқ.
Раиснинг қўпол эътирозини эшитиб турган Бекбўта, қони қайнаб кетди шекилли, ўзини тутолмай, кескин гапирди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли
Маориф мудири Хизиров унинг [Элмуроднинг] таъбига қарши, томдан тараша тушгандай, қўпол жавоб қилди. — П. Турсун, Ўқитувчи
Мен ҳам сенга эски бир мақолни айтишим мумкин эди. Лекин жуда қўпол бўлганидан, айтишга тилим бормайди. — П. Турсун, Ўқитувчи
3. Шундай белги-хусусиятга эга бўлган шахс ҳақида.
Юзбоши Абдуллабек ўлгудай қўпол одам., бу одамни қаранглар, қандай хушфеъл. — Мирмуҳсин, Меъмор
Мени дағал десанг, тан бераман. Қўпол десанг, бўйнимга оламан. — Уйғун, Қалтис ҳазил
4. Оқлаб, кечириб ёки тузатиб бўлмайдиган.
Қўпол хато. Бошқаларнинг ички ишларига қўпол равишда аралашиш.
[Унинг] Бу қўпол гуноҳини тасодифан чиққан хайрли натижасига бағишлаш, бундан келин шундай хато қилса, қаттиқ жазо кўришини унга тушунтириш керак. — С. Айний, Қуллар
от эск. Дарвоза.
Шаҳар қопқаси.
Ўзингни камситма, Тошкентнинг ўн икки қопқасига борилса, кимнинг ери — Қурбон-ҳожининг ери-ку! — Ойбек, Танланган асарлар
Кўкнинг қопқаси қоққан соатда, Қуёш кўз уқалаб уйғонар эди. — Ғ. Ғулом
от 1. Бирор нарсани сиртдан ўраб, қоплаб турган нарса.
Қор қоплами.
Ҳайвонларнинг ранги деганда, жун қопламининг ранги тушунилади. — Н. Мавлонов, Қорамолчилик
2. Бир қоплашли, бир қоплашга етадиган.
Бир қоплам пахта. Тўйга яна олти қоплам пахта керак.
от 1. Мушуксимонлар оиласига мансуб, мўйнаси қалин сарғиш тусли, қора ҳалқа доғлари (холлари) бор йирик сут-эмизувчи йиртқич ҳайвон.
2. кўчма Жасур, мард одам ҳақида.
Попоқ кийган қаҳрамон, Гавдали қоплон. Темир панжанг билан тўк Душманингдан қон! — Ҳамза
туя Бир ёки икки ўркачли, жуфт туёқли, асосан, юк ташиш учун хизмат қиладиган, сувсизликка чидамли сутемизувчи иш ҳайвони. Туяларни ҳақли равишда саҳро кема
