Qidiruv

«qiyilmoq» boʻyicha 128 ta natija

Filtr

Boʻlim

Lugʻatlar Shevalar

Lugʻat turi

Izohli Tarjima Terminologik

Tildan

Oʻzbekcha Qoraqalpoqcha

Tilga

Oʻzbekcha Ruscha Inglizcha Qoraqalpoqcha Nemischa Fransuzcha Arabcha Qozoqcha Turkmancha Turkcha

Lugʻat maqolalari

127 ta

qiyilmoq

Izohli lugʻat · yana 1 ta lugʻatda

fl. Qiymoq feʼlining majhul nisbati.

Toʻliq maqola →

qiymoq

Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

fl. 1. Qaychi bilan boʻlmoq, qismlarga ajratmoq, kesmoq, qirqmoq.

Baxmalni qiymoq. Qogʻozni qiymoq. Tunukani qiymoq.

Qaychi olib, uch, enidan qiyasan. — O. Qoʻchqorbekov.

2. Zich, tarang tortilish, bogʻlanish va shu kabilar tufayli tana yoki aʼzo ichiga botib jarohatlamoq; oʻyib kirmoq (ip, sim va shu kabilar haqida).

Qoʻlimni sim qiyib yubordi.

Paqirlar qoʻlimni qiyib yuboray dedi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

3. shv. Tandan judo qilmoq, olmoq, kesmoq, chopmoq, uzib tashlamoq.

Qarchigʻayman, dushman boshin qiyaman. — Alpomish

4. s. t. Aylanma yoʻlni qoʻyib, tikkasiga yurmoq.

Burilishlarda yoʻlni qiyib oʻtmoq.

Necha togʻning tumshugʻin Qiyib oʻtib boradi. — Ravshan

5. koʻchma s.t. Ustalik bilan bajarmoq, mohirlik bilan ado qilmoq, qoyil qilmoq, oʻrinlatmoq, doʻndirmoq, boplamoq.

[Mashrabjon] Xushovoz yigit-a. Ashulani rosa qiyadi-da. — Sh. Saʼdulla, Ikki bilaguzuk

Rosa ovozi bor ekan-da, yoʻlini ham qiyar ekan. — Oybek, Tanlangan asarlar

Obbo Joʻravoy-ye, ammo-lekin gapni qiyasiz. Yolgʻonni ham rostday qilib gapirasiz. — Uygʻun, Hurriyat

6. koʻchma kam qoʻll. Kamaytirmoq, qisman nobud qilmoq, yoʻq qilmoq.

Birovning rizqini qiymoq.

Saidiy bunga ishonmasa ham, Munisxonning shu harakati uning umridan katta qiydi. — A. Qahhor, Sarob

Koʻzi qiymaydi 1. (t.k., j.k. bilan) Sizni koʻzim qiymaydi, sizdan uzoqlashgim kelmaydi, Gulnor! — Oybek, Tanlangan asarlarYakkaxoʻjaliklarning koʻpi bisotida bor jonivorlardan koʻzi qiyganini soʻyib, koʻzi qiymaganini shaharga hayday boshladi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariBechora Nodira ogʻir holda Anvarni kishiga shogird berib, oʻqishini zoye qilishga koʻzi qiymadi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
Soʻzini qiymoq Soʻzini yerda qoldirmoq, qaytarmoq. Menga ish buyuring. Kamol akaning soʻzini qiymay, bir soatga vaqt topib keldim. — A. Ubaydullayev, Hayot oqimi
Qiymadi Ragʻbati boʻlmadi, ayadi. Shirvonning barcha kattalari, podshoga yaqinlari — barisi Ravshanbekni dorga osmoqqa qiymadilar. — RavshanKetar edim sen bilan Aylanayin, yor-yor. Uyda qolgan onamni Qiyolmadim, yor-yor. — Qoʻshiqlar

Toʻliq maqola →

qiy

Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

QIY ' qoʻy, echki, tuya qumaloqlaridan iborat goʻng qatlami'. Qoʻylarning tagida yotgan ikki yillik q i y n i palaxsa-palaxsa hilib koʻchirdik. Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot asli qïgʻ tarzida talaffuz qilingan (Devon, III, 142; DS, 440), eski oʻzbek tilida bu soʻz oxiridagi gʻ undoshi y undoshiga almashgan (ССТТН, II, 101; КРС, 478), keyin — chalik ï unlisining qattiqlik belgisi yoʻqolgan: qïgʻ > qïy > qiy

