sft. Qizi bor, qizi boʻlgan.
Qizli uy.
Bu toʻy oʻgʻillining oʻgʻlidan, qizlining qizidan qaytadi, sening nimangdan qaytadi? — Alpomish
По запросу «qizli» — результатов: 71: Толковый
sft. Qizi bor, qizi boʻlgan.
Qizli uy.
Bu toʻy oʻgʻillining oʻgʻlidan, qizlining qizidan qaytadi, sening nimangdan qaytadi? — Alpomish
ot 1. Balogʻat yoshiga yetmagan ayol.
Qiz bola. Yosh qiz. Oʻquvchi qiz.
2. Xotin jinsiga mansub farzand (oʻz ota-onasiga nisbatan).
Uning uch oʻgʻil, ikki qizi bor. Qiz chiqarmoq. Qiz uzatmoq. Qizi borning nozi bor. — Maqol
Farzand oʻgʻilmi, qizmi — bari bir, ota-onasining yuragi boʻlar ekan. — Oybek, Tanlangan asarlar
3. Balogʻatga yetgan, ammo hali erga tegmagan ayol; maʼsuma, bokira.
— Qizmi, juvonmi, Gulnormi — bari bir, man dadamning yosh xotin olishini xohlamayman, — dedi Salim. — Oybek, Tanlangan asarlar
4. Qizlarga yoki yosh juvonlarga nisbatan murojaatda ishlatilib, hurmat, erkalash, oʻzini yaqin olish singari maʼnolarni ifodalaydi.
Otga juda epchil ekansan-ku, qizim! Barakalla-ye. — A. Qahhor, Xotinlar
Yozib bering, aylanay poshsha qiz. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
sft. 1. Qon rangidagi; qirmizi, alvon.
Qizil muqovali kitob. Qizil koʻylak. Qizil qalam. Qizil olma.
Patnisda toʻrtta kulcha, ikki bosh qizil chillaki va bir bosh qush choʻqigan qandaydir oq uzum bor edi. — Oybek, Tanlangan asarlar
2. ot Yuzning, badanning shu tusga moyil rangi; qizillik.
Uning yuzidagi qizilga yana qizil qoʻshildi. — Oydin, Oʻzidan koʻrsin
Shirinzabonovning yuziga qizil yugurdi. — Mushtum
3. koʻchma s.t. Vino.
Siz har vaqt Jamol-boy akam bilan choʻqishtirasiz, bizga joʻra boʻling, qizil iching! — Oybek, Tanlangan asarlar
4. koʻchma esk. Oktyabr inqilobi, shoʻro tuzumi, armiyasiga oidlikni bildiradigan soʻz sifatida qoʻllangan.
Qizil armiya. Qizil askar. Qizil toʻy. Qizil matbuot. Qizil choyxona. Qizil karvon. Qizil gvardiya.
QIZIQ I 'harorat koʻtarilgan payt'. ”Hamma yoqda suv, hamma yohda daraxt, — dedi Oʻktam keng nafas olib, — bu yerlarda saraton h i z i g i bilinmasa kerak" (Oybek). Bu ot eski oʻzbek tilida 'isib, kuydiradigan holatga yet—' maʼnosini anglatuvchi qïzï— feʼlidan —q qoʻshimchasi bilan yasalgan; keyinchalik ï unlilarining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: qïzï— + q = qïzïq > qiziq I. QIZIQ II ' kishida qiziqish, ajablanish uygʻata-digan', ' qiziqarli', ' gʻalati'. Paxta bayrami hech ha-yerda Mirzachoʻldagidek h i z i h oʻtmasa kerak (Ab-dulla Qahhor). Bu sifat eski oʻzbek tilida qïzï-feʼlining 'harorati koʻtaril-' maʼnosidan —q qoʻshimchasi bilan yasalgan; keyinchalik ï unlilarining qatgiq— lik belgisi yoʻqolgan: qïzï- + q = qïzïq > qiziq
2. Qiziqish uygʻotadigan, diqqatni tortadigan; qiziqarli. m . Yetti-sakkiz yoshdagi bolalar uchun chillak oʻyinidan qizigʻi bormi? R. Fayziy, Sen yetim emassan
Qiziq hikoya. Qiziq ertak. Qiziq tomosha
Bunda holdan toyguncha ishlashib, uchastkaning umumiy geologik sxemasini tuzishdi, baʼzi bir qiziq joylarning suratini olishdi — S. Karomatov, Oltin qum
3. Zavq, kulgi qoʻzgʻatadigan
Ular bir-biriga gap bermay, allaqanday voqeani gapirishib kelishyapti. Juda qiziq joyiga kelishgan boʻlsa kerak, hammalari birdan xaxolab kulib yuborishdi — S. Anorboyev, Oq-soy
