«қирувчи» бўйича 128 та натижа
от 1. Қирмоқ феълидан сифатдош.
2. Қирғин қиладиган, қирғин келтирадиган, қирадиган одам, қурол.
Қирувчи самолёт.
Бу шишалар баталон қирувчилари мажақлаган душман машиналарининг бензини билан тўлдирилди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат
фл. 1. Нарсанинг бети(сирти)ни пичоқ, капгир ва шу кабилар нарса билан сидирмоқ, тарашламоқ.
Ўзинг ҳам қириб қўйган сабзидай бўлибсан. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ
капгир билан қозонни қирар экан, жеркиб: — Ҳадеб йиғи тўғрисида гапирманг, — деди. — А. Қаҳҳор, Асрор бобо
шундоққина кўринадиган жойига кимдир мих билан қириб, Эркин, деб ёзиб қўйибди. — С. Аҳмад, Сайланма
Сигирингизнинг қаншарига темиратки чиқибди, намакоб суркадим, нос суркадим — бўлмади, пичоқ билан қириб, керосин суркаш керакмиш. — А. Қаҳҳор, Янги ер
2. Мўй-тукларни ўткир асбоб билан тарашлаб, тагидан кесиб олмоқ; шу усулда тозаламоқ.
Соч(ни) қирмоқ.
Маҳкам ака Сарсенбойнинг сочини устарада қира бошлади. — Р. Файзий, Сен етим эмассан
3. Қирғич, қошиқ ва шу кабилар асбоблар билан сидириб майдаламоқ.
Турп қирмоқ.
Ёшлар кабоб чайнашяпти, мен бўлса, қовунни қирғичда қириб едим. — И. Раҳим, Ихлос
4. Кўплаб ёки ёппасига ўлдирмоқ, қирғин қилмоқ.
Душманни қирмоқ. Зараркунандаларни қириб ташламоқ.
Бу қон ком десанг, яна тўкаман. Ҳаммасини қираман. — Ойбек, Танланган асарлар
Балиқчи қушлар кемирувчиларни кўпроқ қиради. — Фан ва турмуш
5. с. т. Кўплаб, кўп миқдорда йиғмоқ, тўпламоқ, қўлга киритмоқ, ўлжа қилмоқ.
Болалар олчани роса қирибди.
Гапларига қараганда, у бир неча мактабда ҳисобдан дарс берар ва пулни кирар эди. — П. Турсун, Ўқитувчи
ҚИР И 'ясси тоғ', 'баланд текислик'. Тоғларда конлар, ҳирларда галла беҳад (Ҳабибий). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу от асли қïр тарзида талаффуз қилинган (Девон, И, 314; ДС, 445); кейинчалик ўзбек тилида ï унлисининг қаттиқлик белгиси ёʻқолган: қïр > қир. ҚИР ИИ 'чет\ 'зиҳ'. У эҳтиёткорлик билан кўз ҳ и р и н и ташлаб ҳўйди-ю, .. (Шароф Рашидов). Бу 41-35 сўз ҳозирги ўзбек тилида мустақил ишлатилмай, одатда иборалар таркибида қатнашади. Қадимги туркий тил акс эттирилган манбаларда ҳам бу сўз келтирилмаган. Ссттнда (ИИ, 42), КРСda (493) бу сўз ноҳақ равишда қïр ( 1 баланд текислик') сўзининг маъноларидан бири си — фатида келтирилган. Аслида қадимги туркий тилда 'чет', 'зиҳ' маъносини англатувчи алоҳида сўз бўлган, Ўтилда бу сўз қир ИИ тарзида келтирилган
П. Турсун, Ўқитувчи
Тоғларда турли конлар, қирларда ғалла беҳад — Ҳабибий
а fighter-bomber (airplane)
