Qidiruv

fl. 1. Taʼqib, xavf-xatar va shu kabilardan qutulish uchun (odatda, chopib-yugurib) mavjud joyini tashlab joʻnamoq.

Boʻrilar oʻrmonga qarab qochdi. Ot boʻshalib qochib ketibdi. Koʻpchilikdan quyon qochib qutulmas. — Maqol

Majlis oʻtkazsak, bolalar qochib ketmasin, deb eshik oldiga qorovul qoʻygudek boʻlamiz. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

Koʻchada yugur-yugur, shovqin, itlar vangillagan, tovuqlar qiyqillab qochgan. — A. Qahhor, Bashorat

Fashistlar dastlab sarosimaga tushdi-da, soʻng birdan tiraqaylab qochdi. — Oybek, Quyosh qoraymas

2. Yashirinish, xavf-xatardan xoli boʻlish maqsadida oʻz (turgan) joyi, makonini yashirincha tark etmoq, boshqa yerlardan joy-makon qilmoq, boshqa yerlarga ketmoq, oʻzga yerlarda boʻlmoq, yurmoq.

Asrorqul oʻshandan beri qishloqma-qishloq qochib yurar ekan, — A. Qahhor, Asror bobo

Hech boʻlmasa, jonni saqla endi san, Bir yoʻl topib qochmoq kerak bu eldan. — H. Olimjon

Nega uydan qochding? — Yoshlik

3. Biror nuqtadan (joydan) nari yoʻnalmoq, siljimoq.

Markazdan qochuvchi nervlar.

Boshi gir-gir aylanar, devorlar undan qochayotgandek edi. — Yoshlik

4. Oraliq joy paydo boʻlmoq yoki ochiq oraligʻi uzaymoq (yonma-yon, qator joylashgan narsalar haqida).

Pol taxtalari bir-biridan qochibdi. Tishlari bir-biridan qochibdi.

5. Oʻzini chetga olmoq, daxl qilmaslik; chetlanmoq; ajralmoq; saqlanmoq.

Ish ishtaha ochar, dangasa ishdan qochar. — Maqol

Qarang, bu yerda ham ishdan qochganlar topilibdi. — X. Toʻxtaboyev, Sirli qalpoqcha

Oʻz qoʻli bilan tuproqqa qoʻyishdan qochgan yaramas! — S. Ahmad, Ufq

[Otabek] Bunday boʻlmagʻur taklifni eshitmas(lik) uchun oʻzini chetga olib, otasi, ayniqsa, onasiga yoʻliqishdan qochib yurishga majbur boʻldi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

[Sidiqjon:] Yaxshi xotindan odam qochadimi? — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

U falokatdan bilib qochgan ekansiz-da, bolaga, oʻz bolasiga mehri shu boʻlsa, undan nima umid qiladi kishi? — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

6. koʻchma Tiyilmoq, saqlanmoq.

Umuman, adabiyot fani oʻqitilganda, siyqalikdan qochish kerak. — Gazetadan

Yurakni charchatadigan va zaiflashtiradigan hollarning hammasidan ham qochish kerak. — Anatomiya

7. Urishish, olishishda yengilmoq (aso-san, hayvon, parrandalar haqida).

Qoʻchqor urishtirdik. Meniki qochdi.

Nega qochgan bedanaday, pisib chirqillaysan ? A. — Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

8. etn. Begona erkakdan yuzini berkitmoq, yashirinmoq (xotin-qizlar haqida).

Toʻgʻrisi, Soraxon kishidan qochadi. — A. Qahhor, Sarob

[Eʼzozxon] Oʻtap bilan qiyomatli aka-singil tutinib, undan qochmay qoʻydi. — H. Gʻulom, Mashʼal

Nazirqul tuz bergan eshonga astoydil xizmat qildi. Eshon aya undan qochmaydigan boʻlib qoldi. — S. Ahmad, Hukm

9. Yoʻqolmoq, yoʻq boʻlmoq, ketmoq.

Yerning nami qochibdi. Suvi qochgan non. Uning rangi qochdi.

Hasrat, alam, kudurat butunlay qochgan. — Gʻayratiy

Xonadan fayz qochib, birdan xarobaga aylandi. — F. Musajonov, Himmat

Elmurod shunday oʻylar selida gʻarq boʻlib, uyqusi qochdi. — Shuhrat, Shinelli yillar

10. Uchi ichkari tortilib yoʻqolmoq (lippadan, parda, qop ogʻzi va shu kabilarning teshigidan oʻtkazilgan ip, bogʻ va shu kabilar haqida).

Bogʻi (ipi) qochib ketgan xalta ogʻzini boʻgʻib ushlamoq.

11. yoki (kelgusi zamon shaklida — qochmas qochmaydi) Oʻzi bogʻlanib kelgan soʻz yoki soʻz birikmasi anglatgan narsaning oʻrni (vaqti) bilan amalga oshishini, yoʻq boʻlmasligini bildiradi.

Ziyofat qochmas (qochmaydi), avval ishlarni bir yoqlik qilib olaylik.

Choy qochmas Xayr, esingdan chiqmasin — S. Siyoyev, Yorugʻlik

Paxtani terib olaylik, dam olish boʻlsa qochmas. — N. Safarov, Hayot maktabi

Zuhra hali yosh, erga tegish qochmaydi. — S. Zunnunova, Yangi direktor

fl. Qochmoq feʼlining birgalik nisbati.

1. ruschaпохищение, угонinglizchastealing

2. overtaking

3. hijacking

ruschaбегство из тюрьмыinglizchaescape from prison

ruschaбегство за границуinglizchaescape abroad