4. Koʻngil ochadigan, maroqli, qiziqar-
Bazm juda qiziq, juda koʻngilli edi — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
[Salimboyvachcha] Oʻtirish qiziq, juda xushchaqchaq, bazm juda qiyqiriqli boʻlishini bilib.. saman yoʻrgʻani egarlatib qoʻygan edi — Oybek, Tanlangan asarlar
5. oʻayriodsiy, ajablantirarli, gʻalati
Uni bekordan-bekorga qamab qoʻyishi qiziq- — ku/ Mirmuhsin, Meʼmor
Oʻzimam qiziqman-da.. Illy yomgʻirdan qoʻrqib, maktabdan qolib oʻtirsam — E. Raimov, Ajab qishloq
Buoʻgʻrilar qiziq: "Oyda, yilda bir kelgan mehmonidan ayrilmasin", deb ashula aytadi — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
6. Taajjub, hayronlikni bildiradi
Qiziq, birdan oyim, boyagi gaplar esiga tushdimi, qovogʻini solib oldi — H. Nazir, Yonar daryo
-Qiziq, nima qilib yuribdi yarim kechada?Oʻ — Hoshimov, Qalbingga quloqsol
7. ayn. qiziqchi. m . Birdan xon va raiyat kulib yubordilar, bu kishi Xudoyorning eng yaxshi qizigʻi Zokir gov edi. A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
Yusuf(jon) qiziq. Oxun qiziq
Ulugʻbek oʻtkazgan katta bir toʻyda qiziqlar, cholgʻuchilar, askiyachilardan tashqari, bir ayol ashula aytib.. hammani mastu shaydo qilgan ekan — K. Yashin, Hamza
sft. 1. Qizib turgan, qizigan; haroratli, issiq; qaynoq.
Saratonning qizgʻin quyoshi.
Qizgʻin qum ostidan yangigina keltirilgan toʻrt dona koʻmach ishtahalarni oʻziga tortar edi. — S. Ayniy, Qullar
Sobir yuzini uning oʻtday qizgʻin yuziga sal tegizib, shivirladi. — Oybek, Oltin vodiydan shabadalar
2. Joʻsh oʻrgan, joʻshga kelgan; avjiga chiqqan; jonli, joʻshqin.
Qizgʻin ish. Qizgʻin kurash. Qizgʻin suhbat. Qizgʻin munozara. Gʻoʻza parvarishining qizgʻin pallasi. Oʻrim-yigʻim qizgʻin davom etmoqda.
Hozir paxta uchun kurash yanada qizgʻin tus oldi. — Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi
3. Chinakamiga va kuchli tarzda, chin dildan.
Qizgʻin salom. Qizgʻin tabriklar.
Biz keksalarning orzu-istaklarini qizgʻin quvvatlaymiz. — N. Safarov, Olovli izlar
Er-xotin bir-birlarini hech qachon oʻsha kundagiday qizgʻin suymagan boʻlsalar kerak. — E. Aʼzamov, Javob
ot Qiz bola, yosh qiz.
Uyimizda yana bitta qizaloq tugʻildi. — H. Tursunqulov, Hayotim qissasi
yoʻlakda yugurib ketayotgan bir qizaloqning qoʻlida gunafsha koʻrib qoldi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
taral Taramoq 1, 2 feʼllarining majhul va oʻzlik nisbatlari. Suv hamma egatga baravar taraladi. Oʻrmonjon shoshib chiqib ketdi va biron soatdan keyin ozgʻin, sochi oʻng t
Uch qizning eng kichigi otasini davolash uchun xavfli safarga otlanadi. U yoʻlda turli qiyinchiliklarga duch keladi va oʻzining ayol ekanligini yashirishga majb
Bu ertakda qirq oʻgʻilning kenjasi oʻzining aql-zakovati va topqirligi bilan qiyin shartlarni bajarib, podshohning qiziga uylanadi. U ajdarhoning changalidan qu
Bir yigit ariqda oqib kelayotgan olmani yeb qoʻyib, uning egasini topish uchun uzoq yoʻlga otlanadi. U vijdonan harakat qilib, kutilmagan taqdirga roʻbaroʻ kela
1. boʻlinmagan, bir butun; 2. erga tegmay, qizligicha umr oʻtkazgan ayol kishi