Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«қилди» бўйича 1070 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

100 та
қилмоқ
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

фл. 1. Бажо келтирмоқ, бажармоқ, ижро этмоқ, амалга оширмоқ.

Иш қилмоқ. Қиламиз десак иш кўп. Айтганингизнинг ҳаммасини қилдим. Билганингни қил. Қуш уясида кўрганини қилади. — Мақол

Қиз томон, гарчанд тўйни бир йил кейин қилиш шарти билан бўлса ҳам, розилик берибди. — О. Ёқубов, Эр бошига иш тушса

2. Баъзи отлар билан бирикиб, шу от англатган нарсани тайёрлаш, ҳозирлаш, пишириш маъносини билдиради.

Хамир қилмоқ. Гувала қилмоқ. Эшик қилмоқ. Пичоқ қилмоқ. Ром қиладиган уста. Ўтин қилмоқ. Нон қилмоқ. Шўрва қилмоқ.

3. Бирор-бир ишга, лавозимга қўймоқ, белгиламоқ, тайинламоқ, лозим кўрмоқ, танлаб олмоқ.

Вакил қилмоқ. Директор қилмоқ. Бўлим бошлиғи қилмоқ.

Қандай вазифа беришни ўзларингга ҳавола қиламиз, лекин ҳосилот кенгашига раис қилсаларинг, куймайсизлар. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Биз Ҳомидбойни ўзимизга куёв ўғил қилишдан ҳеч бир монелик кўрмаймиз. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

4. Сўз ясаш учун хизмат қилади — от, сифат ва бошқалар туркумга оид сўзлардан турли маъноли феъллар ясайди.

Томоша қилмоқ. Таклиф қилмоқ. Рашк қилмоқ. Эълон қилмоқ. Орзу қилмоқ. Зўрлик қилмоқ. Душманлик қилмоқ. Обод қилмоқ. Шод қилмоқ. Безовта қилмоқ. Саришта қилмоқ. Оҳ-воҳ қилмоқ. Лип-лип қилмоқ. Тақир-туқур қилмоқ.

Ўғрилик қилгани учун қўл кесиладир ва ё дорга осиладир. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Яна бир марта опалик қилсангиз, деб маслаҳатга келган эдим. — Б. Раҳмонов, Юрак сирлари

Бўтабойга, колхоз мустаҳкам бўлади, деган гапнинг ўзи кифоя қилди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор, чироқлари

Ёʻғон киши, худди ғозга ўхшаб, ғат-ғат-ғат қилиб кулди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

5. Боғлама вазифасида қўлланади.

Ўқитувчилик қилмоқ. Ўғлини муҳандис қилмоқ.

Сидиқжон ҳали бузилмаган тўқайнинг нариги томонида аравакашлик қилар эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Мансур ҳам ўртоқлари билан шу майдонда футбол ўйнар қора кепкасини қошигача бостириб, дарвозабонлик қилар эди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Тўлиқ мақола →
қил
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

ҚИЛ 'ҳайвон думининг, ёлининг узун толаси', 'соч толаси'. Арғамчига ҳ и л ҳувват (Мақол). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу от асли қïл тарзида талаффуз қилинган (Девон, И, 324; ДС, 442); кейинчалик ўзбек тилида ï унлисининг қат- тиқлик белгиси ёʻқолган: қïл > қил

от 1. ва баъзи бошқа ҳайвонлар думи ёки ёлининг ҳар бир толаси; умуман, жун, соч, мўй ва шу кабиларнингтоласи. .1. Очилнинг от килидай қайсар, кўнғиртоб сочлари дўппи четидан қайрилиб чикиб турар.. эди. П. Қодиров, Уч илдиз

От думининг қили. Қи

элак. Қил тузок. Арғамчига қил қувват — Мақол

2. с.т. эск. Мусиқа асбобларининг тебранганда овоз чиқарадиган ипи; тор. [Гуландомнинг] Бармоклари дутор килларида моҳир ўйнади. Ойбек, Танланган асарлар

