«қийил» бўйича 130 та натижа
ўзбекчаўзини четга олмоқ, сўзидан қайтмоқрусчауклоняться, нарушатьсяинглизчаgo back one’s word
Сўзüг қïйса қïйлур қаčар қут Агар киши айтган сўзидан қайца, бахт-саодат ундан қочади – Если [человек] нарушит слово, то счастье отворачивается и бежит от него – Иф [тҳе персон] бреакс тҳе ворд, тҳен ҳаппинесс турнс анд рунс авай фром ит
фл. 1. Қайчи билан бўлмоқ, қисмларга ажратмоқ, кесмоқ, қирқмоқ.
Бахмални қиймоқ. Қоғозни қиймоқ. Тунукани қиймоқ.
Қайчи олиб, уч, энидан қиясан. — О. Қўчқорбеков.
2. Зич, таранг тортилиш, боғланиш ва шу кабилар туфайли тана ёки аъзо ичига ботиб жароҳатламоқ; ўйиб кирмоқ (ип, сим ва шу кабилар ҳақида).
Қўлимни сим қийиб юборди.
Пақирлар қўлимни қийиб юборай деди. — С. Сиёев, Ёруғлик
3. шв. Тандан жудо қилмоқ, олмоқ, кесмоқ, чопмоқ, узиб ташламоқ.
Қарчиғайман, душман бошин қияман. — Алпомиш
4. с. т. Айланма ёʻлни қўйиб, тиккасига юрмоқ.
Бурилишларда ёʻлни қийиб ўтмоқ.
Неча тоғнинг тумшуғин Қийиб ўтиб боради. — Равшан
5. кўчма с.т. Усталик билан бажармоқ, моҳирлик билан адо қилмоқ, қойил қилмоқ, ўринлатмоқ, дўндирмоқ, бопламоқ.
[Машрабжон] Хушовоз йигит-а. Ашулани роса қияди-да. — Ш. Саъдулла, Икки билагузук
Роса овози бор экан-да, ёʻлини ҳам қияр экан. — Ойбек, Танланган асарлар
Оббо Жўравой-е, аммо-лекин гапни қиясиз. Ёлғонни ҳам ростдай қилиб гапирасиз. — Уйғун, Ҳуррият
6. кўчма кам қўлл. Камайтирмоқ, қисман нобуд қилмоқ, ёʻқ қилмоқ.
Бировнинг ризқини қиймоқ.
Саидий бунга ишонмаса ҳам, Мунисхоннинг шу ҳаракати унинг умридан катта қийди. — А. Қаҳҳор, Сароб
ҚИЙ ' қўй, эчки, туя қумалоқларидан иборат гўнг қатлами'. Қўйларнинг тагида ётган икки йиллик қ и й н и палахса-палахса ҳилиб кўчирдик. Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу от асли қïғ тарзида талаффуз қилинган (Девон, ИИИ, 142; ДС, 440), эски ўзбек тилида бу сўз охиридаги ғ ундоши й ундошига алмашган (ССТТН, II, 101; КРС, 478), кейин — чалик ï унлисининг қаттиқлик белгиси ёʻқолган: қïғ > қïй > қий
Қўй, эчки ёки туя қумалоғидан иборат гўнг қатлами
Бир жойда хазина кўрганман.. Уч-тўрт йиллик қўй қийи босилиб ётибди — Самар Нуров, Нарвон
фл. Қиймоқ феълининг мажҳул нисбати.
фл. Ингичка қичқириқ овоз чиқармоқ, чийилламоқ.
Мирзачўлга кеккайиб келиб, қийиллаб қочган бунақа жўжахўрозларни кўп кўрганман. — А. Қаҳҳор, Янги ер
фл. Қийилламоқ феълининг орттирма нисбати.
пичоқчиликда - пичоққа даста қилинадиган шохнинг резгилари қийиладиган қайчи
кокäйи қийилмоқ: қийналмоқ, эзилмоқ, азоб чекмоқ
Заргарликда кумуш, тилла ва мис қийиладиган махсус қайчи
