фл. Ингичка қичқириқ овоз чиқармоқ, чийилламоқ.
Мирзачўлга кеккайиб келиб, қийиллаб қочган бунақа жўжахўрозларни кўп кўрганман. — А. Қаҳҳор, Янги ер
«қийилламоқ» бўйича 128 та натижа
фл. Ингичка қичқириқ овоз чиқармоқ, чийилламоқ.
Мирзачўлга кеккайиб келиб, қийиллаб қочган бунақа жўжахўрозларни кўп кўрганман. — А. Қаҳҳор, Янги ер
ҚИЙ ' қўй, эчки, туя қумалоқларидан иборат гўнг қатлами'. Қўйларнинг тагида ётган икки йиллик қ и й н и палахса-палахса ҳилиб кўчирдик. Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу от асли қïғ тарзида талаффуз қилинган (Девон, ИИИ, 142; ДС, 440), эски ўзбек тилида бу сўз охиридаги ғ ундоши й ундошига алмашган (ССТТН, II, 101; КРС, 478), кейин — чалик ï унлисининг қаттиқлик белгиси ёʻқолган: қïғ > қïй > қий
Қўй, эчки ёки туя қумалоғидан иборат гўнг қатлами
Бир жойда хазина кўрганман.. Уч-тўрт йиллик қўй қийи босилиб ётибди — Самар Нуров, Нарвон
сфт. 1. Бир томони баланд, бир томони паст ер, қиялик; тоғ ёки тепалик ён-бағри.
Карвонни ҳоритар ёʻлнинг қияси. — Алпомиш
Қийғир деган қуш ўлтирар қияда. Бундай сулув ёʻқдир ушбу дунёда. — Ёдгор
2. Қийғоч очилган нарсаларнинг оралиғи, тирқиши.
Чодир пардаси қиясидан амирнинг кўзи биринчи марта қўлида бургут қўндирган Ҳайдармерганга тушди. — М. Жўрабоев, М
3. сфт. айн. Қиялама.
Қия ер. Қия ёʻл
Аксари қия жойлардан довон ошиб бориладиган Қайнар ёʻли ҳозир от-арава учун ёпиқ. — С. Анорбоев, Оқсой
У қия арқон устига оёқ қўйиб, юқорига кўтарила бошлади. — Мирмуҳсин, Дорбозлар
4. сфт. Қийғоч очилган, сал очилган, сал очиқ.
Сандиқ қопқоғини қия қилиб кўтармоқ.
Хотин тўхтади ва йигитга қараб, бетидаги чашмбандини қия очди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён
Қиз қия қолган эшикни секин зичлади-да, ўйланиб, йигитнинг кетидан қараб қолди. — А. Қаҳҳор, Сароб
5. сфт. Бурчакма-бурчак ёки қиялаб ёʻналган; оғма, ётиқ.
Қияхат. Қия ёмғир. Ариза тепасига қия қилиб ёзилган хат. Рўмолни қия ўрамоқ.
Қия тушаётган қуёш нуридан унинг текис таралган сочи ҳам товланиб турарди. — П. Қодиров, Уч илдиз
6. Орқасини ўгирган, ёнга қараган, бурилган, ўгирилган ҳолат(да).
Қия ўтирган Ҳаётнинг бўлиқ кўкраги нафасига ҳамоҳанг бўлиб, гоҳ кўтарилар, гоҳ тушар эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.
Эрта-индиноқ Холтожихон тракторга қия миниб, Ҳаётхонга баланддан қарайди. — Р. Раҳмонов, Бахт билан учрашув
1. айн. Қия.
қоронғи тушишига яқинлашганликдан, қиё ёпилиб турган дарбозани кимдир ичкаридан зичлаб ёпди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
2. айн. Қиялик, қия.
Тоғ оралаб юрар эмиш, Ўтиб қир-у қиёдан. — Т. Тўла
Қиё тепасида бир йигит турар — Кенг водий устида ўйчан боқиши. — Миртемир
ўзбекчатик ҳолатда бўлмоқ, қиём (намоздаги тик ҳолат)русчавставаниеинглизчаsteep
Элиг-мä янут берди қïлдï қïям Ҳукмдор жавоб берди ва ўрнидан турди – Правитель ответил и встал – Тҳе Рулер ансверед анд стоод уп.
ўзбекчақиёс, мисолирусчасопоставлениеинглизчаcompare
Тüшüн ёʻрмä ёʻрсä билиг бирлä ёʻр, қïяс маъни бирлä эди етрü кўр Туш кўрсанг, уни таъбир қилма, таъбир қилсанг ҳам уни билим билан амалга ошир, унинг мазмуни билан тушингни диққат билан қиёсла – Не толкуй свой сон, если же толкуешь, то толкуй со знанием, и его смысл тщательно сопоставляй – До нот интерпрет ёур дреам, иф ёу интерпрет, тҳен интерпрет ит витҳ кновледге, анд карефуллй компаре иц меанинг
қийиллат Қийилламоқ феълининг орттирма нисбати.