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 100 →

Таърифлар ичида

835 та
ила

ила кт. қ. Билан. Бой ила хизматчи. Кумуш мактубни ўқиб тамом қилди-да, жонсиз бир товуш ила уяциз деб қичқирди ва ерга йиқилиб, ўзидан кетди. А. Қодирий, Ўтган

кафолатнома

кафолатнома Кафиллик хати. Мактубнинг мазмуни билан танишган Мирзо табассум қилди-ю, ортиқча ҳаяжон кўрсатмади. Гўёки бундай кафолатномаларга эҳтиёж сезмайман, де

кавушандоз

кавушандоз Уйнинг оёқ кийими ечиб қўйиладиган махсус ери; даҳлиз. Домулла ғулдураб, бир нави дуо қилди-да, кавушандозга тушиб, калишини аввал пойма-пой кийиб, б

кресло

кресло Тирсакларни қўйиб, суяниб ўтириладиган кенг курси. Смирнов Погодинни креслога таклиф қилди-ю, ўзи ҳам унинг ёнига стул келтириб ўтиргач, гапнинг олдини оли

фатҳ

фатҳ кт. Ўзига бўйсундириш, забт этиш, эгаллаш; босиб олиш. Фатҳ қилмоқ (этмоқ). Маҳмуд Ғазнавий Рай шаҳрини босиб олиб, уни ўғли Масъудга совға қилди-ю, Ҳама

ғурра

ғурра Пешона ёки бошда ҳосил бўлган қаттиқ шиш. Пешонамни ҳам ғурра қилди-я, эртагача ғурра ёзилиб кеца гўрга эди, шу турқ-у тароват билан одамларга қанда

Ҳаммасини кўриш · 835 →

Эртаклар

128 та
Аҳмоқ жўралар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага

Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Алдаркўса ва бой
Халқ оғзаки ижоди

Алдаркўса ёʻлда кетаётиб, ўзининг устидан кулмоқчи бўлган такаббур бойга дуч келади. Алдаркўса ўзининг зукколиги билан бойни қандай алдашни ўйлаб топ

Андижонликнинг ҳикояси
Халқ оғзаки ижоди

Андижонлик йигитнинг саргузаштлари ҳақидаги ушбу эртакда, йигитнинг бойга хизматга кириши ва турли қийинчиликларга дуч келиши тасвирланади. Унинг бошидан

Ақл билан давлат
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда Ақл ва Давлат ўртасидаги баҳс тасвирланган бўлиб, улардан қайси бири ҳаётда муҳимроқ эканлиги синовдан ўтказилади. Ҳикоя давомида бир боланин

Ақлли қиз (2)
Халқ оғзаки ижоди

Уч ўғил ва бир қизи бор отанинг кўзлари ожиз бўлиб қолади. Қиз отасининг кўзини очиш учун дори излаб, кўплаб қийинчиликларни енгиб ўтади ва охир-оқ

Ҳаммасини кўриш · 128 →

Шева материаллари

7 та
Г'ийқилди
Хоразм вилояти · Г'ийқилди

Г'ийқиллаган овоз.

Қўпо
Хоразм вилояти · илдиз қолдиғи

Сув ёқаларида тўп бўлиб ўсадиган қилдир деган ўсимликдан кейин қоладиган диаметри 50–60 см ча келадиган қолдиқ

гажир
Андижон вилояти · қайсар

айтганини қилдирадиган, қайсар, жангари

қилдир
Хоразм вилояти · дарё бўйида ўсадиган ёввойи ўсимлик
қилдир
Хоразм вилояти · барг

қамиш япроғи

сувйн чайқамақ
Қорақалпоғистон Республикаси · пойгага тайёрланаётган отларни машқ қилдирмоқ

Ҳаммасини кўриш · 7 →