ҚИРҚ 'ўттиз билан эллик оралиғидаги ўнлик миқдор'. Қ и р ҳ и г а чидаган ҳ и р ҳ бирига ҳам чида (Мақол). Қадимги туркий тилда қам шундай маънони англатган бу сўз асли қïрïқ тарзида талаффуз қилинган (ДС, 446), кейинроқ қïрқ шакли юзага келган (Девон, И, 333); ўзбек тилида ï унлисининг қаттиқлик белгиси ёʻқолган: қïрïқ > қïрқ > қирқ. Бу сўз охиридаги — (ï)қ қисми феълдан от ясовчи қўшимча бўлса керак, лекин манбаларда бу ердаги маънони англатувчи қïр— феъли ўз аксини топмаган
1. снқ сон 40 рақами ва шу ракам билан ифодаланадиган сон, миқдор. Қирқ кокил - майда ўрилган соч
Қирқ киши
Қирқ метр газмол
Қирқ сўм пул
Қирқ тонна юк
Қирқдан учни айирмоқ
Бир кун туз ичган жойга қирқ кун салом (бер) — Мақол
Қирққа чидаган, қирқ бирга ҳам чида — Мақол
Ўттизида эр атанган қирқида шер атанар — Мақол
Бир оз сабр қилсанг, қирқ кокил қилиб қўярдимки, орқангда толбаргакдай ҳилпирарди — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар
2. этн. Киши вафотидан сўнг ўттиз еттинчи ёки ўттиз тўкқизинчи куни ўтказиладиган маросим
Ёʻлдош мотамсаро. Онасининг жанозаси, йигирмаси, қирқи, хатми қуръон деб анча чиқимдор бўлганга ўхшайди — Суннатилла Анорбоев, Меҳр, 1964
тақл. с. Баъзи нарсаларнинг синиши, очилиб-ёпилиши ва шу кабилардан ҳосил бўладиган товушни билдиради.
[Ўлмас опа] Ёнбошидаги жийда бутоқчасини қирс этиб синдириб олди. — Ш. Холмирзаев, Тўлқинлар
Хон соат қопқоғини қирс этиб ёпиб, занжирларини чувалаштириб, қўйнига солди. — Мирмуҳсин, Чўри
сумкачасини қирс этиб очди-да, ўн сўмлик чиқариб берди. — Ю. Шомансур, Қора марварид
У кимса учун бу вазифа чўнтагидаги бодомни қирс этиб чақиб егандай жўн гап. — Мирмуҳсин, Меъмор
н ав. (аир) сқуадрон; бомбардимончи эскадриля бомбер сқуадрон; қирувчи самолёт эскадриляси фигҳтер сқуадрон
[фаɪт] 1. н 1) жанг, кураш, жанг 2) муштлашиш, урушиш 3) кураш, курашиш 4) бокс сеанси 2. в (фоугҳт) жанг қилмоқ, муштлашмоқ; жанг олиб бормоқ; фигҳтер 1) жанг
босқинчи, ёвуз– угнетатель – роббер. Қаюсï басïмčï ўлüтčи қïруқ – Қай бирлари – босқинчи, ўлдирувчи, қирувчи – Другие среди людей–угнетатели, убийцы, разорители –
қирғинчи, қирувчи – погромщик – слаугҳтер. Қаюсï басïмčï ўлüтčи қïруқ – Қай бирлари – босқинчи, ўлдирувчи, қирувчи – Другие среди людей – угнетатели, убийцы, разо
ёмон, қирувчи – злобный – бад. Адаš кўŋли сïнса болур қïр яйï– Дўстнинг кўнгли синса, махфий душманга айланади – Если сердце друга разобьется, он становится злобным
қўриқчилик Қўриқчи иши. Қўриқчилик жонга тегди. Ҳимоя, пана, паноҳ. Крейсер қирувчи самолёт қўриқчилигида денгизга бораётир. Гулхан Қўриқчилар Бобурнинг ко
қирувчи, хатосиз отувчи, мерган
