ҚОН 'тирик вужуд аъзо ва ҳужайраларини озиқлантирувчи, модда алмашувини таъминловчи қизил рангли суюқлик'. [Ярадан] қуюқ қ о н ҳали ҳам сил— жиб турар эди (Ойбек). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу от асли қан тарзида та — лаффуз қилинган (Девон, ИИИ, 172); ўзбек тилида а унлиси â унлисига алмашган: қан > қâн
1. Организмнинг юрак ва қон томирлардан иборат ёпиқ система ичида тўхтовсиз ҳаракатланиб турувчи суюқ тўқимаси (аъзо ва ҳужайраларни озиқлантирадиган, модда алмашинишини таъминлайдиган қизил суюкдик)
Артерия қони. Вена қони. Қон айланиши. Қон босими. Қон кетиши (оқиши). Қон томирлари
Яра кўкракда, юракка яқин: ундан қуюқ қон ҳази ҳам силжиб турар эди — Ойбек, Танланган асарлар
2. кўчма Туғишганлик, қариндош-ав-лодлик рамзи сифатида. "Ёшлик"
Ота-бобоси санъаткор ўтганда, қонида бор
Улар "Ўзимнинг қоним, қўйнидан тўкилса қўнжига, бегона бўлмасин" қабилида иш ту-тадшзар — Газетадан
3. кўчма Нарсаларнинг яшаш, ҳаракатланиш рамзи сифатида; "жони", "юраги"; қон томири
Нефт моторларнинг қонидир, Нефт мамлакатнинг шонидир — Ё. Мирзо
Нутқ инсоний маданиятнинг қон томири, асоси ва ўзагидир — "Саодат"
4. кўчма Шахсга хос ҳиссиёт, ҳис-туйғу
Қандайдир бир паривашнинг оловли жозибаси, ҳусн-малоҳати унинг эркаклик қонига чўғ ташлаб юборган эди — К. Яшин, Ҳамза
Жайроннинг шамолдек енгил ирғишлаб қочиши беихтиёр кўзни ўйнатиб, одамда овчилик қонини кўпиртиради — М. Мансуров, Ёмби