fl.
1.
mat.
Qoʻshuv amalini bajarmoq, jam qilmoq.
Beshni beshga qoʻshmoq.
2.
Biror narsaga boshqa narsani aralashtirmoq yoki solmoq.
Sutga suv qoʻshmoq. Choyga shakar qoʻshmoq. Loyga somon qoʻshmoq.
Gulnor oʻqchib-oʻqchib soʻzladi: — Zahar Salim qoʻshgan. — Oybek, Tanlangan asarlar
Har bir aqli bor odam qovunga piyoz qoʻshib yeyish notoʻgʻri ekanini bilsa kerak. — A. Qahhor, Munofiq
Daraxtlarning gullaridan sochilayotgan hidni havo bilan qoʻshib, har qancha shimirsang ham toʻymaysan, kishi. — N. Safarov, Jangchi shoir
3.
Boʻlak-boʻlak, alohida, mustaqil narsalardan bir butunlik hosil qilmoq, birlashtirmoq.
Ikki institutni qoʻshmoq. Mol-u mulkni qoʻshmoq. Soʻzlarni bir-biriga qoʻshib, gap tuzmoq.
Beshinchi va yettinchi sinflarni qoʻshib oʻqityapti dadam. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
4.
Birini boshqasining yoniga, ustiga qoʻymoq, tirkamoq, tashlamoq; bir qilmoq, bir qilib qoʻymoq.
Xirmonga etak-etak paxta qoʻshmoq.
Shinel va gimnastyorkalarini yechdi-da, tugun qilib, boshqalarnikiga qoʻshdi. — Oybek, Quyosh qoraymas
5.
Qoʻshimcha tarzda bermoq, kiritmoq.
[Mirzakarimboy] Bir nafas oʻylab, yana uch soʻmlik qogʻoz va bir soʻlkavoy qoʻshib, Yoʻlchiga tashladi. — Oybek, Tanlangan asarlar
6.
Gap, fikr va shu kabilar qoʻshimcha qilmoq; gap qistirmoq.
U Xadichaxonning soʻziga nimadir qoʻshmoqchi boʻldi-da, hozir aytib qolmasa, xuddi kechikib qoladigandek shoshdi. — N. Safarov, Xadicha Ahrorova
Oʻsha kuv-nok vaziyatini oʻzgartirmay, qoʻshib qoʻydi: — Oyogʻingiz ogʻrimayaptimi? — S. Karomatov, Oltin qum
7.
Boriga yana nimadir kiritmoq, biror narsani yana nima bilandir toʻldirmoq. ||Umrga umr qoʻshmoq. Husniga husn qoʻshmoq.
Hazin misralar uning dardiga dard qoʻshar edi. — X. Sultonov, Onamning yurti
bu sayil navbahorga fayz qoʻshardi. — Mirmuhsin, Meʼmor
8.
Qatoriga kiritmoq, birga qilmoq.
[Oʻzbek oyim:] Otabekning yoniga Hasanalini qoʻshib, Margʻilonga yuboraman. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Bu yigitni askariy mashq oʻtkazayotgan navkarlarga qoʻshing! — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
Ishonmasak, seni toʻdamizga qoʻshmasdik. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
9.
Birga qilmoq; biriktirmoq.
Biri Robiyani oyoqlaridan ushlab olgan, ikkinchisi uning koʻllarini beliga qoʻshib, mahkam qisib turgan — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
10.
etn.
Sarpo qilmoq, sarpo, sep tariqasida bermoq.
Bitta xitoy jujun mursakni kam koʻrib, yoniga oʻzining qimmatbaho zarrin mursagini qoʻshgan edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
11.
Arava, izvosh, omoch va shu kabilarni tortish uchun tegishli abzal yordamida biriktirmoq (ot-ulov haqida).
Hozir narigi toʻriq qashqani qoʻshaman juvozga. — N. Fozilov, Oqim
[Yormat] Otni qoʻshgandan keyin aravaga qalin namat soldi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Ofitser hozir: Qoʻshga qoʻshsang ham, mayli, ishqilib oʻldirma, deb ketayotibdi. — A. Qahhor, Oltin yulduz
12.
Ot-ulov tirkab tayyor qilmoq (arava, izvosh, omoch va shu kabilar haqida).
Fazliddin achchiq choyni ichib qoniqqach, izvoshni qoʻshdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
U [Sidiqjon] bir kuni, tushki dam olish vaqtida, Ziyodaxonning soʻroviga koʻra, eshak-aravani qoʻshib, daryodan suv keltirgani bordi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
13.
Erkak kishi bilan ayolni uylamoq, bir yostiqqa bosh qoʻydirmoq, qovushtirmoq.
Qirq kun toʻy qilib, qirq birinchi kechasi yigitlarni qizlarga qoʻshdilar. — Ertaklar
[Hasanali:] Bekni uylantirdim, sevganiga qoʻshib quvontirdim! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
