Қидирув

1. айн. Қия.

қоронғи тушишига яқинлашганликдан, қиё ёпилиб турган дарбозани кимдир ичкаридан зичлаб ёпди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. айн. Қиялик, қия.

Тоғ оралаб юрар эмиш, Ўтиб қир-у қиёдан. — Т. Тўла

Қиё тепасида бир йигит турар — Кенг водий устида ўйчан боқиши. — Миртемир

от 1. Ўзаро чоғиштириш, солиштириш, таққослаш; муқояса, таққос.

Таржима сифатини аниқлашнинг асосий воситаси қиёсдир. — Ғ. Саломов, Таржима назариясига кириш

У нотиқлик санъатини эринмай ўрганиши, оддий қиёслардан катта хулосалар чиқариш кўникмасини ҳосил қилмоғи лозим. — Газетадан

2. Ўхшаш, тенг, мисл.

Онамиз кўкрагин ёʻқдир қиёси, Шундан оқиб чиқар меҳр дарёси. — Ё. Мирзо

Юртим, сенга шеър битдим бу кун, Қиёсингни топмадим асло. — А. Орипов, Руҳим

сфт. Узаро таққослашга, қиёслашга асосланган.

Қиёсий метод. Қиёсий грамматика. Сифатнинг қиёсий даражаси (тлш.).

Уларнинг [ёшларнинг] билганлари тахминий ва қиёсий бўлиб, кўпинча тарихий ҳақиқатга тўғри келмайди. — С. Айний, Эсдаликлар

Воқеа-ҳодисаларни тарих нуқтайи назаридан солиштириб ўрганиш усули.

русчакафедра сравнительного правоведенияинглизчаchair of comparative law

от 1. Қуёш тикка кўтарилган пайт, туш пайти; пешин.

Қиёмда чопиқчилар дам олгани чиқишди. Кун қиёмдан оғди.

Қиём вақтида бир қанча болалар тўй келди, тўй келди, деб бақириб-чақириб югуришди. — Ойбек, Танланган асарлар

Кун қиёмига келиб, пешин намози ўқилгандан кейин кўшкнинг ич-таши жимжит бўлиб қолди. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

2. Меъёр, маром.

Шавла қиёмига етиб пишган эди. Алижон иштаҳа билан ҳузур қилиб еди. — Ҳ. Нуъмон, Фасллар

Фикр баҳсда қиёмига етади. — Шукрулло, Жавоҳирлар сандиғи

Кетмон деганни бир қиёмда чопади киши — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

3. Охирги нуқта, тамом бўлиш пайти, охири.

Соч олдириш қиёмига етай деганди, саррожлик — эгар-жабдуқ растаси томондан қийғос тўполон овоз кўтарилиб қолди. — Ғ. Ғулом, Шум бола

Тўйлари ғариброқ бош-ланди-ю, қиёмида қизиб кетди. — Э. Аъзамов, Жавоб

Канал қурилиши қиёмига ета бошлагач, Андижонга қайтдим. — Ўзбекистон қўриқлари