Qoʻy, echki yoki tuya qumalogʻidan iborat goʻng qatlami

Bir joyda xazina koʻrganman.. Uch-toʻrt yillik qoʻy qiyi bosilib yotibdi — Samar Nurov, Narvon

Toʻliq maqola →

QÏYÏL=

«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati

oʻzbekchaoʻzini chetga olmoq, soʻzidan qaytmoqruschaуклоняться, нарушатьсяinglizchago back one’s word

Sözüg qïysa qïylur qačar qut Agar kishi aytgan soʻzidan qaytsa, baxt-saodat undan qochadi – Если [человек] нарушит слово, то счастье отворачивается и бежит от него – If [the person] breaks the word, then happiness turns and runs away from it

Toʻliq maqola →

qiya

Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

sft. 1. Bir tomoni baland, bir tomoni past yer, qiyalik; togʻ yoki tepalik yon-bagʻri.

Karvonni horitar yoʻlning qiyasi. — Alpomish

Qiygʻir degan qush oʻltirar qiyada. Bunday suluv yoʻqdir ushbu dunyoda. — Yodgor

2. Qiygʻoch ochilgan narsalarning oraligʻi, tirqishi.

Chodir pardasi qiyasidan amirning koʻzi birinchi marta qoʻlida burgut qoʻndirgan Haydarmerganga tushdi. — M. Joʻraboyev, M

3. sft. ayn. Qiyalama.

Qiya yer. Qiya yoʻl

Aksari qiya joylardan dovon oshib boriladigan Qaynar yoʻli hozir ot-arava uchun yopiq. — S. Anorboyev, Oqsoy

U qiya arqon ustiga oyoq qoʻyib, yuqoriga koʻtarila boshladi. — Mirmuhsin, Dorbozlar

4. sft. Qiygʻoch ochilgan, sal ochilgan, sal ochiq.

Sandiq qopqogʻini qiya qilib koʻtarmoq.

Xotin toʻxtadi va yigitga qarab, betidagi chashmbandini qiya ochdi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

Qiz qiya qolgan eshikni sekin zichladi-da, oʻylanib, yigitning ketidan qarab qoldi. — A. Qahhor, Sarob

5. sft. Burchakma-burchak yoki qiyalab yoʻnalgan; ogʻma, yotiq.

Qiyaxat. Qiya yomgʻir. Ariza tepasiga qiya qilib yozilgan xat. Roʻmolni qiya oʻramoq.

Qiya tushayotgan quyosh nuridan uning tekis taralgan sochi ham tovlanib turardi. — P. Qodirov, Uch ildiz

6. Orqasini oʻgirgan, yonga qaragan, burilgan, oʻgirilgan holat(da).

Qiya oʻtirgan Hayotning boʻliq koʻkragi nafasiga hamohang boʻlib, goh koʻtarilar, goh tushar edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.

Erta-indinoq Xoltojixon traktorga qiya minib, Hayotxonga balanddan qaraydi. — R. Rahmonov, Baxt bilan uchrashuv

Qiya boʻlmoq (yoki boʻlib ketmoq) Qilmishiga yarasha javobgarlikka tortilmoq. Akt Hakim akamlarning qoʻllaridan nariga oʻtmasin. Saji nariga oʻtsa bormi, qiya boʻlganimiz oʻsha deyavering, xoʻjayin. — B. Rahmonov, Xoʻjayin koʻchdiPoradan gapirmang. Pora bergan ham, olgan ham qiya boʻlib ketyapti. — S. Ahmad, Choʻl burguti
Qiya qaramoq (yoki boqmoq) 1. Koʻz qiri bilan qaramoq, qayrilib qaramoq. Sherbek bilan sipo koʻrishdi-da, bosh hisobchi Saidgʻoziga yer ostidan qiya boqdi. — S. Anorboyev, OqsoyTushimda enam yoʻl oʻrtasida qiya boqmay ketyapti. — Oybek, Quyosh qoraymasYangilikka qiya qarov-chi kishilar ham yoʻq emas. — A. Qahhor, Qoʻsh-chinor chiroqlari